Phát triển thị trường trung tâm dữ liệu

Năm 2022 và 2023 chứng kiến sự đầu tư ngày càng tăng vào các trung tâm dữ liệu của cả những doanh nghiệp trong và ngoài nước. Việt Nam được xếp hạng là địa điểm quan trọng trong số các thị trường mới nổi để xây dựng trung tâm dữ liệu và dự kiến sẽ đạt quy mô thị trường khoảng 1,5 tỷ USD vào năm 2026. Tuy nhiên, hiện những quy định liên quan vấn đề xây dựng, đầu tư trung tâm dữ liệu vẫn còn nhiều yếu tố phải cân nhắc.
Bên trong VNG Data Center. Ảnh: VGPHM
Bên trong VNG Data Center. Ảnh: VGPHM

Trung tâm dữ liệu là cơ sở hạ tầng vật lý (tòa nhà, hệ thống cáp, tủ lắp đặt máy...), chứa hệ thống máy tính cộng với các thiết bị phụ trợ. Trung tâm lưu trữ, trao đổi và quản lý dữ liệu của một hoặc nhiều tổ chức, cá nhân không liên quan. Hiện có hai loại trung tâm dữ liệu chính: trung tâm dữ liệu doanh nghiệp được xây dựng và sở hữu bởi một doanh nghiệp để sử dụng nội bộ và của khách hàng. Sau đó, có các trung tâm dữ liệu dịch vụ cung cấp dịch vụ lưu trữ và tính toán dữ liệu cho nhiều doanh nghiệp và người dùng.

Tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam có gần 30 trung tâm dữ liệu (DC - Data Center), miền bắc chiếm hơn 46%, miền nam chiếm hơn 35% và miền trung chiếm hơn 18%. Tỷ lệ này có sự chênh lệch bởi các DC lớn tập trung chính ở các bộ, ngành khu vực phía bắc. Tính từ năm 2010 đến nay, công suất tiêu thụ điện của các DC Việt Nam đã tăng gấp ba lần. Những doanh nghiệp lớn trong nước đã ra mắt DC tiêu chuẩn quốc tế có thể kể đến là VNG, Viettel, CMC... Ngoài ra, các doanh nghiệp thuộc tập đoàn nước ngoài cũng quan tâm tới thị trường DC tại Việt Nam, như Công ty CP phân phối công nghệ Quang Dũng (thuộc Tập đoàn GREENFEED Việt Nam) và Công ty NTT Global Data Centers (thuộc Tập đoàn NTT Nhật Bản) liên doanh xây dựng DC đạt chuẩn Tier III tại TP Hồ Chí Minh.

Việt Nam đang được đánh giá là thị trường dễ phát triển các DC vì mục tiêu chuyển đổi số của đất nước và nhu cầu về lưu trữ và xử lý dữ liệu ở cả trong và ngoài nước đang tăng lên đáng kể. Theo cam kết của Việt Nam với Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), hoạt động của DC được coi là cung cấp “dịch vụ xử lý dữ liệu (CPC 843)” và “dịch vụ cơ sở dữ liệu (CPC 844)”. Các dịch vụ này được phân loại là “máy tính và các dịch vụ liên quan” được hoàn toàn mở cửa cho đầu tư nước ngoài.

Dịch vụ trung tâm dữ liệu DC bao gồm dịch vụ công nghệ thông tin, phần mềm hoặc dịch vụ liên quan đến máy tính. Các dịch vụ này được cung cấp tới người dùng thông qua mạng viễn thông (chủ yếu là internet). Hoạt động của DC không được phân loại là dịch vụ viễn thông theo Luật Viễn thông. Nghĩa là, một công ty cung cấp dịch vụ DC không bắt buộc phải có giấy phép viễn thông để vận hành trung tâm dữ liệu. Đây là một yếu tố quan trọng đối với những doanh nghiệp muốn đầu tư vào DC vì giấy phép viễn thông có thể bị hạn chế. Hơn nữa, pháp luật Việt Nam không áp đặt các hạn chế cụ thể đối với việc đầu tư vào DC. Việt Nam cũng chưa áp đặt điều kiện gia nhập thị trường của các nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu.

Nhà cung cấp dịch vụ DC sẽ chỉ cần giấy phép viễn thông nếu hoạt động của trung tâm dữ liệu liên quan đến việc cung cấp dịch vụ viễn thông cho khách hàng. Trong mối liên hệ này, các đặc điểm công nghệ khác nhau liên quan đến cách thức vận hành các dịch vụ, chẳng hạn như phương thức truyền dẫn, phạm vi liên lạc, hình thức thanh toán dịch vụ... sẽ có liên quan trong việc đánh giá xem có bất kỳ hình thức dịch vụ viễn thông nào có liên quan hay không. Bởi vì có thể có những dịch vụ mà trung tâm dữ liệu cung cấp, có thể được coi là dịch vụ viễn thông và do luật pháp không quy định chi tiết về bất kỳ dịch vụ viễn thông cụ thể nào mà trung tâm dữ liệu có thể cung cấp, nên theo thông lệ, trong quá trình cấp phép, phải tham khảo ý kiến của cơ quan có thẩm quyền một cách chi tiết, hợp lý về hoạt động kinh doanh dự định của DC và tìm hiểu các hoạt động đó có cần giấy phép viễn thông hay không.

Hiện tại, ngoài những tiêu chuẩn kỹ thuật như xây dựng, yêu cầu về hạ tầng, chống sét, phòng, chống cháy nổ... vấn đề mà các doanh nghiệp đầu tư vào DC rất quan tâm là Luật An ninh mạng, giấy phép cho thuê không gian lưu trữ (rack - tủ lắp đặt các máy chủ) và cách tính phí điện năng tiêu thụ...

Về Luật An ninh mạng, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ liên quan đến mạng viễn thông, internet, dịch vụ giá trị gia tăng trên không gian mạng của Việt Nam và thu thập, phân tích hoặc xử lý thông tin và dữ liệu riêng tư, dữ liệu liên quan đến mối quan hệ của người dùng hoặc dữ liệu được tạo ra bởi người dùng ở Việt Nam, phải lưu trữ thông tin, dữ liệu đó ở Việt Nam trong một khoảng thời gian cụ thể. Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung tâm dữ liệu phải tuân thủ Luật An ninh mạng vì hoạt động của doanh nghiệp đó liên quan đến việc thu thập và lưu trữ thông tin/dữ liệu riêng tư.

Tiếp theo, luật pháp không quy định rõ liệu một DC có được phép cho khách hàng thuê chỗ trống hay không (trong trường hợp khách muốn thuê chỗ để đặt máy chủ của riêng họ). Đây sẽ là một vấn đề cần giải quyết nếu việc thuê không gian lưu trữ được cung cấp như một dịch vụ độc lập và được tính phí riêng. Tuy nhiên, DC có thể cấu trúc việc cho thuê không gian lưu trữ như một hình thức sử dụng mặt bằng trong trung tâm dữ liệu để khách hàng sử dụng làm không gian vận hành.

Hoạt động của trung tâm dữ liệu tiêu thụ lượng điện đáng kể để chạy máy chủ và làm mát... Nếu có việc tính phí sử dụng điện riêng cho khách hàng thì về lý thuyết, doanh nghiệp phải được cấp phép “bán lại” điện trên cơ sở bán lẻ. Do điện là mặt hàng thiết yếu và thuộc sự quản lý độc quyền của Nhà nước nên quyền “bán lẻ” điện chỉ được trao cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Khó có khả năng cơ quan chức năng sẽ cấp cho một doanh nghiệp kinh doanh DC quyền “bán lẻ” điện. Ngoài ra, có thể cơ cấu chi phí điện như một thành phần của phí dịch vụ đối với các dịch vụ trung tâm dữ liệu cung cấp cho khách hàng. Nghĩa là, khách hàng sẽ không bị tính phí riêng cho lượng điện năng tiêu thụ.

Cuối cùng, trong dự thảo về Luật Viễn thông có một số dịch vụ mới, bao gồm cả dịch vụ DC, được đề xuất đưa vào luật. Nếu vậy, yêu cầu cấp phép có thể thay đổi. Dự thảo mới sẽ thay đổi khuôn khổ hiện hành đối với hoạt động kinh doanh DC, như hình thức đầu tư, tỷ lệ vốn nước ngoài, giấy phép viễn thông... Và việc phát triển trung tâm dữ liệu đòi hỏi Việt Nam phải tiếp tục điều chỉnh khung pháp lý rõ ràng và thuận lợi cho các nhà đầu tư, chứ không phải chỉ dành cho hoạt động kinh doanh DC mà còn các lĩnh vực liên quan khác như bất động sản, tiêu thụ điện, an ninh mạng, thông tin dữ liệu cá nhân... Việc đưa hoạt động kinh doanh trung tâm dữ liệu vào phạm vi quy định của Luật Viễn thông sẽ tạo ra thêm nhiều vấn đề phải giải quyết nếu muốn phát triển thị trường DC.

Có thể bạn quan tâm

Niềm tin của nhà đầu tư được củng cố bằng chuyển biến thực tế, thay vì chỉ dựa vào vài phiên thanh khoản tăng mạnh. Ảnh: NAM ANH

Phía sau dòng tiền “giải cứu” giá cổ phiếu

Những pha “giải cứu” giá cổ phiếu sau chuỗi ngày giảm mạnh có thể mở lối ra cho người bán và tạo kỳ vọng cho người mua. Nhưng để cổ phiếu phục hồi bền vững, doanh nghiệp còn phải giải quyết những vấn đề về dòng tiền, lợi nhuận và niềm tin thị trường.

Nhiều ngân hàng thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn tại VIFC. Ảnh: NAM ANH

Cuộc đua mới tại Trung tâm Tài chính quốc tế

Kế hoạch thành lập ngân hàng con tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam của MSB và nhiều ngân hàng khác đang mở ra khả năng xuất hiện thêm các ngân hàng mới. Xu hướng này đi đến đâu còn phụ thuộc điều kiện cấp phép, năng lực tài chính và khả năng thu hút khách hàng của từng ngân hàng.

Giá trị trái phiếu phát hành của ngành bất động sản tăng đáng kể trong quý II. Ảnh: NAM ANH

Mở rộng dư địa vốn từ trái phiếu doanh nghiệp

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp là kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế. Bước vào chu kỳ phát triển mới, thị trường cần tăng minh bạch, nâng chất lượng xếp hạng tín nhiệm, mở rộng nhà đầu tư và kiểm soát rủi ro để phát triển bền vững.

Lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại 17 ngân hàng hiện dao động từ 7-13,2%/năm. Ảnh: NAM HẢI

Ngân hàng cũng “mắc kẹt” với lãi vay

Lãi cho vay tăng chưa đồng nghĩa ngân hàng hưởng chênh lệch lớn hơn. Lợi nhuận cao cũng chưa đủ để kết luận còn nhiều dư địa giảm lãi suất. Khả năng chia sẻ chi phí với người vay phụ thuộc vào giá vốn huy động, cơ cấu nguồn thu và rủi ro tín dụng của từng ngân hàng.

Nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục, ưu tiên doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng bền vững. Ảnh: NAM ANH

Nâng hạng chứng khoán và bài toán mua theo kỳ vọng

Nâng hạng thị trường chứng khoán mở thêm cơ hội thu hút vốn quốc tế, nhưng không bảo đảm lợi nhuận cho từng khoản đầu tư. Với nhà đầu tư cá nhân, điều cần làm rõ không chỉ là quỹ nước ngoài mua cổ phiếu nào, mà còn là giá mua và cơ sở để tiếp tục nắm giữ.

Robot hàn chíp điện tử được các doanh nghiệp quan tâm. Ảnh: NAM ANH

Bài toán vốn của doanh nghiệp điện tử

Muốn có đơn hàng thì phải đầu tư dây chuyền. Muốn đầu tư dây chuyền lại phải có đơn hàng. Vòng luẩn quẩn ấy đang giữ nhiều doanh nghiệp điện tử Việt đứng ngoài chuỗi cung ứng, trong khi cuộc đua bán dẫn đòi hỏi nguồn vốn ngày càng lớn.

Chi phí vốn hạ nhiệt sẽ tạo dư địa để ngân hàng giảm lãi suất cho vay. Ảnh: NGUYỆT ANH

Dư địa giảm lãi suất cuối năm

Lợi nhuận ngân hàng tiếp tục tăng, biên lãi thuần cải thiện nhưng nợ xấu vẫn nhích lên và bộ đệm dự phòng thu hẹp. Nhiều chuyên gia cho rằng, các ngân hàng đang có thêm dư địa giảm lãi suất cho vay vào cuối năm 2026, dù mức giảm sẽ khó diễn ra trên diện rộng.

Theo Thông tư 49, Nhà nước chia sẻ rủi ro, đồng thời huy động nguồn lực xã hội cho nghiên cứu khoa học. Ảnh: NAM ANH

Cơ chế tài chính mới mở đường cho công nghệ chiến lược

Thông tư 49/2026/TT-BKHCN mở ra cách tiếp cận mới trong cơ chế tài chính cho khoa học, chuyển từ quản lý đầu vào sang quản lý theo kết quả. Cơ chế này tăng quyền tự chủ, giảm gánh nặng thủ tục và tạo dư địa đầu tư cho các công nghệ chiến lược có độ rủi ro cao.

Đối với người dân, giá cả tăng làm giảm sức mua thực tế và buộc nhiều hộ gia đình phải thắt chặt chi tiêu. Ảnh: NGUYỆT ANH

Áp lực giữ lạm phát trong giới hạn mục tiêu

Chỉ còn cách mục tiêu kiểm soát lạm phát 0,05 điểm phần trăm, Việt Nam bước vào chặng cuối năm với áp lực cân bằng giữa kiềm chế giá cả và duy trì đà tăng trưởng. Đây sẽ là phép thử đối với hiệu quả phối hợp giữa chính sách tiền tệ và tài khóa.

Ở nhiều vùng sâu, vùng xa, người dân vẫn quen với các giao dịch bằng tiền mặt.

Ngoại lệ của tiền mặt

Cho phép doanh nghiệp trả lương bằng tiền mặt tại vùng khó khăn là một sự điều chỉnh cần thiết khi hạ tầng ngân hàng chưa theo kịp đời sống. Tuy nhiên, ngoại lệ này chỉ thật sự hợp lý nếu vừa bảo vệ được quyền lợi của người lao động, vừa giúp doanh nghiệp chứng minh chi phí hợp pháp, đồng thời không tạo thêm khoảng trống để kê khống, trốn thuế.

Cá ngừ đóng hộp và các sản phẩm đông lạnh tiêu chuẩn chịu nhiều áp lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Xuất khẩu chật vật giữ đơn hàng

Xuất khẩu tiếp tục lập kỷ lục, nhưng doanh nghiệp đang đứng trước sức ép ngày càng lớn từ chính sách thuế mới của Mỹ. Bài toán giữ đơn hàng và duy trì sức cạnh tranh ngày càng khó khăn.

Câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục là chất xúc tác trung hạn quan trọng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Thị trường giằng co, cơ hội vẫn hiện diện

Thị trường chứng khoán đang bước vào giai đoạn giằng co khi thanh khoản suy yếu và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Dù vậy, định giá hấp dẫn, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và câu chuyện nâng hạng vẫn được xem là những động lực đáng chú ý cho giai đoạn tới.

Thị trường vàng cần tiến thêm một bước từ truy vết giao dịch sang truy xuất sản phẩm.

Thị trường vàng cần sự cân bằng bền vững

Sau nhiều năm, khoảng cách giá vàng trong nước và thế giới đã thu hẹp về mức dưới 5 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, chưa thể chỉ dựa vào mức chênh lệch thu hẹp để kết luận thị trường đã hoàn toàn lành mạnh. Một trạng thái thị trường cân bằng bền vững còn là vận hành sát hơn với giá trị thật và giảm bớt tác động lên các cân đối lớn của nền kinh tế.

Trong giai đoạn tuần đầu tháng 8, tỷ giá có xu hướng giảm. Ảnh: NAM ANH

Tỷ giá hạ nhiệt, áp lực USD giảm

Sau giai đoạn chịu nhiều sức ép, tỷ giá USD/VND đang hạ nhiệt nhờ nguồn cung ngoại tệ cải thiện, chênh lệch lãi suất và dư địa điều hành chính sách. Các yếu tố này được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ tỷ giá trong những tháng cuối năm.

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

HDBank gia nhập nhóm ngân hàng quy mô tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng

Vượt mốc 1 triệu tỷ đồng tổng tài sản, duy trì hiệu quả sinh lời thuộc nhóm dẫn đầu và liên tiếp được các tổ chức tài chính quốc tế ghi nhận, HDBank đang cho thấy bước chuyển rõ nét về chất lượng tăng trưởng. Mới đây, ngân hàng được Vietnam Report xếp hạng dẫn đầu Top 50 công ty đại chúng uy tín và hiệu quả năm 2026 (VIX50).

Thị trường cổ phiếu giúp doanh nghiệp gia tăng đệm vốn tự có và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động tài chính. Ảnh: NAM ANH

Giảm áp lực tín dụng ngân hàng

Tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt xa huy động tiền gửi đang tạo ra áp lực thanh khoản lớn cho hệ thống ngân hàng. Thực tế này buộc nền kinh tế phải chuyển dịch sang cấu trúc tài chính đa tầng, phát triển thị trường trái phiếu, cổ phiếu và các kênh đầu tư xanh nhằm giảm tải cho tín dụng ngắn hạn và khơi thông nguồn vốn dài hạn bền vững.

Việc nâng hạng lên thị trường chứng khoán mới nổi là môi trường thuận lợi cho cả đầu tư dài hạn lẫn giao dịch ngắn hạn. Ảnh: NAM ANH

Chứng khoán đem cơ hội cho tích lũy

Diễn biến thận trọng cùng sự phân hóa sâu sắc của VN-Index thời gian qua đang phản ánh rõ tâm lý phòng thủ của giới đầu tư. Các chuyên gia nhận định thị trường chứng khoán hiện tại đã lùi về vùng định giá hấp dẫn, mở ra cơ hội đầu tư trong dài hạn.

Khả năng tiếp cận nguồn vốn mới của nhóm doanh nghiệp bất động sản sẽ tiếp tục gặp nhiều thách thức. Ảnh: NGUYỆT ANH

Bài kiểm tra của doanh nghiệp bất động sản

Khi nguồn vốn không còn rẻ, doanh nghiệp buộc phải chấp nhận chi phí tài chính cao hơn để đổi lấy khả năng huy động vốn. Điều đó cũng đồng nghĩa chỉ doanh nghiệp có dòng tiền đủ mạnh và dự án hiệu quả mới có thể “sống khỏe”.

Người dân lựa chọn gửi tiền tiết kiệm để bảo toàn vốn khi các kênh đầu tư khác còn nhiều biến động. Ảnh: NAM ANH

Tiền gửi lập kỷ lục, lãi suất leo cao

Nghịch lý này cho thấy hệ thống đang chịu áp lực tìm kiếm nguồn vốn đúng kỳ hạn, đủ ổn định và phân bổ đúng nơi để theo kịp tốc độ tăng trưởng tín dụng.

Khách xếp hàng để mua bán vàng . Ảnh: NGUYỆT ANH

Cuộc đại phẫu thị trường vàng

Cơn sóng bán vàng những ngày gần đây phơi bày những điểm yếu lâu năm về thanh khoản, nguồn gốc hàng hóa và cơ chế định giá. Vẫn còn rất nhiều vấn đề trước khi đạt được đích đến, một thị trường thực sự minh bạch, liên thông và bớt méo mó.

Không gian Thế giới kim cương tại các trung tâm thương mại lớn ở Thành phố Hồ Chí Minh.

“Vùng trũng” quản lý tài sản có giá trị

Kim cương có giá trị hàng trăm triệu đến vài tỷ đồng, thậm chí được xem như một kênh tích trữ, nhưng vẫn được giao dịch trong một thị trường thiếu tiêu chuẩn thống nhất, truy xuất nguồn gốc và cơ chế bảo vệ người mua.

Với lực lượng lao động trẻ, Việt Nam có sức hút đáng kể đối với các nhà đầu tư. Ảnh: NAM ANH

Giữ lợi thế thu hút FDI bằng môi trường đầu tư

Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng vẫn mở ra cơ hội cho Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì sức hút với các nhà đầu tư quốc tế, Việt Nam cần chuyển từ cạnh tranh bằng ưu đãi sang cạnh tranh bằng chất lượng môi trường đầu tư.

Doanh nghiệp bất động sản đang phải cạnh tranh quyết liệt hơn để thu hút vốn. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn triệu USD đổi “khẩu vị”

Thị trường mua bán sáp nhập (M&A) bất động sản đang bước sang một chu kỳ thận trọng hơn. Nhà đầu tư yêu cầu dự án phải chứng minh được pháp lý, tiến độ, hiệu quả khai thác và dòng tiền.

Việc nâng trần lên 40% sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa cho vay trung, dài hạn. Ảnh: NGUYỆT ANH

Hướng đi của dòng tiền mới được “mở van”

Việc nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn được đánh giá sẽ mở thêm không gian tín dụng, với hơn 1 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng đặt ra lo ngại về hướng đi của lượng vốn mới này.

Người trẻ mua chứng chỉ quỹ

Công ty chứng khoán (CTCK) SSI vừa công bố việc tích hợp các quỹ mở do Dragon Capital Việt Nam (DCVFM) quản lý lên hệ thống giao dịch SSI iBoard. Điều này đồng nghĩa nhà đầu tư (NĐT) có tài khoản của SSI ngoài việc theo dõi các chứng chỉ quỹ (CCQ) của SSI quản lý còn theo dõi được thêm CCQ của DCVFM.