Tháo ngòi căng thẳng ở Libya

Phái bộ hỗ trợ Liên hợp quốc tại Libya (UNSMIL) vừa tổ chức các cuộc đàm phán tại Tripoli để giúp giải quyết cuộc khủng hoảng liên quan Ngân hàng Trung ương Libya (CBL). Vụ việc rắc rối nảy sinh do quyết định sa thải Thống đốc CBL được đánh giá là khá bất ngờ, đã lan sang ảnh hưởng tiêu cực hoạt động khai thác tại hàng loạt mỏ dầu ở quốc gia Bắc Phi.
Một cơ sở khai thác dầu ở thị trấn Ras Lanuf, miền Bắc Libya. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Một cơ sở khai thác dầu ở thị trấn Ras Lanuf, miền Bắc Libya. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Cuộc khủng hoảng nói trên xảy ra khi Hội đồng Tổng thống Libya, quản lý khu vực miền tây Libya, quyết định sa thải Thống đốc CBL Sadiq Al-Kabir vào tháng trước và thay thế bằng một hội đồng, khiến chính quyền ở miền đông quyết định phong tỏa toàn bộ hoạt động sản xuất và xuất khẩu dầu thô của Libya.

CBL là cơ quan hợp pháp duy nhất quản lý nguồn doanh thu dầu mỏ của Libya và trả lương cho các công chức nhà nước trên cả nước. Nếu cuộc tranh giành quyền kiểm soát CBL kéo dài, các khoản lương của công chức nhà nước, hoạt động chuyển khoản giữa các ngân hàng và thư tín dụng cần thiết cho hoạt động nhập khẩu sẽ trở nên bất khả thi, thậm chí có thể đẩy nền kinh tế và hoạt động thương mại quốc tế của Libya vào tình trạng đóng băng.

Giới phân tích cho rằng, việc sa thải Thống đốc CBL cho thấy tranh chấp ngày càng căng thẳng giữa các phe phái đối lập ở miền đông và miền tây Libya.

Các phe phái ở miền đông Libya, bao gồm Hạ viện Libya (HoR) và Quân đội quốc gia Libya, quyết liệt phản đối quyết định sa thải Thống đốc Al-Kabir và giữ nguyên quyết định phong tỏa các mỏ dầu ở miền đông, nơi tập trung phần lớn mỏ dầu ở quốc gia Bắc Phi. Việc phong tỏa các mỏ dầu sẽ làm cạn kiệt nguồn tiền của CBL, cũng như khiến các nhà máy điện phải ngừng hoạt động do thiếu nhiên liệu.

Ngay sau quyết định của chính quyền miền đông Libya, hoạt động khai thác dầu ở các mỏ lớn như Sharara với sản lượng 300.000 thùng/ngày, Sarir với 209.000 thùng/ngày, cùng hàng loạt mỏ khác đều bị đình trệ.

Theo thông báo của Tập đoàn Dầu khí quốc gia Libya (NOC), việc đóng cửa các mỏ dầu khiến tổng sản lượng dầu thô của quốc gia Bắc Phi này giảm 63%, xuống còn 591.000 thùng/ngày, so với con số 1,18 triệu thùng/ngày trước khi các mỏ dầu bị phong tỏa. Nếu hoạt động khai thác dầu mỏ, vốn mang lại nguồn thu ngoại tệ chính của Libya, bị gián đoạn kéo dài, nền kinh tế quốc gia Bắc Phi sẽ rơi vào khủng hoảng.

Trước tình hình đó, Thủ tướng Chính phủ Thống nhất quốc gia Libya Abdulhamid Al-Dbeibah kêu gọi dỡ bỏ phong tỏa các mỏ dầu, nhấn mạnh các mỏ dầu của Libya không được phép đóng cửa với những lý do không rõ ràng.

Đáp lại lời kêu gọi của Thủ tướng Al-Dbeibah, Chủ tịch HoR Aquila Saleh tuyên bố lệnh phong tỏa đối với ngành dầu khí của nước này sẽ tiếp tục cho đến khi Thống đốc Al-Kabir được phục chức. Ông Saleh nêu rõ việc đóng cửa các mỏ dầu là biện pháp “bảo vệ tài sản của người dân Libya, cũng như bảo vệ tài nguyên quốc gia”.

Chủ tịch HoR nhấn mạnh quyết định của HoR về việc bổ nhiệm Thống đốc, Phó Thống đốc và Hội đồng Quản trị CBL được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, đồng thời khẳng định ông Al-Kabir và Phó Thống đốc Marai Al-Barassi cần được phục chức để tiếp tục nhiệm vụ điều hành CBL.

Trước đó, HoR đã tiến hành bỏ phiếu tái bổ nhiệm ông Al-Kabir làm Thống đốc CBL và ông Al-Barassi làm Phó Thống đốc. Chủ tịch HoR cũng lưu ý việc bổ nhiệm Thống đốc CBL không thuộc thẩm quyền của Hội đồng Tổng thống Libya, cho rằng động thái này là vi phạm Hiến pháp và các thỏa thuận chính trị; nhấn mạnh việc bổ nhiệm Thống đốc CBL là thẩm quyền của HoR sau khi tham vấn Hội đồng cấp cao Nhà nước Libya (HCS).

HoR và HCS đều được quốc tế công nhận theo thỏa thuận chính trị năm 2015, mặc dù hai cơ quan lập pháp này ủng hộ các phe khác nhau trong phần lớn cuộc xung đột ở Libya.

UNSMIL thông báo các cuộc tham vấn, với sự tham gia của đại diện từ HoR, HCS và Hội đồng Tổng thống Libya đã kết thúc. Các bên nhất trí đệ trình một dự thảo thỏa thuận để HCS và HoR xem xét, hoàn thiện trước khi ký kết chính thức.

Tin vui đến với người dân Libya khi HoR và HCS vừa đạt được đồng thuận và ký tuyên bố chung về vấn đề bổ nhiệm Thống đốc và Ban Giám đốc CBL. Tuy nhiên, 30 ngày đàm phán cho việc bổ nhiệm là khoảng thời gian khá dài trong bối cảnh hoạt động khai thác dầu mỏ ở Libya vẫn bị phong tỏa. Trong trường hợp tiến trình bổ nhiệm Thống đốc và Ban Giám đốc CBL gặp trắc trở, bóng ma khủng hoảng, thậm chí xung đột có thể quay trở lại, đe dọa chấm dứt giai đoạn tương đối yên bình kéo dài bốn năm qua tại Libya.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.