Làng văn hóa các dân tộc huyện A Lưới, thành phố Huế mới đưa vào sử dụng từ năm trước, nhưng giờ đã thành nơi hội tụ của hàng vạn đồng bào sống dọc dãy Trường Sơn.
Đêm trước ngày hội, đồng bào đã xuống. Họ không chỉ mang theo hàng hóa để làm giàu cho các gian hàng mà còn mang theo niềm vui và cả sự háo hức. Đã từ rất lâu, chiến tranh và khó khăn đã khiến họ không có điều kiện để tổ chức những ngày hội lớn trong không gian của núi rừng, dưới những ngôi nhà Gươl ám khói chứa đầy câu chuyện của người già, người trẻ.
Nhưng trước ngày hội này, những âm thanh từ trống da trâu, chiêng, tù và ... đã thoát qua cánh cửa rụt rè để bắt đầu hòa âm, đưa những ngày sung túc giữa núi rừng quay trở lại.
Bà Lê Thị Thêm, Trưởng Phòng Văn hóa huyện A Lưới, giấu mình sau bếp lửa trong nhà truyền thống Pa Cô, nhớ lại những ngày cùng cán bộ văn hóa sưu tầm, khôi phục các điệu hát, điệu múa và các lễ hội gần như đã mai một. Những âm thanh của núi rừng thúc giục rộn rã đêm nay là kết quả của quá trình thực hiện Nghị quyết 06/2021 của huyện ủy A Lưới về bảo tồn và phát huy văn hóa các dân tộc thiểu số giai đoạn 2021-2025 tầm nhìn đến 2030.
Từ nỗ lực này, nhiều nhạc cụ của đồng bào đã được sưu tầm, những người chơi nhạc còn sót lại giữa đại ngàn cũng đã được cán bộ văn hóa tìm thấy, mời ra mở lớp. Các lớp học dân ca, dân nhạc, dân vũ; lớp gốm, điêu khắc, đan lát, dệt Zèng theo đó lần lượt được khai giảng. Nhà sàn truyền thống huyện trở thành giảng đường của đồng bào.
Ông Nguyễn Văn Hải, Phó Chủ tịch UBND huyện A Lưới cho biết, sau khi sưu tầm, khôi phục các lễ hội văn hóa của đồng bào, huyện đã chỉ đạo phòng văn hóa nghiên cứu, chuyển thể một số lễ hội qua hình thức sân khấu để phục vụ khách du lịch. Từ đây, du lịch A Lưới đã có thêm sản phẩm để chào đón khách bốn phương.
Pa Cô Ngọc Anh, chủ một nhà hàng nhỏ ở thị trấn A Lưới nói rằng, du lịch đang làm A Lưới đổi khác từng ngày. Những món ăn truyền thống của đồng bào giờ đã được chế biến, bài trí tinh tế hơn để phục vụ khách du lịch. Sức tiêu thụ từ các nhà hàng đã khuyến khích đồng bào tập trung phát triển cây con đặc sản. Chợ A Lưới và những phiên chợ đầy ngẫu hứng giờ cũng đã trở thành điểm đến tìm quà về xuôi của du khách gần xa.
Không dừng ở đó, những homstay được chăm sóc kĩ lưỡng dọc theo đường Hồ Chí Minh qua thị trấn A Lưới không chỉ giúp du khách có chỗ lưu trú, mà nó còn giúp cho đồng bào có cái nhìn khác hơn về cảnh quan, môi trường.
Ông Hồ Văn Lênh, người dân thị trấn A Ngo, chủ của một khu vườn nhiều hoa cười tươi như nắng tháng ba: Mình học họ cách chăm sóc vườn. Mình có đất như họ mà để đầy cỏ dại thì xấu lắm, nên có thời gian rảnh là ra cắt tỉa, trồng hoa để vườn nhà đẹp hơn. Vườn nhà mình đẹp, vườn nhà hàng xóm cũng đẹp, thì cả xóm cùng đẹp. Cảnh quan, môi trường của A Lưới sẽ khác.
A Lưới đang ngày một khác như lời bài hát "A Lưới ngày mới đang về". Huyện A Lưới tổ chức ngày hội sắc màu vùng cao kéo dài hai ngày cuối tháng 3, nhưng với tôi, sắc màu tích cực của A Lưới đang hiện ra trong bức tranh cuộc sống mỗi ngày. Nhưng sắc màu A Lưới sẽ rực rỡ, tưng bừng hơn khi những chiếc xe chở thực phẩm như gà, lợn, bò đến từ các địa phương khác về chợ A Lưới được thay thế bằng sản phẩm của địa phương. Lúc đó, tôi tin A Lưới sẽ có thêm sắc màu bền vững.
