Rào cản trong lộ trình hòa bình ở Libya

Tình hình an ninh Libya tiếp tục bất ổn, quốc gia Bắc Phi này vẫn loay hoay với khủng hoảng kinh tế, chính trị, xã hội kéo dài hơn một thập niên. Lực lượng an ninh vừa ngăn chặn âm mưu tấn công bằng súng phóng lựu nhằm vào trụ sở Phái bộ Hỗ trợ Liên hợp quốc. “Mùa xuân Arab” đã qua nhưng hệ lụy nặng nề vẫn dai dẳng.

Lực lượng an ninh của Chính phủ Libya. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)
Lực lượng an ninh của Chính phủ Libya. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Lực lượng an ninh Libya đã đánh chặn một quả rocket “SPG” được phóng vào khu phức hợp của Liên hợp quốc ở thủ đô Tripoli, đồng thời thu giữ một chiếc xe bên trong có chứa hai quả rocket cùng bệ phóng được sử dụng trong vụ tấn công. Vụ việc xảy ra chỉ vài giờ sau khi Đặc phái viên Liên hợp quốc tại Libya Hanna Serwaa Tetteh trình bày lộ trình mới về việc chấm dứt bế tắc chính trị hiện nay ở quốc gia này.

Libya rơi vào vòng xoáy bất ổn chính trị và an ninh nghiêm trọng kể từ sau cuộc chính biến lật đổ Nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi hồi năm 2011. Quốc gia Bắc Phi bị chia rẽ bởi sự cạnh tranh quyền lực giữa chính quyền được Liên hợp quốc công nhận kiểm soát miền Tây với trung tâm là thủ đô Tripoli và chính quyền ở miền Đông do lực lượng của Tướng Khalifa Haftar hậu thuẫn.

Năm 2020, một lệnh ngừng bắn đã được thiết lập tại Libya sau khi lực lượng của Chính phủ Thống nhất Dân tộc Libya (GNU) đẩy lùi cuộc tấn công của các chiến binh do Tướng Haftar chỉ huy nhằm vào thủ đô Tripoli. Tuy nhiên, dù bạo lực đã phần nào lắng xuống, rạn nứt chính trị sâu sắc, sự tranh giành quyền lực tiếp diễn khiến Libya bị chìm sâu vào khủng hoảng.

Trước tình trạng bất ổn kéo dài gây ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh khu vực, Liên hợp quốc và nhiều quốc gia đã nỗ lực thúc đẩy việc tiến hành một cuộc tổng tuyển cử ở Libya, coi đây là chìa khóa giải quyết bế tắc chính trị.

Mới đây, Đặc phái viên Liên hợp quốc, đồng thời là Trưởng Phái bộ Hỗ trợ của Liên hợp quốc tại Libya, bà Hanna Serwaa Tetteh, đã công bố lộ trình hướng tới tổng tuyển cử và thống nhất các thể chế nhà nước tại quốc gia Bắc Phi này. Theo bà Tetteh, kế hoạch sẽ được triển khai từng bước, gắn với các mốc cụ thể để hướng tới tổng tuyển cử.

Tuy nhiên, tiến trình này được đánh giá sẽ gặp nhiều thách thức bởi xung đột lợi ích và chia rẽ phe phái sâu sắc. Thủ tướng Libya Abdul-Hamid Dbeibah nhấn mạnh rằng, việc giải quyết các vấn đề liên quan đến luật bầu cử cần là ưu tiên hàng đầu trong lộ trình mới bởi đây là rào cản chính cản trở tiến trình bầu cử ở Libya từ năm 2021.

Xung đột và những mâu thuẫn âm ỉ kéo dài đã đẩy một đất nước Libya giàu năng lượng vào cuộc khủng hoảng sâu sắc trên mọi khía cạnh. Từng là quốc gia có trữ lượng dầu mỏ lớn ở châu lục và một trong những nước sản xuất dầu hàng đầu trong Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), xung đột và tranh chấp quyền kiểm soát các mỏ dầu ở Libya đã khiến hoạt động sản xuất của nước này bị đình trệ.

Đụng độ giữa các phe phái đối địch ở miền Đông và miền Tây Libya dẫn tới việc thường xuyên phải đóng cửa các mỏ dầu, khiến tổng sản lượng dầu thô của quốc gia Bắc Phi giảm mạnh, có thời điểm giảm tới 63%. Thiệt hại lớn về nguồn thu ngoại tệ chính từ dầu mỏ gây khó khăn cho nền kinh tế Libya.

Để hạ nhiệt căng thẳng và thúc đẩy hòa bình bền vững tại thủ đô Tripoli, nơi vẫn chứng kiến các vụ đụng độ vũ trang giữa các phe nhóm, Phái bộ Hỗ trợ của Liên hợp quốc tại Libya (UNSMIL) đã thành lập một Ủy ban ngừng bắn chung với Hội đồng Tổng thống Libya. Nhiệm vụ chính của cơ quan này là điều phối các biện pháp an ninh ở Tripoli, bảo vệ dân thường và tạo điều kiện thuận lợi cho một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài.

Tuy nhiên, trên thực tế, mặc dù đã có nhiều lời kêu gọi giải trừ vũ khí và thống nhất các lực lượng an ninh Libya, những nỗ lực này vẫn gặp nhiều thách thức do sự thiếu tin tưởng và cạnh tranh lợi ích giữa các phe phái. Bất ổn an ninh vẫn là rào cản lớn, làm suy yếu các nỗ lực hướng tới các cuộc bầu cử quốc gia và thiết lập hòa bình lâu dài ở quốc gia Bắc Phi này.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng.