Mạng lưới trường, lớp học cơ bản đáp ứng yêu cầu mới

Thời gian qua, các địa phương thực hiện sắp xếp, tổ chức các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên công lập để phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Thứ Hai, ngày 02/02/2026 - 08:30

Đến nay, việc sắp xếp bước đầu đã góp phần tinh giản đầu mối, giảm biên chế quản lý, bố trí lại đội ngũ giáo viên, nhân viên, khắc phục tình trạng thiếu, thừa cục bộ.

Thông tin về việc thực hiện sắp xếp, tổ chức các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Vụ trưởng Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Thái Văn Tài cho biết, đến năm học 2025-2026, tất cả các đơn vị hành chính cấp xã trên cả nước đều có trường tiểu học; 93,2% số xã có trường trung học cơ sở. Khoảng 6,8% số xã, chủ yếu ở vùng sâu, vùng xa, vùng cao, biên giới và hải đảo vẫn phải tổ chức trường liên xã hoặc trường phổ thông nhiều cấp học do mật độ dân cư thấp và điều kiện địa lý đặc thù.

Hiện cả nước có 11.559 trường tiểu học với 8.882.864 học sinh và 8.403 trường trung học cơ sở với 6.656.888 học sinh. Mạng lưới trường, lớp học nhìn chung đã được phủ kín, đáp ứng yêu cầu phổ cập giáo dục.

Tuy nhiên, thực tế tồn tại sự chênh lệch rõ nét giữa các vùng. Tại các đô thị lớn và khu công nghiệp, sĩ số học sinh bình quân cao, trong đó tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, một số lớp có hơn 55 học sinh. Trong khi đó, ở miền núi phía bắc và Tây Nguyên, nhiều trường có quy mô nhỏ, sĩ số chỉ khoảng 18 học sinh/lớp, thậm chí phải tổ chức dạy học ghép…

Tính đến hết năm 2025, có 6 trong tổng số 23 tỉnh giữ nguyên hiện trạng giáo dục mầm non, 15 tỉnh giảm dần từ 1,76% đến dưới 10%, một tỉnh đã hoàn thành sáp nhập, giảm 45,83% cơ sở giáo dục. Ở giáo dục phổ thông, 7 trong tổng số 23 tỉnh giữ nguyên, 15 tỉnh giảm từ 0,2% đến dưới 10%, 1 tỉnh giảm 42,57%. Giáo dục thường xuyên có mức sáp nhập mạnh, nhiều địa phương giảm hơn 30%.

Học sinh lớp 1, Trường tiểu học Tén Tằn, xã Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa. (Ảnh minh họa: THÁI BÌNH)

Hoàn thành sắp xếp các cơ sở giáo dục trước ngày 31/12

03/12/2025 14:15

Việc sắp xếp bước đầu đã góp phần tinh giản đầu mối, giảm biên chế quản lý, bố trí lại đội ngũ giáo viên, nhân viên, khắc phục tình trạng thiếu, thừa cục bộ. Tuy nhiên, một số địa phương còn sáp nhập theo hướng cơ học, quy mô lớn trong thời gian ngắn, tiềm ẩn nguy cơ quá tải cơ sở vật chất, ảnh hưởng đến mô hình trường dân tộc nội trú, bán trú và quyền tiếp cận giáo dục của học sinh vùng khó khăn.

Theo ghi nhận của chúng tôi, một số địa phương đều thống nhất quan điểm sắp xếp mạng lưới trường, lớp nhưng cần thực hiện thận trọng, có lộ trình, không làm xáo trộn hoạt động dạy học, bảo đảm quyền lợi học tập của học sinh và sự ổn định của đội ngũ nhà giáo.

Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Huế Nguyễn Vinh Hưng, địa phương xác định chủ trương giữ ổn định các cơ sở giáo dục trực thuộc Sở, chỉ xem xét sắp xếp ở cấp xã, phường khi thật sự cần thiết và bảo đảm điều kiện đi lại an toàn cho học sinh, nhất là ở vùng khó khăn và khu vực biên giới.

Cùng quan điểm, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ Phùng Quốc Lập cho rằng, việc sáp nhập các cơ sở giáo dục cần tập trung vào những trường, điểm trường quy mô nhỏ, không còn phù hợp, đồng thời không đặt nặng yêu cầu hoàn thành trong thời gian ngắn.

Đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đắk Lắk và Vĩnh Long cùng cho rằng, khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất và điều kiện đi lại của học sinh. Vì vậy, hai địa phương này cùng kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo và Trung ương quan tâm hỗ trợ kinh phí, hướng dẫn linh hoạt để việc sắp xếp mạng lưới trường học phù hợp điều kiện từng vùng, không gây gián đoạn hoạt động giáo dục.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho biết, việc rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục là nhiệm vụ thường xuyên, đã được triển khai từ khi thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW của Trung ương và càng trở nên cấp bách trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, sắp xếp địa giới hành chính theo các nghị quyết, kết luận của Trung ương.

Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý, sắp xếp mạng lưới trường học không phải là cắt giảm cơ học, không chạy theo số lượng giảm trường, giảm điểm trường. Mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lượng giáo dục, bảo đảm quyền học tập của học sinh và điều kiện dạy học của giáo viên. Những nơi có điểm trường lẻ, quy mô nhỏ, không còn phù hợp thì cần sắp xếp, sáp nhập; ngược lại, những nơi học sinh đông, sĩ số vượt chuẩn thì phải tính đến phương án chia tách, xây dựng trường mới, bảo đảm các quy định về sĩ số lớp học, an toàn trường học và các nguyên lý giáo dục.

“Ba yêu cầu xuyên suốt trong rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục là đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên, nhưng phải đủ một cách hợp lý, phù hợp điều kiện thực tiễn từng địa phương. Việc sắp xếp phải đáp ứng các mục tiêu phổ cập giáo dục, nhất là phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3-5 tuổi, giáo dục bắt buộc ở tiểu học và trung học cơ sở. Cùng với đó, việc tổ chức trường lớp phải tuân thủ các nguyên lý của giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng dạy học”, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nêu rõ.

LONG THÀNH