Phát triển thị trường trung tâm dữ liệu

Năm 2022 và 2023 chứng kiến sự đầu tư ngày càng tăng vào các trung tâm dữ liệu của cả những doanh nghiệp trong và ngoài nước. Việt Nam được xếp hạng là địa điểm quan trọng trong số các thị trường mới nổi để xây dựng trung tâm dữ liệu và dự kiến sẽ đạt quy mô thị trường khoảng 1,5 tỷ USD vào năm 2026. Tuy nhiên, hiện những quy định liên quan vấn đề xây dựng, đầu tư trung tâm dữ liệu vẫn còn nhiều yếu tố phải cân nhắc.
Bên trong VNG Data Center. Ảnh: VGPHM
Bên trong VNG Data Center. Ảnh: VGPHM

Trung tâm dữ liệu là cơ sở hạ tầng vật lý (tòa nhà, hệ thống cáp, tủ lắp đặt máy...), chứa hệ thống máy tính cộng với các thiết bị phụ trợ. Trung tâm lưu trữ, trao đổi và quản lý dữ liệu của một hoặc nhiều tổ chức, cá nhân không liên quan. Hiện có hai loại trung tâm dữ liệu chính: trung tâm dữ liệu doanh nghiệp được xây dựng và sở hữu bởi một doanh nghiệp để sử dụng nội bộ và của khách hàng. Sau đó, có các trung tâm dữ liệu dịch vụ cung cấp dịch vụ lưu trữ và tính toán dữ liệu cho nhiều doanh nghiệp và người dùng.

Tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam có gần 30 trung tâm dữ liệu (DC - Data Center), miền bắc chiếm hơn 46%, miền nam chiếm hơn 35% và miền trung chiếm hơn 18%. Tỷ lệ này có sự chênh lệch bởi các DC lớn tập trung chính ở các bộ, ngành khu vực phía bắc. Tính từ năm 2010 đến nay, công suất tiêu thụ điện của các DC Việt Nam đã tăng gấp ba lần. Những doanh nghiệp lớn trong nước đã ra mắt DC tiêu chuẩn quốc tế có thể kể đến là VNG, Viettel, CMC... Ngoài ra, các doanh nghiệp thuộc tập đoàn nước ngoài cũng quan tâm tới thị trường DC tại Việt Nam, như Công ty CP phân phối công nghệ Quang Dũng (thuộc Tập đoàn GREENFEED Việt Nam) và Công ty NTT Global Data Centers (thuộc Tập đoàn NTT Nhật Bản) liên doanh xây dựng DC đạt chuẩn Tier III tại TP Hồ Chí Minh.

Việt Nam đang được đánh giá là thị trường dễ phát triển các DC vì mục tiêu chuyển đổi số của đất nước và nhu cầu về lưu trữ và xử lý dữ liệu ở cả trong và ngoài nước đang tăng lên đáng kể. Theo cam kết của Việt Nam với Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), hoạt động của DC được coi là cung cấp “dịch vụ xử lý dữ liệu (CPC 843)” và “dịch vụ cơ sở dữ liệu (CPC 844)”. Các dịch vụ này được phân loại là “máy tính và các dịch vụ liên quan” được hoàn toàn mở cửa cho đầu tư nước ngoài.

Dịch vụ trung tâm dữ liệu DC bao gồm dịch vụ công nghệ thông tin, phần mềm hoặc dịch vụ liên quan đến máy tính. Các dịch vụ này được cung cấp tới người dùng thông qua mạng viễn thông (chủ yếu là internet). Hoạt động của DC không được phân loại là dịch vụ viễn thông theo Luật Viễn thông. Nghĩa là, một công ty cung cấp dịch vụ DC không bắt buộc phải có giấy phép viễn thông để vận hành trung tâm dữ liệu. Đây là một yếu tố quan trọng đối với những doanh nghiệp muốn đầu tư vào DC vì giấy phép viễn thông có thể bị hạn chế. Hơn nữa, pháp luật Việt Nam không áp đặt các hạn chế cụ thể đối với việc đầu tư vào DC. Việt Nam cũng chưa áp đặt điều kiện gia nhập thị trường của các nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu.

Nhà cung cấp dịch vụ DC sẽ chỉ cần giấy phép viễn thông nếu hoạt động của trung tâm dữ liệu liên quan đến việc cung cấp dịch vụ viễn thông cho khách hàng. Trong mối liên hệ này, các đặc điểm công nghệ khác nhau liên quan đến cách thức vận hành các dịch vụ, chẳng hạn như phương thức truyền dẫn, phạm vi liên lạc, hình thức thanh toán dịch vụ... sẽ có liên quan trong việc đánh giá xem có bất kỳ hình thức dịch vụ viễn thông nào có liên quan hay không. Bởi vì có thể có những dịch vụ mà trung tâm dữ liệu cung cấp, có thể được coi là dịch vụ viễn thông và do luật pháp không quy định chi tiết về bất kỳ dịch vụ viễn thông cụ thể nào mà trung tâm dữ liệu có thể cung cấp, nên theo thông lệ, trong quá trình cấp phép, phải tham khảo ý kiến của cơ quan có thẩm quyền một cách chi tiết, hợp lý về hoạt động kinh doanh dự định của DC và tìm hiểu các hoạt động đó có cần giấy phép viễn thông hay không.

Hiện tại, ngoài những tiêu chuẩn kỹ thuật như xây dựng, yêu cầu về hạ tầng, chống sét, phòng, chống cháy nổ... vấn đề mà các doanh nghiệp đầu tư vào DC rất quan tâm là Luật An ninh mạng, giấy phép cho thuê không gian lưu trữ (rack - tủ lắp đặt các máy chủ) và cách tính phí điện năng tiêu thụ...

Về Luật An ninh mạng, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ liên quan đến mạng viễn thông, internet, dịch vụ giá trị gia tăng trên không gian mạng của Việt Nam và thu thập, phân tích hoặc xử lý thông tin và dữ liệu riêng tư, dữ liệu liên quan đến mối quan hệ của người dùng hoặc dữ liệu được tạo ra bởi người dùng ở Việt Nam, phải lưu trữ thông tin, dữ liệu đó ở Việt Nam trong một khoảng thời gian cụ thể. Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung tâm dữ liệu phải tuân thủ Luật An ninh mạng vì hoạt động của doanh nghiệp đó liên quan đến việc thu thập và lưu trữ thông tin/dữ liệu riêng tư.

Tiếp theo, luật pháp không quy định rõ liệu một DC có được phép cho khách hàng thuê chỗ trống hay không (trong trường hợp khách muốn thuê chỗ để đặt máy chủ của riêng họ). Đây sẽ là một vấn đề cần giải quyết nếu việc thuê không gian lưu trữ được cung cấp như một dịch vụ độc lập và được tính phí riêng. Tuy nhiên, DC có thể cấu trúc việc cho thuê không gian lưu trữ như một hình thức sử dụng mặt bằng trong trung tâm dữ liệu để khách hàng sử dụng làm không gian vận hành.

Hoạt động của trung tâm dữ liệu tiêu thụ lượng điện đáng kể để chạy máy chủ và làm mát... Nếu có việc tính phí sử dụng điện riêng cho khách hàng thì về lý thuyết, doanh nghiệp phải được cấp phép “bán lại” điện trên cơ sở bán lẻ. Do điện là mặt hàng thiết yếu và thuộc sự quản lý độc quyền của Nhà nước nên quyền “bán lẻ” điện chỉ được trao cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Khó có khả năng cơ quan chức năng sẽ cấp cho một doanh nghiệp kinh doanh DC quyền “bán lẻ” điện. Ngoài ra, có thể cơ cấu chi phí điện như một thành phần của phí dịch vụ đối với các dịch vụ trung tâm dữ liệu cung cấp cho khách hàng. Nghĩa là, khách hàng sẽ không bị tính phí riêng cho lượng điện năng tiêu thụ.

Cuối cùng, trong dự thảo về Luật Viễn thông có một số dịch vụ mới, bao gồm cả dịch vụ DC, được đề xuất đưa vào luật. Nếu vậy, yêu cầu cấp phép có thể thay đổi. Dự thảo mới sẽ thay đổi khuôn khổ hiện hành đối với hoạt động kinh doanh DC, như hình thức đầu tư, tỷ lệ vốn nước ngoài, giấy phép viễn thông... Và việc phát triển trung tâm dữ liệu đòi hỏi Việt Nam phải tiếp tục điều chỉnh khung pháp lý rõ ràng và thuận lợi cho các nhà đầu tư, chứ không phải chỉ dành cho hoạt động kinh doanh DC mà còn các lĩnh vực liên quan khác như bất động sản, tiêu thụ điện, an ninh mạng, thông tin dữ liệu cá nhân... Việc đưa hoạt động kinh doanh trung tâm dữ liệu vào phạm vi quy định của Luật Viễn thông sẽ tạo ra thêm nhiều vấn đề phải giải quyết nếu muốn phát triển thị trường DC.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh sát đột kích vào trụ sở Xôi lạc TV. Ảnh: NGUYỄN HẢI

Mạnh tay với xâm phạm bản quyền số

Hệ thống phát sóng bóng đá lậu “Xôi Lạc TV” vừa bị triệt phá đã phơi bày một đường dây xâm phạm bản quyền quy mô trên không gian mạng. "Cuộc chiến" khốc liệt vẫn còn ở phía trước nhưng đã đến lúc nhìn lại nhận thức của đám đông.

Tiền gửi tiết kiệm một lần nữa được xem là kênh an toàn, nhất là khi mặt bằng lãi suất huy động đang có xu hướng đi lên. Ảnh: NGUYỆT ANH

“Hầm trú ẩn” của dòng tiền trong biến động

Kinh tế toàn cầu biến động khó lường, từ xung đột địa chính trị đến giá hàng hóa lên xuống mạnh, tâm lý thận trọng lan rộng trên thị trường tài chính. Nhiều nhà đầu tư có xu hướng rút khỏi các kênh rủi ro.

Mặt hàng chíp điện tử có cơ hội tăng tốc mạnh mẽ, góp phần nâng cao vị thế doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Ảnh: NAM ANH

Chủ động thích ứng hàng rào thuế quan

Những điều chỉnh thuế quan mới từ Mỹ đang mở ra một chu kỳ chính sách đầy biến động. Chủ động thích ứng, đa dạng hóa thị trường và củng cố nội lực trở thành yêu cầu cấp thiết để giữ vững đà tăng trưởng xuất khẩu.

Năm con ngựa, tìm cổ phiếu “phi mã”

Hằng năm, thường xuất hiện những cổ phiếu (CP) hoặc nhóm CP có tỷ lệ tăng vượt trội cùng với khối lượng giao dịch (KLGD) lớn. Những CP dạng này thường được gắn với tính chất “nổi trội”, “dẫn dắt”… nhưng trong năm Bính Ngọ 2026 nhiều nhà đầu tư (NĐT) gọi là CP “phi mã” hoặc “phi nước đại”.

Còn giờ còn giao dịch

Diễn biến những phiên giao dịch trong tuần cuối cùng trước khi nghỉ Tết Nguyên đán năm 2026 đang khác lạ so với nhiều năm gần đây khi sự sôi động vẫn được duy trì cho đến những ngày cuối cùng.

TP Hồ Chí Minh đã chuẩn bị từ sớm hạ tầng, nhân lực cho Trung tâm Tài chính quốc tế. Ảnh: Lê MINH

Cuộc đua về tốc độ và bản lĩnh cải cách

Việc triển khai Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng không chỉ là một quyết sách kinh tế. Đó còn là lựa chọn chiến lược mang tầm vóc dài hạn của quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh trật tự kinh tế tài chính toàn cầu đang tái định hình rõ.

Nhiều công ty chứng khoán đã phải tính đến phương án tăng vốn điều lệ để duy trì tăng trưởng. Ảnh: NAM ANH

Đòn bẩy sát ngưỡng rủi ro

Cho vay ký quỹ, từng chỉ được xem là dịch vụ hỗ trợ, nay âm thầm trở thành “động cơ lợi nhuận” của các công ty chứng khoán.

Tưởng đỏ hóa xanh

Sau một giai đoạn “xanh vỏ đỏ lòng”, tức VN-Index tăng nhưng lực đẩy đến từ số ít cổ phiếu (CP), hiện nay diễn biến thay đổi theo hướng ngược lại khi VN-Index dù “đỏ” nhưng nhiều CP lại ngược dòng mạnh mẽ.

Cần có những chính sách để khuyến khích các doanh nghiệp khoa học công nghệ phát triển. Ảnh: NAM ANH

Khoảng cách chính sách khoa học và công nghệ

Doanh nghiệp khoa học và công nghệ (KH&CN) được xác định là lực lượng nòng cốt của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, từ công nhận danh hiệu đến thụ hưởng ưu đãi, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp không ít rào cản.

Tin đồn ảnh hưởng nhiều đến tâm lý của nhà đầu tư với các cổ phiếu hạ tầng xây dựng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Cổ phiếu hạ tầng trong vùng nhiễu

Trong khi hàng loạt hạng mục tại sân bay Long Thành và các dự án hạ tầng trọng điểm vẫn gấp rút thi công, dòng tiền trên thị trường chứng khoán lại quay đầu rút lui tại nhóm cổ phiếu hạ tầng xây dựng. Điều này dấy lên nhiều nghi vấn về câu chuyện nội tại doanh nghiệp.

Cẩn trọng với ủy thác "bao lỗ"

Mặc dù nhân viên môi giới không được nhận ủy thác đầu tư từ khách hàng, nhưng trong thực tế hoạt động này vẫn diễn ra theo nhiều hình thức lách luật và đương nhiên cũng để lại không ít hệ lụy trước mắt và cả tiềm tàng.

Tỷ lệ năng lượng tái tạo trở thành điều kiện trong quá trình thẩm định đơn hàng. Ảnh: NAM ANH

Khi điện xanh quyết định đơn hàng

Điện xanh đang trở thành điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam giữ đơn hàng và vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhưng khoảng cách giữa nơi sản xuất điện và nơi tiêu thụ, cùng các điểm nghẽn truyền tải, đang là lực cản lớn.

Dư địa lợi nhuận thu hẹp do chi phí, các doanh nghiệp tối ưu hóa quản trị để giữ năng lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Độ trễ giá và áp lực chi phí phía trước

Tăng trưởng kinh tế năm 2025 bật lên ở mức 8,02%. Mặt bằng giá tiêu dùng vẫn được giữ trong kiểm soát. Nhưng phía sau sự ổn định ấy, chi phí sản xuất đã đi trước một nhịp.

Tín dụng bất động sản có thể tạo lực đẩy cho thị trường trong ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Ngân hàng vào khuôn tín dụng mới

Ngân hàng Nhà nước đang chuyển sang điều hành tín dụng thận trọng và kỷ luật hơn, kiểm soát nhịp tăng ngay từ đầu năm và siết cho vay bất động sản để ngăn rủi ro tăng nóng, bảo đảm ổn định thị trường.

Dự án đường dây 500 kV mạch 3 từ Quảng Trạch đến Phố Nối. Ảnh: TRẦN HẢI

Giá điện trước ngưỡng thị trường cạnh tranh

Dự thảo lộ trình thị trường điện cạnh tranh đang gây ra một số băn khoăn về giá điện và an ninh năng lượng. Khác biệt quan điểm giữa Bộ Công thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho thấy quá trình cải cách sẽ không đơn giản.

Công ty cổ phần Giày Thượng Đình (mã GTD) tổ chức phiên đấu giá hơn 6,38 triệu cổ phần vào giữa tháng 12/2025. Ảnh: NAM ANH

Biến động trong hoạt động thoái vốn nhà nước

Nhóm doanh nghiệp niêm yết có vốn nhà nước đang được giới chuyên gia kỳ vọng trở thành tâm điểm năm 2026, khi nhà đầu tư không còn kỳ vọng vào một cú “đánh lên” ngắn hạn, hay “mác" nhà nước mà hướng tới giá trị quản trị.

Năm 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam liên tiếp chinh phục những đỉnh cao mới. Ảnh: SONG ANH

Chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn nhiều tiềm năng

Trải qua năm 2025 với nhiều biến động và cung bậc cảm xúc đan xen, thị trường chứng khoán Việt Nam được kỳ vọng sẽ bước sang năm 2026 với những chuyển động mới, khi hàng loạt yếu tố tích cực cùng hội tụ, qua đó mở ra những cơ hội đầu tư đáng chú ý.

Dây chuyền may xuất khẩu của Công ty cổ phần May Đức Giang. Ảnh: NAM ANH

Thế và lực cho chu kỳ tăng trưởng mới

Sau một năm ghi nhận nhiều điểm sáng, nền kinh tế đang tích lũy thêm nội lực quan trọng, tạo nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng cao hơn khi các động lực truyền thống được giữ nhịp và những động lực mới dần hình thành.

Nhìn từ một phiên cuối năm

Những phiên giao dịch cuối năm dương lịch thường được xem là quãng nghỉ hoặc quãng lặng của thị trường chứng khoán (TTCK). Điều này xuất phát từ việc khối nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài bước vào kỳ nghỉ Giáng sinh và năm mới nên giao dịch không quá sôi động và nhiều TTCK trên thế giới cũng theo xu hướng này.

Trong những tháng cuối năm 2025, nhiều ngân hàng đồng loạt điều chỉnh biểu phí các dịch vụ. Ảnh: NAM ANH

Đằng sau làn sóng tăng phí dịch vụ ngân hàng

Nhiều ngân hàng đã điều chỉnh tăng phí các dịch vụ như chuyển tiền, thông báo biến động số dư và quản lý tài khoản… Một số ý kiến cho rằng động thái này nhằm làm sạch tài khoản rác, trong khi quan điểm khác nhận định đây là cách các ngân hàng gia tăng tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) với chi phí thấp.

Hộ kinh doanh truyền thống gặp nhiều rào cản hơn trong quá trình tiếp cận công nghệ mới. Ảnh: NGUYỆT ANH

Hộ kinh doanh trước “giờ G”

Việc đánh giá vẫn tiếp tục, mặc dù ngày chuyển đổi cơ chế thuế mới đã được xác lập. Nhưng có một điểm không thể phủ nhận, quy định mới sẽ chuẩn hóa công tác quản lý thuế và tạo điều kiện cho hộ kinh doanh tiếp cận tín dụng.

Luật AI mở ra cơ hội để các startup có không gian thử nghiệm và tạo ra những sản phẩm thật sự phục vụ đời sống. Ảnh: NGUYỆT ANH

Đột phá công nghệ trong khuôn khổ trách nhiệm

Quốc hội vừa thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo, tạo khung pháp lý thống nhất cho phát triển, ứng dụng và quản lý trí tuệ nhân tạo (AI). Việt Nam tiến bước vào nhóm những quốc gia đầu tiên trên thế giới có luật chuyên biệt về trí tuệ nhân tạo.

Nhiều ngân hàng tạm dừng các gói vay mua nhà đối với các bạn trẻ. Ảnh: NAM ANH

Phép thử mới của thị trường bất động sản

Hàng loạt ngân hàng đồng loạt dừng các gói vay ưu đãi cho người trẻ mua nhà và nâng lãi suất khoản vay mới thêm 1-2%. Không chỉ người dân, các doanh nghiệp cũng lo ngại khi những kế hoạch an cư của khách hàng có nguy cơ phải tạm gác, sức cầu suy giảm.

Khi niềm tin thị trường được củng cố, các doanh nghiệp bất động sản có thể huy động vốn với chi phí hợp lý hơn. Ảnh: NAM ANH

Bước ngoặt của trái phiếu doanh nghiệp

Nhiều quy định mới cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang được đưa ra xin ý kiến, hướng tới thay thế các quy định cũ để hoàn thiện khung pháp lý và củng cố niềm tin dài hạn cho thị trường.

Đề xuất cấp quota nhập khẩu vàng đang thu hút nhiều kỳ vọng lẫn băn khoăn.

Băn khoăn với “quota” nhập khẩu vàng

Giữa bối cảnh thị trường vàng liên tục biến động và chênh lệch giá trong nước, quốc tế đang cao kỷ lục, đề xuất cấp quota nhập khẩu vàng đang thu hút nhiều kỳ vọng lẫn băn khoăn. Giải pháp này liệu có đủ sức giải quyết tận gốc sự méo mó kéo dài của thị trường vàng hay chỉ mang tính “giảm đau” ngắn hạn.