Rủi ro từ “khoảng trống viện trợ”

Nguồn viện trợ quốc tế từ lâu được coi là “phao cứu sinh” đối với nhiều người dân yếu thế trên toàn thế giới. Tuy nhiên, làn sóng cắt giảm viện trợ đang tiếp tục lan rộng, đe dọa và làm trầm trọng thêm các cuộc khủng hoảng nhân đạo.

Hai trại tị nạn Kakuma và Dadaab ở Kenya là nơi trú ngụ của gần 800.000 người dân Somalia và Nam Sudan chạy nạn vì xung đột, hạn hán và đói nghèo. Đến từ những vùng đất khác nhau, nhưng hàng trăm nghìn con người này có chung một số phận: bị buộc phải rời bỏ nhà cửa, quê hương, ở trong trại tị nạn tạm bợ và phụ thuộc sự hỗ trợ của các tổ chức nhân đạo quốc tế.

Thế nhưng, cánh cửa hy vọng của họ lại đang dần khép lại. Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) cho biết, do nguồn lực ngày càng cạn kiệt, tổ chức này buộc phải cắt giảmtới 60% nguồn viện trợ cho nhóm người dễ bị tổn thương nhất tại các trại tị nạn Kakuma và Dadaab, trong đó có nhiều phụ nữ mang thai và người khuyết tật.

Ở nhiều nơi trên thế giới, việc thiếu hụt tài chính cho hoạt động nhân đạo đã và đang trở thành tình trạng “bình thường mới”. WFP cảnh báo sẽ buộc phải giảm viện trợ lương thực tại Nam Sudan từ tháng 9 tới. Gần 8 triệu người Nam Sudan rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực, 2,3 triệu trẻ em đối mặt nguy cơ suy dinh dưỡng nghiêm trọng, mức cao nhất từng được ghi nhận tại nước này.

WFP cảnh báo sẽ buộc phải giảm viện trợ lương thực tại Nam Sudan từ tháng 9 tới.

Tuy nhiên, WFP hiện chỉ có đủ nguồn lực để hỗ trợ cho khoảng 30% số người cần được giúp đỡ. Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) cũng phải cắt giảm 60% hoạt động cứu trợ khẩn cấp tại Sudan, Cộng hòa Chad và Afghanistan.

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang biến động, nhiều nước thu hẹp khoản chi viện trợ quốc tế.

Mới đây, Đức quyết định giảm ngân sách dành cho viện trợ phát triển xuống dưới 10 tỷ euro, mức thấp nhất kể từ năm 2018. Một tòa phúc thẩm liên bang Mỹ cũng ra phán quyết ủng hộ Washington tiếp tục giảm hàng tỷ USD viện trợ nước ngoài.

Tính đến đầu tháng 8, Liên hợp quốc mới chỉ nhận được gần 17% trong khoản ngân sách 46 tỷ USD cần thiết để đáp ứng nhu cầu nhân đạo toàn cầu năm 2025.

Viện trợ nhân đạo toàn cầu không chỉ là cánh cửa mở ra hy vọng cho những người dân yếu thế trên thế giới, mà còn là chìa khóa quan trọng thúc đẩy cải thiện sức khỏe người dân, nghiên cứu và điều trị nhiều căn bệnh, cung cấp nước sạch và tăng cường an ninh năng lượng... Vì vậy, quyết định giảm hoặc “đóng băng” viện trợ của các nước đang đe dọa làm gián đoạn nỗ lực chống đói nghèo trên toàn cầu.

Bên cạnh đó, một số lĩnh vực thiết yếu như y tế, giáo dục, dinh dưỡng cũng chịu ảnh hưởng nghiêm trọng do những “khoảng trống” về tài chính ngày càng bị nới rộng. Khu vực miền nam Sahara ở châu Phi, vốn chìm trong xung đột và đói nghèo, được đánh giá là nơi chịu tác động nặng nề nhất, do phần lớn ngân sách y tế phụ thuộc vào nguồn viện trợ quốc tế.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) châu Phi cho biết, số lượng trường hợp khẩn cấp về y tế ở lục địa này đã tăng vọt thời gian qua. Hạn chế về tài chính có thể đảo ngược thành quả cải thiện sức khỏe, đẩy tỷ lệ ca bệnh và tử vong tăng trở lại mức đầu những năm 2000.

Những ý kiến ủng hộ cắt giảm viện trợ nước ngoài cho rằng, đây là con đường ngắn nhất để giảm thâm hụt ngân sách, tập trung nguồn lực giải quyết vấn đề thiết yếu trong nước. Nhưng đây có thể là “con dao hai lưỡi” với các cường quốc vốn sử dụng viện trợ nước ngoài như công cụ hữu hiệu để củng cố “sức mạnh mềm”.

Trong bối cảnh cạnh tranh địa chiến lược ngày càng gay gắt, việc rút viện trợ có thể xem như hành động “nhường lại sân chơi”, khi các nước khác có thể nhanh chóng lấp đầy “khoảng trống” này để gia tăng tầm ảnh hưởng.

Liên hợp quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế vá những “lỗ hổng viện trợ”, tiếp tục mục tiêu xây dựng tương lai tốt đẹp hơn cho thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.