Sự kiện này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong chiến lược quốc tế hóa giáo dục và lan tỏa tiếng Việt ra cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cũng như người học tiếng Việt trên thế giới.
Theo đó, Trường đại học Sư phạm Hà Nội và Hiệp hội Xúc tiến hợp tác kinh tế Việt Nam-Nhật Bản chính thức liên kết, tổ chức thi đánh giá năng lực tiếng Việt và cấp chứng chỉ tiếng Việt tại Nhật Bản.
Theo Quyết định, Trường đại học Sư phạm Hà Nội là đơn vị chủ trì về chuyên môn, chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung, quy trình tổ chức kỳ thi và cấp chứng chỉ tiếng Việt theo đúng quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và pháp luật nước sở tại. Các đơn vị tại Nhật Bản thực hiện vai trò phối hợp tổ chức và hỗ trợ triển khai, không làm thay chức năng chuyên môn của nhà trường để bảo đảm tính chính danh và uy tín.
Phát biểu tại Lễ trao Quyết định, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn - Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm Hà Nội cho biết, kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Việt đầu tiên tại Nhật Bản dự kiến được tổ chức vào tháng 4/2026, sử dụng bài trắc nghiệm chuẩn hóa và được Bộ Giáo dục và Đào tạo cấp phép.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn, đây không đơn thuần là việc tổ chức một kỳ thi đánh giá năng lực mà hơn thế - là hành động cụ thể để phổ biến tiếng Việt, góp phần duy trì, thúc đẩy tiếng Việt trong cộng đồng người Việt tại Nhật Bản. Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm Hà Nội hi vọng rằng, những kỳ thi như vậy sẽ không chỉ được tổ chức ở Nhật Bản mà trong tương lai còn được mở rộng ở các quốc gia khác.
Chia sẻ tại buổi lễ, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Lân Trung - Chủ tịch Hội Ngôn ngữ học Việt Nam, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Liên lạc với người Việt Nam cho rằng, các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, trong đó có Nghị quyết 36, Chỉ thị 45 và Kết luận 12 của Bộ Chính trị, đều đặc biệt coi trọng việc giữ gìn, phát triển tiếng Việt cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, nhất là thế hệ thứ hai, thứ ba.
Theo ông, Nhật Bản hiện có khoảng 600.000 người Việt Nam sinh sống, học tập, làm việc, trong khi gần 400.000 người Nhật Bản đang sống và làm việc tại Việt Nam, cho thấy nhu cầu học và đánh giá năng lực tiếng Việt là rất lớn.
Việc có một kỳ thi chính thống đánh giá năng lực tiếng Việt ở nước ngoài không chỉ giữ gìn, lan tỏa tiếng Việt mà còn giúp những người giảng dạy tiếng Việt ở nước ngoài khẳng định kỹ năng, chuyên môn và yên tâm làm việc.
Bà Lê Thương - Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Xúc tiến hợp tác kinh tế Việt Nam-Nhật Bản, Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội người Việt Nam tại Nhật Bản chia sẻ: Tại Nhật Bản, nhu cầu học tiếng Việt của cộng đồng người Việt rất lớn, nhưng học mà không thi thì khó đánh giá năng lực. Do vậy, việc triển khai kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Việt tại Nhật Bản có ý nghĩa thiết thực trong việc chuẩn hóa năng lực tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài học tiếng Việt; góp phần giữ gìn, phát huy tiếng Việt và bản sắc văn hóa dân tộc trong cộng đồng kiều bào.
Tại buổi lễ, Tiến sĩ Phạm Thị Ngọc Quỳnh, Phụ trách Viện Giáo dục và Đào tạo quốc tế, Trường đại học Sư phạm Hà Nội đã giới thiệu về nội dung và hình thức kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Việt. Theo đó, kỳ thi được thiết kế đánh đầy đủ bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết; áp dụng Khung năng lực tiếng Việt dùng cho người nước ngoài, có điều chỉnh phù hợp với đặc thù người Việt Nam thế hệ thứ hai; hình thức thi có thể trên giấy hoặc trên máy tính tùy điều kiện, nhưng tuân thủ nghiêm ngặt quy chế khảo thí của Trường đại học Sư phạm Hà Nội và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Chứng chỉ tiếng Việt do Trường đại học Sư phạm Hà Nội cấp, mang con dấu và chữ ký của Hiệu trưởng.
