Nạn đói cận kề tại Yemen và Nam Sudan

Liên hợp quốc cảnh báo nguy cơ nạn đói đang cận kề tại Yemen và Nam Sudan - hai quốc gia nhiều năm chìm trong bất ổn. Tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng tại đây xuất phát từ xung đột kéo dài, suy thoái kinh tế, tác động của biến đổi khí hậu và sự sụt giảm nguồn viện trợ quốc tế.

Yemen hiện đang phải vật lộn với nạn đói và suy dinh dưỡng, chủ yếu là do các cuộc xung đột đang diễn ra, khủng hoảng kinh tế và thảm họa khí hậu, khiến hàng triệu người dễ bị tổn thương trước nguy cơ nạn đói. (Ảnh: UNWFP)
Yemen hiện đang phải vật lộn với nạn đói và suy dinh dưỡng, chủ yếu là do các cuộc xung đột đang diễn ra, khủng hoảng kinh tế và thảm họa khí hậu, khiến hàng triệu người dễ bị tổn thương trước nguy cơ nạn đói. (Ảnh: UNWFP)

Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực (FAO), Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) cảnh báo hơn 5 triệu người tại các tỉnh miền nam Yemen đang đứng trước nguy cơ mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Trong tuyên bố chung, ba cơ quan của Liên hợp quốc nhấn mạnh, nếu không có nguồn viện trợ kịp thời và bền vững, sẽ có thêm khoảng 420.000 người rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng trong giai đoạn từ tháng 9/2025 đến tháng 2/2026. Như vậy, tổng số người bị ảnh hưởng có thể lên tới 5,38 triệu, tương đương hơn 50% dân số khu vực phía nam Yemen.

Cuộc khủng hoảng nhân đạo tại Yemen là hệ quả tổng hợp của nhiều yếu tố, từ suy thoái kinh tế kéo dài, đồng nội tệ mất giá nghiêm trọng, xung đột dai dẳng đến các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng. Đồng riyal của Yemen đang trải qua đợt sụt giá tồi tệ nhất trong lịch sử. Tại thành phố cảng Aden và các khu vực do chính phủ kiểm soát ở miền nam, tỷ giá đã giảm xuống còn 2.750 riyal đổi 1 USD. Trước thực trạng trên, FAO, WFP và UNICEF kêu gọi triển khai hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp quy mô lớn nhằm ngăn chặn tình trạng đói nghèo gia tăng, bảo vệ khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu, đồng thời thúc đẩy sinh kế và phát triển kinh tế cho các cộng đồng bị ảnh hưởng.

Yemen rơi vào vòng xoáy xung đột từ cuối năm 2014, khi lực lượng Houthi kiểm soát nhiều khu vực phía bắc, buộc chính phủ được quốc tế công nhận phải rút khỏi thủ đô Sanaa. Xung đột leo thang vào năm 2015 sau khi liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu can thiệp quân sự nhằm khôi phục chính phủ hợp pháp. Theo Liên hợp quốc, cuộc chiến kéo dài hơn 10 năm đã đẩy Yemen vào thảm kịch nhân đạo tồi tệ nhất thế giới. Dù nhiều nỗ lực hòa giải đã được tiến hành, một thỏa thuận hòa bình toàn diện vẫn còn là mục tiêu xa vời đối với người dân Yemen.

Tại Nam Sudan, FAO, WFP và UNICEF cũng cảnh báo về một cuộc khủng hoảng lương thực nghiêm trọng với nguy cơ nạn đói xảy ra tại một số khu vực chịu ảnh hưởng bởi xung đột, mất an ninh và biến đổi khí hậu. Theo ba cơ quan này, khoảng 7,7 triệu người, tương đương 57% dân số Nam Sudan đang phải đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 7/2025. Báo cáo Phân loại Giai đoạn An ninh Lương thực Tích hợp (IPC) mới nhất cảnh báo nguy cơ nạn đói tại các huyện Nasir và Ulang, bang Thượng Nile, sau khi giao tranh nổ ra giữa Lực lượng Phòng vệ Nhân dân Nam Sudan và lực lượng dân quân Quân đội Trắng, buộc hàng nghìn người phải rời bỏ nhà cửa.

Theo báo cáo của IPC, tại bang Thượng Nile (Nam Sudan), người dân tại 11 trong số 13 khu vực đang đối mặt với tình trạng đói nghèo ở mức độ khẩn cấp, trong đó có 39.000 người tị nạn và người hồi hương chạy trốn khỏi xung đột tại nước láng giềng Sudan. Bộ trưởng Nông nghiệp và An ninh lương thực Nam Sudan, ông Hussein Abdelbagi Akol, kêu gọi triển khai một phản ứng đa ngành quy mô lớn để hỗ trợ các cộng đồng bị ảnh hưởng. Ông nhấn mạnh đây không chỉ là vấn đề nhân đạo mà là tình trạng khẩn cấp quốc gia, với khoảng 83.000 người dân đang phải sống trong cảnh đói nghèo nghiêm trọng và điều kiện sinh hoạt hết sức tồi tệ.

Liên hợp quốc nhận định rằng chấm dứt xung đột và tạo cơ hội sinh kế bền vững là giải pháp căn cơ cho bài toán an ninh lương thực tại nhiều quốc gia, trong đó có Yemen và Nam Sudan. Tuy nhiên, trong khi chờ đợi giải pháp lâu dài, cộng đồng quốc tế cần nhanh chóng tháo gỡ điểm nghẽn viện trợ nhân đạo để giúp hàng triệu người dân tại hai quốc gia này thoát khỏi nguy cơ “đứt bữa” trong ngắn hạn.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu.