Sóc Trăng ứng phó xâm nhập mặn

Xâm nhập mặn mùa khô năm 2023-2024 tại tỉnh Sóng Trăng đang ở mức cao hơn trung bình năm trước, cao hơn cùng kỳ mùa khô 2022-2023. Theo dự báo, xâm nhập mặn có khả năng nghiêm trọng như mùa khô năm 2015-2016 và năm 2019-2020.
Trạm bơm và hệ thống ngăn mặn cống Bà Xẩm đang phát huy hiệu quả ngăn mặn và bổ sung nước ngọt.
Trạm bơm và hệ thống ngăn mặn cống Bà Xẩm đang phát huy hiệu quả ngăn mặn và bổ sung nước ngọt.

Từ trước Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024 đến trung tuần tháng 3, xâm nhập mặn vào sâu trong nội đồng trên tuyến sông Hậu có xu hướng ngày càng tăng và ảnh hưởng trực tiếp đến cung cấp nước sản xuất cho địa bàn Long Phú-Tiếp Nhật và Kế Sách. Ranh mặn 4g/lít dịch chuyển thường xuyên trên địa bàn xã Nhơn Mỹ-Song Phụng đã gây khó khăn cho việc cung cấp nước trong khu vực.

Theo quan trắc và dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn, các đợt xâm nhập mặn cao nhất năm trên tuyến sông Hậu tập trung trong tháng 2 và tháng 3/2024, độ mặn tại thị trấn Đại Ngãi, huyện Long Phú; xã Nhơn Mỹ, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng thường xuyên ở mức hơn 8g/lít gây khó khăn trong việc vận hành công trình thủy lợi lấy nước phục vụ sản xuất vùng Long Phú-Tiếp Nhựt.

Tại huyện Long Phú, ở vụ đông xuân muộn, nông dân sản xuất ngoài kế hoạch của ngành nông nghiệp khoảng 6.000 ha. Đến cuối tháng 3/2024, đã có khoảng 1.000 ha lúa bị ảnh hưởng do thiếu nước kết hợp ngộ độc phèn. Hiện nay, tuy nước vẫn còn trong hệ thống thủy lợi Long Phú-Tiếp Nhựt nhưng xâm nhập mặn rất gay gắt nên nguy cơ thiếu nước cho diện tích lúa sản xuất là rất cao.

Tương tự, tại huyện Trần Đề, lúa vụ đông-xuân muộn 2023-2024 xuống giống diện tích 512 ha. Diện tích sản xuất nông nghiệp của huyện thuộc vùng dự án thủy lợi Long Phú-Tiếp Nhựt. Đây là vùng dự án kín, có công trình ngăn mặn bảo đảm và nguồn lấy nước ngọt cho sản xuất nông nghiệp là từ hệ thống cống Bà Xẩm, Cái Quanh, Cái Xe thuộc huyện Long Phú. Tuy nhiên, thời gian qua, độ mặn đo được ở các cống trên lên đến hơn 2,5‰, nên việc cung cấp nguồn nước cho vùng sản xuất lúa đông-xuân muộn của địa phương gặp rất nhiều khó khăn.

Trước tình hình thời tiết cực đoan và diễn biến khó lường, Sóc Trăng đã tích cực triển khai các biện pháp ứng phó. Tỉnh đưa các công trình thủy lợi mới vào hoạt động để tham gia chống hạn mặn; nạo vét các tuyến kênh trục, sửa chữa hệ thống công trình thủy lợi để chủ động tích trữ nguồn nước ngọt phục vụ sản xuất. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang đẩy nhanh tiến độ thi công âu thuyền Rạch Mọp thuộc dự án phân ranh mặn ngọt nhằm kiểm soát xâm nhập mặn ở địa bàn Kế Sách.

Song song giải pháp công trình, Sóc Trăng tăng cường tuyên truyền để người dân chủ động ứng phó xâm nhập mặn, phối hợp Đài khí tượng thủy văn Sóc Trăng quan trắc độ mặn trên sông, kênh, rạch, nhất là các điểm xung yếu, các cống đầu nguồn lấy nước phục vụ sản xuất; điều tiết hợp lý hệ thống công trình cung cấp nước sử dụng trong sản xuất và sinh hoạt.

Ngành chức năng cũng thường xuyên cập nhật và thông tin kịp thời về tình hình nguồn nước, diễn biến xâm nhập mặn, lịch vận hành các cống trên phương tiện thông tin đại chúng để người dân biết và chủ động kiểm tra, đo độ mặn trước khi bơm lấy nước trữ và bơm tưới.

Tỉnh khuyến cáo người dân sử dụng nước tiết kiệm, dịch chuyển lịch thời vụ để né mặn. Hiện nay, phần lớn diện tích sản xuất trong vùng nguy cơ cao đã thu hoạch xong nên tỉnh hướng dẫn người dân tích nước, chuẩn bị các phương tiện lấy nước phục vụ sản xuất khi có điều kiện.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Sóc Trăng Huỳnh Ngọc Nhã cho biết, ngay từ đầu mùa khô, ngành nông nghiệp Sóc Trăng đã chủ động mọi điều kiện để nông dân vùng có nguy cơ nhiễm mặn sản xuất thắng lợi vụ đông xuân 2023-2024. Tuy nhiên, do giá lúa đang tăng cao, một bộ phận nông dân tiếp tục sản xuất vụ đông xuân muộn vào thời gian cao điểm diễn ra xâm nhập mặn nên nguy cơ rủi ro cao.

Để ứng phó hiệu quả xâm nhập mặn, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Sóc Trăng Trần Văn Lâu yêu cầu ngành nông nghiệp và các địa phương tiếp tục quan tâm đến nguồn nước dành cho sản xuất nông nghiệp của người dân, nhất là nguồn nước dành cho cây ăn trái; tăng cường tuyên truyền đến hộ dân về tình hình độ mặn để người dân chủ động trữ nước dành cho sản xuất, tránh bị ảnh hưởng cây trồng, vật nuôi.

Có thể bạn quan tâm

Người dân mang pin cũ đến cân đổi quà tại “Ngày hội sống xanh An Giang 2026”.

Lan tỏa “sống xanh” trong cộng đồng

Từ không gian mở đầy ắp tính tương tác của “Ngày hội sống xanh An Giang 2026”, đến các hoạt động tình nguyện trong nhà trường hay dọc các tuyến đường ven biển, thông điệp “Phân loại là khởi đầu-Tuần hoàn là tương lai” tại An Giang đang trở thành hành động thực tế, dần thấm sâu vào nếp sinh hoạt hằng ngày của người dân.

Cánh đồng lúa-tôm được giới chuyên gia đánh giá là mô hình canh tác sinh thái đặc thù tại đồng đất Cà Mau, cho ra những sản phẩm gạo hữu cơ đạt nhiều chứng nhận quốc tế và thân thiện với môi trường.

Liên kết bền vững, đưa gạo Cà Mau vươn xa

Sau hợp nhất tỉnh, diện tích đất canh tác tại Cà Mau tăng lên gần gấp đôi so với trước, trong đó, canh tác lúa có hơn 185.000 ha, gieo trồng 2 vụ mỗi năm, với tổng sản lượng khoảng 1,8 triệu tấn. Sản lượng này giúp Cà Mau không chỉ bảo đảm an ninh lương thực tại chỗ mà còn có điều kiện để xuất khẩu.

Hệ sinh thái rừng đước lâu năm tại xã Long Thành, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long phục hồi hệ sinh thái rừng ven biển

Từ các dự án khôi phục và phát triển rừng, tỉnh Vĩnh Long đã thiết lập một vành đai xanh khu vực ven biển với gần 18.000 ha rừng ngập mặn, rừng chắn sóng, bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Thời gian tới, tỉnh sẽ phát triển lâm nghiệp sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu và nước biển dâng, gắn với du lịch biển.

Nông dân xã Hòa Tú, thành phố Cần Thơ chăm sóc ruộng lúa kết hợp với nuôi tôm.

Cần quy hoạch cụ thể vùng sản xuất tôm-lúa

Trước đây, mô hình sản xuất tôm-lúa phát triển rất mạnh ở vùng ven biển Sóc Trăng (cũ) đã giúp hàng nghìn hộ dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và được đánh giá là bền vững về môi trường. Thế nhưng, do thiếu quy hoạch và chưa có chiến lược phát triển ổn định, những năm gần đây, mô hình sản xuất này phát sinh nhiều bất cập và có dấu hiệu bị chững lại…

Một đoạn kênh Xáng Cùng nhưng bờ bên trái thuộc tỉnh An Giang đã có nước kéo đến tận nhà, còn bờ bên ấp Thanh Tùng (xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau), người dân vẫn mỏi mòn chờ nước sinh hoạt.

Mỏi mòn cơn “khát” nước sạch

Xã Biển Bạch là vùng ngọt của tỉnh Cà Mau, nhưng bao đời nay vẫn phải "oằn mình" trong cơn khát mùa khô, mọi sinh hoạt của người dân đều phải trông chờ những cơn mưa. Hạn về, nguồn dự trữ vơi cạn, người dân lại chật vật tìm nước ngọt để giải cơn khát.

Nông dân xã Mỹ Thành, tỉnh Đồng Tháp sử dụng máy bay không người lái, để chăm sóc đồng ruộng.

Cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số nông nghiệp

Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và nông nghiệp Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc. Tuy nhiên, giữa rất nhiều công nghệ và mô hình được giới thiệu, câu hỏi quan trọng vẫn là: Bắt đầu từ đâu để chuyển đổi số đi vào thực chất?

Điện gió góp phần tăng trưởng kinh tế của tỉnh Vĩnh Long.

Khát vọng vươn mình từ năng lượng xanh

Vĩnh Long được thiên nhiên ưu ái ban tặng những điều kiện lý tưởng để phát triển năng lượng sạch. Địa phương này sở hữu chiều dài khoảng 130 km bờ biển, tổng diện tích mặt biển hơn 10.000 km², thuận lợi để triển khai các dự án điện gió.

Mô hình lúa hữu cơ, kết hợp nuôi tôm càng xanh xã Long Hòa, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long trồng lúa sạch, thân thiện môi trường

Những mô hình sản xuất lúa, gạo hữu cơ Long Hòa-Hòa Minh, trồng lúa phát thải thấp, gắn với liên kết chuỗi giá trị của tỉnh Vĩnh Long đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Hệ thống thủy lợi giúp ngăn mặn, trữ ngọt cho vùng trọng điểm sản xuất cây giống, cây ăn quả tại tỉnh Vĩnh Long.

Vùng sản xuất hoa, cây cảnh chủ động ứng phó hạn mặn

Những ngày đầu tháng ba, tình hình xâm nhập mặn trên các tuyến sông chính vào nội đồng tại tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp. Người dân cùng chính quyền địa phương, ngành nông nghiệp đang tập trung các giải pháp để trữ nước ngọt phục vụ sản xuất và bảo vệ vườn cây.

Dừa được trồng mới tại xã Phú Cần, tỉnh Vĩnh Long.

Trồng dừa phát thải thấp, giá trị cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, thị trường quốc tế đang siết chặt tiêu chuẩn môi trường, ngành dừa tỉnh Vĩnh Long đứng trước yêu cầu chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.

Diêm dân vùng ven biển xã Vĩnh Hậu (Cà Mau) đang vào cao điểm vụ sản xuất muối. (Ảnh THANH CƯỜNG)

Khát vọng làm giàu, đi lên từ biển

Những ngày đầu năm 2026, chúng tôi trở lại vùng ven biển thuộc các xã Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải, Gành Hào (tỉnh Bạc Liêu trước đây), nay thuộc tỉnh Cà Mau.

Khi thương mại hóa được tín chỉ carbon, Cà Mau sẽ có thêm nguồn thu khoảng hơn 3.500 tỷ đồng nhờ “kho báu xanh” ở đại ngàn rừng ngập mặn.

Đánh thức “kho báu xanh” giữa rừng đước Cà Mau

Bao đời nay, người dân vùng Đất Mũi-Cà Mau vẫn xem những cánh rừng ngập mặn là “mái nhà” che chắn bão dông. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, ẩn sâu dưới những tán rừng bạt ngàn ấy là một “cỗ máy” vĩ đại đang ngày đêm thực hiện sứ mệnh “khóa chặt” khí thải nhà kính cho hành tinh.

Cơ giới hóa trong trồng lúa chất lượng cao ở Hợp tác xã Tiến Thuận, thành phố Cần Thơ.

Chuyển đổi sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn

Sau sáp nhập, thành phố Cần Thơ có hơn 640 hợp tác xã nông nghiệp. Nhiều hợp tác xã hoạt động hiệu quả nhờ đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường, liên kết với doanh nghiệp để tiêu thụ, tăng thu nhập cho xã viên.

Nông dân xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp thu hoạch lúa hè thu 2025.

Trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải

Trong những năm qua, nông dân tỉnh Đồng Tháp đã tích cực tham gia trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải. Nhờ sản xuất theo quy trình tiên tiến, thân thiện với môi trường, liên kết đầu vào, đầu ra chặt chẽ cho nên chi phí giảm, lợi nhuận tăng…, nông dân rất phấn khởi.

Màu xanh của các loại cây rau, trong đó có lục bình bên dòng sông Cái Lớn, đoạn qua TP Cần Thơ.

Sinh kế từ lục bình

Cái Lớn, Cái Bé (tỉnh An Giang) là dòng sông cặp đôi duy nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long. Nơi đây, người dân bền bỉ bám đất, bám sông để mưu sinh đầy sáng tạo, trong đó có nghề đan lục bình đem lại thu nhập ổn định và cuộc sống bình yên.