Phát triển bền vững cây mắc-ca vùng Tây Bắc

Không chỉ có thiên nhiên ưu đãi, Hồng Thái còn lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc thiểu số. Những năm gần đây, du lịch cộng đồng từng bước hình thành, mở ra sinh kế mới cho người dân. Tuy nhiên, phát triển kinh tế mà không đánh đổi bản sắc và môi trường vẫn là bài toán đặt ra cho địa phương.

Một cộng đồng làm du lịch đã dần hình thành ở thôn Khâu Tràng, xã Hồng Thái. Việc Làng văn hóa cộng đồng thôn Khâu Tràng được Hiệp hội Du lịch Việt Nam vinh danh ở hạng mục Điểm du lịch cộng đồng tiêu biểu, đón nhiều khách du lịch năm 2025 cũng đặt ra những lựa chọn cho hướng phát triển của du lịch Hồng Thái.

Từ một homestay nhỏ với sức chứa 20 khách, gia đình ông Bàn Văn Sĩ đã vay vốn cải tạo nhà cửa, xây thêm phòng ở, nâng sức chứa lên 100 khách/ngày vào mùa cao điểm. Du lịch ở thôn Khâu Tràng không phải là những công trình lớn hay dịch vụ hiện đại, mà bắt đầu từ chính cách người dân mở cửa nhà mình đón khách. 

Những mùa hoa lê trắng muốt mỗi độ xuân về, ruộng bậc thang mùa vàng rực rỡ hay biển mây bồng bềnh trên các sườn núi đang dần đưa xã Hồng Thái (huyện Na Hang cũ, tỉnh Tuyên Quang) trở thành điểm đến bốn mùa hấp dẫn khách du lịch thập phương.

Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị xác định văn hóa là “hệ điều tiết” cho sự phát triển kinh tế-xã hội. Văn hóa góp phần tạo chuẩn mực đạo đức xã hội, củng cố môi trường lành mạnh và sức đề kháng trước xung đột giá trị trong kỷ nguyên số.

Sáng 10/8, phườngSa Pa (Lào Cai) đã tổ chức Hội thảo với chủ đề: “Ứng dụng khoa học công nghệ trong phát triển nông nghiệp hàng hóa theo hướng hữu cơ gắn với phát triển du lịch bền vững của khu du lịch quốc gia Sa Pa”.

Đây là lần thứ ba chúng tôi trở lại Y Tý, sau hai lần đầu vào tháng 4 và tháng 10 năm 2024, thời điểm trước và sau cơn bão Yagi gây nhiều thiệt hại cho Lào Cai nói chung và mảnh đất này nói riêng.

Tiếng sáo Mèo trong vắt vang khắp bản Hua Tạt. Lúc êm đềm, nỉ non. Khi thì vút cao làm xao động cả núi rừng Tây Bắc. Ngân nốt kết thật dài, hít một hơi sâu, Tráng A Chu không kìm nổi nỗi nghẹn ngào bởi sau chục năm, màn biểu diễn “Xuân về trên bản H'mông” của anh vẫn nhận được sự cổ vũ nồng nhiệt từ khách du lịch. 

Từ một vùng quê yên bình nằm nép mình giữa núi rừng Tây Bắc, xã Nghĩa Đô (huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai) đang từng bước chuyển mình trở thành điểm sáng du lịch cộng đồng. 

Trên độ cao hơn 2.000 mét so với mực nước biển, nơi mây phủ quanh đỉnh núi Phàn Liên San, đồng bào người Dao đỏ ở xã Mồ Sì San, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu bao đời nay đã gắn bó mật thiết với cây chè Shan tuyết cổ thụ.

Thường nghĩ về Nậm Pồ với những con đường ngoằn ngoèo dẫn về từng bản nghèo heo hút, bởi vậy mà chuyến công tác về huyện Nậm Pồ (tỉnh Điện Biên) trong ngày đầu tháng 4 vừa qua đã khiến tôi thực sự ngỡ ngàng. Vẫn các xã Si Pa Phìn, Nà Hỳ, Chà Nưa, Nà Khoa, Na Cô Sa… và vẫn các tên bản Chăn Nuôi, Tân Phong, Tân Lập, Nà Sự, Nà Cấu, Nà Hỳ… nhưng đường vào bản đã bê-tông thẳng tắp, nhà nối nhà mái đỏ mái xanh hiện lên rực rỡ trong nắng sớm biên cương…

Trong sắc màu rực rỡ của Tết cổ truyền Chôl Chnam Thmây, đồng bào Khmer tỉnh Trà Vinh đón năm mới với niềm vui trọn vẹn, tinh thần đoàn kết và khát vọng phát triển. Những nghi lễ truyền thống được duy trì trang nghiêm, cộng đồng gắn bó hơn, đời sống vật chất, tinh thần ngày càng được nâng cao.

Hàng nghìn người dân là người Tà Ôi, Pa Cô, Pa Hy, Ca Tu, Kinh sáng nay đã hội tụ tại Làng văn hóa các dân tộc huyện A Lưới, thành phố Huế để vui hội sắc xuân vùng cao. Các bộ trang phục truyền thống cùng sắc màu của cỏ cây hoa lá, sản vật những ngày tháng ba, hòa trong tiếng trống da trâu, chiêng, khèn, tù và... đã khuấy động một góc rừng.

Không chỉ là được đến với một trong những di chỉ độc đáo của người Việt cổ hay địa điểm diễn ra khởi nghĩa Bắc Sơn lừng lẫy năm nào, về huyện Bắc Sơn (tỉnh Lạng Sơn) hôm nay, du khách còn được đắm mình vào dòng chảy của những câu then, điệu tính trữ tình, chiêm ngưỡng phong cảnh núi rừng hoang sơ hay “thung lũng vàng” thơ mộng vào mùa lúa chín.

Trong những năm qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang đã triển khai hiệu quả mô hình “Ống tiết kiệm 3 sạch”. Mô hình này không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân mà còn giúp các địa phương thực hiện tiêu chí nông thôn mới.

Tháng 11/2018, tại Quyết định số 1627/2018/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quy hoạch chung Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai (gồm cả các khu công nghiệp) đến năm 2040, tầm nhìn năm 2050 với tổng diện tích đất tự nhiên gần 16.000ha.

Với tâm niệm: “Hành trình vạn dặm bắt đầu từ một bước chân”, chị Hồ Thị Nhanh (43 tuổi, người Bru-Vân Kiều), Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã Ngân Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, luôn đồng hành, hỗ trợ đồng bào các bản làng từng bước giảm nghèo, xóa bỏ tập tục mê tín dị đoan… Bước chân chị Nhanh gắn với những cung đường rừng xuôi ngược và hình ảnh chị gắn bó thân thuộc với bản làng Ngân Thủy từ nhiều năm nay.

Cùng với việc mời nghệ nhân đàn tính về trường biểu diễn, trò chuyện về nhạc cụ dân tộc, Ban Giám hiệu Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Chà Nưa ở xã Chà Nưa, huyện biên giới Nậm Pồ (tỉnh Điện Biên) còn đưa các trò chơi dân gian thành hoạt động chính trong giờ ra chơi cho các em học sinh. Qua đó, từng bước bồi đắp tình yêu văn hóa dân tộc; đồng thời hướng các em đến các hoạt động vui chơi bổ ích…

Với lợi thế có suối khoáng nóng Uva, nhưng để níu chân du khách, bà con bản Uva, xã Noong Luống, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên vẫn đang trên hành trình phát triển du lịch cộng đồng. Vì thế, show diễn thực cảnh “Huyền tích Uva” được kỳ vọng là sản phẩm thu hút khách du lịch tìm về bản làng lưu trữ gốc tích của người Thái cổ. Cách bảo tồn văn hóa của bản Uva, dù đi sau, nhưng lại có một cách làm du lịch cộng đồng sáng tạo, đặc sắc.

Hai bàn tay trắng, Giàng A Dạy – chàng sinh viên dân tộc Mông ở bản Rừng Thông, xã Mường Bon, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La năn nỉ bố mẹ vay 27 triệu đồng từ ngân hàng để tìm cơ hội mở mang kiến thức tại Israel, học cách làm “nông nghiệp xanh”. Trước khi rời đi, nhìn lại mảnh đất quê hương khô cằn, thường xuyên gồng mình chống chọi với lũ quét và hạn hán, Dạy hứa với mình, phải mang được những kiến thức về nông nghiệp để phủ xanh quê hương đang bạc màu, trơ trọi sỏi đá.

Khái niệm cô đỡ thôn bản ở những vùng sâu này 10 năm trước còn rất lạ lẫm. Với sự quan tâm, đầu tư của Nhà nước, sự hỗ trợ của các tổ chức trong nước và quốc tế, đến nay đã có hàng nghìn cô đỡ thôn, bản được đào tạo, nâng cao chất lượng chăm sóc bà mẹ khi có thai và sinh con, đỡ đẻ an toàn, phát hiện các tai biến ở bà mẹ và trẻ sơ sinh, thực hiện các kỹ năng cứu sống cơ bản và chuyển tuyến kịp thời. 10 năm qua, hàng nghìn cô đỡ thôn bản đã làm thay đổi nhiều bản làng, các bà mẹ sinh con an toàn, các em bé được chăm sóc ngay khi chào đời, giảm tỷ lệ tử vong mẹ và con ở những vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn.

Trăn trở với nỗi niềm mong muốn thoát nghèo của đồng bào dân tộc thiểu số vùng biên giới Nghệ An, Bộ đội Biên phòng Nghệ An đã hướng dẫn, giúp đỡ đồng bào thực hiện hiệu quả nhiều mô hình phát triển kinh tế đa dạng. Qua đó, không chỉ giúp đồng bào giảm bớt khó khăn, vươn lên thoát nghèo mà còn yên tâm bám bản, cùng Bộ đội Biên phòng xây dựng bản làng, biên cương ngày càng vững chắc.

Người Đan Lai trước đây sống biệt lập, co cụm giữa vùng lõi Vườn quốc gia Pù Mát, đứng trước nguy cơ tuyệt chủng vì đói nghèo, lạc hậu và hôn nhân cận huyết thống… nhưng nhờ sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước; cấp ủy, chính quyền, ban, ngành các cấp và bộ đội Biên phòng mà giờ đây cuộc sống của  người Đan Lai đang đổi thay từng ngày với sức sống đang bừng lên giữa đại ngàn Pù Mát.

Đúng dịp kỷ niệm 79 năm Cách mạng Tháng Tám, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc huyện Định Hóa (Thái Nguyên) đón nhận tin vui: Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định công nhận huyện đạt chuẩn nông thôn mới. Tin vui này tiếp thêm động lực cho an toàn khu (ATK) Định Hóa phát triển bền vững.

Được sản xuất từ vùng đất của cà-phê đặc sản Arabica, Slogan “tử tế đến từng hạt” đã không chỉ giúp sản phẩm cà-phê của Hợp tác xã (HTX) Aratay Coffee, xã Chiềng Chung, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La được người tiêu dùng ưa chuộng, mà còn vinh dự được chứng nhận đủ tiêu chuẩn trở thành sản phẩm OCOP 4 sao.

Cách trung tâm thị trấn Con Cuông, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An khoảng hơn 20km, Thác Kèm được ví như một món quà mà thiên nhiên ban tặng cho người dân xứ Nghệ. Dừng chân tại thác, du khách sẽ bị choáng ngợp trước khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ, hoang sơ và lãng mạn nơi đây.

Phát triển du lịch bền vững, bảo tồn và khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa truyền thống là “bí quyết” thành công của làng văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc H’Mông (thôn Pả Vi Hạ, xã Pả Vi, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang). Đây cũng là hướng đi tạo đột phá cho phát triển kinh tế-xã hội của địa phương, giúp xóa đói giảm nghèo cho bà con dân tộc thiểu số tại miền đất cực bắc của Tổ quốc.

Những năm qua, tỉnh Sơn La đã tập trung cụ thể hóa cơ chế, chính sách về phát triển khoa học và công nghệ, đưa khoa học và công nghệ thật sự đồng hành và thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội của địa phương. Hoạt động sở hữu trí tuệ từng bước được các cấp, ngành quan tâm, góp phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh.