Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, chủ đầu tư và chính quyền địa phương chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm đối với các hộ dân bị ảnh hưởng. Vì vậy, khi công trình hoàn thành, nhiều hộ đã “nhường đất” cho dự án lại rơi vào tình trạng không còn lối đi.
Điển hình, tuyến đường từ xã Phú Trung đi Phước Tân (tỉnh Đồng Nai) được phê duyệt từ cuối năm 2021, do Ban Quản lý dự án khu vực Phú Riềng làm chủ đầu tư theo hình thức “Nhà nước và nhân dân cùng làm”. Công trình khởi công cuối năm 2022, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2024, với tổng mức đầu tư 120 tỷ đồng. Do tuyến đi qua nhiều khu vực đồi dốc, trong quá trình thiết kế, đơn vị tư vấn đã hạ cốt nền đường xuống sâu, có đoạn chênh lệch so với mặt đất tự nhiên hơn 10m mà không tính đến điều kiện an cư, sinh hoạt bình thường, gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân hai bên tuyến.
Trường hợp gia đình chị Nguyễn Thị Nguyệt (xã Phú Riềng) là một thí dụ. Là hộ tiên phong hiến hơn 5.000m² đất rẫy để làm đường, nhưng chị không lường trước việc nền đường bị hạ sâu như hiện nay, dẫn đến nhiều khó khăn trong sinh hoạt và sản xuất. Chị Nguyễn Thị Nguyệt cho biết: “Do nhà nằm sát mép ta-luy sâu, cho nên gia đình phải làm hàng rào hai lớp để bảo đảm an toàn. Có lần con tôi trượt chân, may mắn được hàng rào giữ lại. Hiện nay, gia đình phải luôn trông coi, không dám để cháu tự chơi như trước. Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị với chính quyền địa phương nhưng đến nay chưa nhận được phản hồi”.
Cũng trên tuyến đường này, gia đình anh Nguyễn Trọng Mạnh (xã Phú Trung) đã hiến gần 10.000m² đất. Anh Mạnh cho biết: “Trước đây, nền nhà bằng với mặt đường, nhưng nay chênh lệch gần 4m, khiến việc đi lại, sinh hoạt rất bất tiện. Tôi mong chính quyền xem xét hỗ trợ kinh phí để gia đình di dời nhà vào bên trong và hạ cốt nền cho phù hợp, để ổn định cuộc sống lâu dài”.
Theo anh Bùi Viết Tòa, nhân viên kỹ thuật Ban Quản lý dự án khu vực Phú Riềng, đây là công trình thực hiện theo hình thức “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, cho nên không bố trí kinh phí bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng. Trước khi triển khai, chủ đầu tư đã phối hợp Ủy ban nhân dân các xã vận động người dân hiến đất để bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công. Trước các kiến nghị của người dân, Ban Quản lý dự án nhiều lần đề xuất cơ quan có thẩm quyền xem xét cho phép cải tạo phần đất bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, đến nay chưa được chấp thuận, do phần đất này được xác định là khoáng sản, không được tự ý điều chỉnh, cải tạo.
Tại tuyến Đường tỉnh 753 kết nối khu vực phía đông với phía tây bắc tỉnh Đồng Nai cũng ghi nhận tình trạng tương tự. Trong quá trình thi công gói thầu số 4 (đoạn qua xã Tân Lợi), có 8 hộ dân bị ảnh hưởng do đơn vị thi công hạ cốt nền đường sâu tới hàng chục mét. Ông Dương Hoàng Anh Toàn, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Đồng Nai cho biết: Dự án nâng cấp, mở rộng Đường tỉnh 753 là công trình quan trọng, được Trung ương bố trí đủ vốn nhằm tăng cường kết nối khu vực phía tây bắc với sân bay Long Thành. Tuy nhiên, do áp lực tiến độ giải ngân và khối lượng công việc lớn vào thời điểm cuối năm, công tác kiểm tra, giám sát chưa kịp thời, dẫn đến phát sinh một số bất cập, ảnh hưởng đến đời sống người dân. “Với vai trò đại diện chủ đầu tư, chúng tôi xin nhận trách nhiệm và đã tổ chức xin lỗi các hộ dân vì những ảnh hưởng trong quá trình thi công”, ông Toàn cho biết.
Ngay sau khi tổ chức công khai xin lỗi, chủ đầu tư đã hỗ trợ di dời 8 hộ dân bị ảnh hưởng bởi việc hạ cốt nền Đường tỉnh 753 nhằm bảo đảm an toàn và ổn định đời sống. Trong sáu tháng đầu tại nơi ở mới, mỗi hộ được hỗ trợ 6 triệu đồng/tháng. Đơn vị phối hợp Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Đồng Phú khẩn trương thực hiện các thủ tục bồi thường, hỗ trợ theo quy định, hướng tới ổn định lâu dài cho người dân.
Theo ông Dương Hoàng Anh Toàn, đối với các trường hợp nhà ở bị ảnh hưởng trong quá trình thi công, đơn vị sẽ rà soát, đánh giá cụ thể mức độ tác động để có phương án xử lý phù hợp. Những căn nhà không bảo đảm an toàn hoặc thuộc diện phải giải tỏa sẽ được bồi thường theo quy định. Cùng với đó, Ban sẽ tính toán phương án làm đường lên rẫy, bố trí lối đi hợp lý, tránh để người dân gặp khó khăn trong sinh hoạt sau khi dự án hoàn thành.
Các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án đường từ Phú Trung đi Phước Tân mong muốn sớm được chính quyền xem xét, giải quyết thỏa đáng các bất cập phát sinh; trong đó, hỗ trợ kinh phí khắc phục chênh lệch cao độ, di dời hoặc cải tạo nhà ở, bảo đảm an toàn sinh hoạt, nhất là đối với trẻ nhỏ. Trước kiến nghị này, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai đã có văn bản khẩn, giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan kiểm tra hiện trường, rà soát toàn bộ hồ sơ thiết kế, thi công, mục tiêu là làm rõ nguyên nhân dẫn đến tình trạng nền nhà người dân cao hơn mặt đường từ 3-12m, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Từ thực tế trên cho thấy, cùng với mục tiêu phát triển hạ tầng, việc bảo đảm quyền lợi chính đáng và an toàn của người dân cần được đặt lên hàng đầu trong mọi dự án, quy hoạch, chủ trương phát triển ngay từ khâu khảo sát, điều tra, đánh giá tác động môi trường, ảnh hưởng đến đời sống sinh kế người dân, hiệu quả kinh tế-xã hội, cho đến khâu đền bù giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư... cho tới khâu thiết kế, tổ chức thi công.
Từ thực tế trên cho thấy, cùng với mục tiêu phát triển hạ tầng, việc bảo đảm quyền lợi chính đáng và an toàn của người dân cần được đặt lên hàng đầu trong mọi dự án, quy hoạch, chủ trương phát triển ngay từ khâu khảo sát, điều tra, đánh giá tác động môi trường, ảnh hưởng đến đời sống sinh kế người dân, hiệu quả kinh tế-xã hội, cho đến khâu đền bù giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư... cho tới khâu thiết kế, tổ chức thi công.
Các công trình giao thông không chỉ là những tuyến đường kết nối phát triển, mà còn phải “thuận lòng dân”, hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến đời sống. Đây cũng là bài học đáng giá, càng khẳng định tính nguyên tắc phải thống nhất, đồng bộ các quy hoạch phát triển; hài hòa lợi ích nhà nước, người dân, doanh nghiệp, trong đó việc tôn trọng, bảo vệ, phục vụ người dân phải là yêu cầu bắt buộc đối với các chủ đầu tư, đơn vị tư vấn, giám sát và chính quyền địa phương.
Sau khi có chỉ đạo của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai về việc một số hộ dân bị ảnh hưởng tuyến đường liên xã Phú Trung đi Phước Tân, Sở Xây dựng đã chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp chính quyền địa phương khảo sát thực tế để tham mưu phương án trình lãnh đạo tỉnh xem xét xử lý. Báo Nhân Dân sẽ tiếp tục theo dõi và cập nhật thông tin với bạn đọc khi tỉnh Đồng Nai có phương án hỗ trợ các hộ dân.
![[Infographic] Chi tiết vùng hạn chế, thời gian được hoạt động của phương tiện giao thông đường bộ tại Hà Nội](https://cdn.nhandan.vn/images/0ff3e83eb0d0a0beffc6ad5a1d357fafe8c4adf5103fe1cfd65622ce35fab962791157762beefabb49dcb15dbc560901f22b94ae85d9f8d26589e7ddd986902743313a37993e9ca5ab86f2a561726753/han-che-xe-tai-hn-thumb-720.jpg.webp)
