Nỗi lo gián đoạn tiêm chủng cho hàng chục triệu trẻ em trên thế giới

Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) cảnh báo khoảng 67 triệu trẻ em trên thế giới đã bỏ lỡ một phần hoặc toàn bộ các mũi tiêm vaccine cơ bản giai đoạn 2019-2021. Đây là hệ lụy trong thời điểm dịch Covid-19 bùng phát trên toàn thế giới.
Tiêm phòng cho trẻ em trong một đợt tiêm chủng cộng đồng cho trẻ em ở Aden Governorate, Yemen, tháng 6/2022. (Ảnh: UNICEF)
Tiêm phòng cho trẻ em trong một đợt tiêm chủng cộng đồng cho trẻ em ở Aden Governorate, Yemen, tháng 6/2022. (Ảnh: UNICEF)

Theo UNICEF, trong số 67 triệu trẻ em bị gián đoạn lộ trình tiêm vaccine cơ bản, có 48 triệu trẻ em đã bỏ lỡ hoàn toàn các mũi tiêm, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bùng phát bệnh bại liệt và sởi.

Tỷ lệ tiêm chủng cho trẻ em sụt giảm ở 112 quốc gia, với mức giảm trên toàn thế giới xuống chỉ còn 81% - mức thấp nhất kể từ năm 2008. Châu Phi và Nam Á là hai khu vực có mức giảm nghiêm trọng nhất. Chuyên gia y tế cộng đồng Brian Keeley của UNICEF cho biết, ngoài lý do dịch Covid-19, tỷ lệ tiêm chủng trượt dốc cũng là hệ quả của nhiều cuộc khủng hoảng khác như xung đột, biến đổi khí hậu và mất an ninh lương thực.

Theo UNICEF, trong số 67 triệu trẻ em bị gián đoạn lộ trình tiêm vaccine cơ bản, có 48 triệu trẻ em đã bỏ lỡ hoàn toàn các mũi tiêm, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bùng phát bệnh bại liệt và sởi.

Báo cáo mới nhất với tiêu đề “Tình hình trẻ em thế giới năm 2023: Tiêm vaccine cho mọi trẻ em” của UNICEF nêu rõ, thành quả hơn 10 năm khó nhọc mới đạt được trong công tác tiêm chủng định kỳ cho trẻ em đã bị kéo lùi, đồng thời cho rằng việc quay trở lại đúng hướng sẽ là một thách thức không nhỏ.

Theo Liên hợp quốc, vaccine giúp cứu sống 4,4 triệu người mỗi năm. Con số này có thể tăng lên 5,8 triệu người vào năm 2030 nếu thế giới đạt được mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau.

Trước khi có vaccine năm 1963, bệnh sởi đã cướp đi sinh mạng của khoảng 2,6 triệu người/năm, chủ yếu là trẻ em. Đến năm 2021, con số này giảm xuống còn 128.000 người. Mặc dù vậy, giai đoạn 2019-2021, tỷ lệ trẻ em được tiêm phòng sởi giảm từ 86% xuống 81% và ngay lập tức số ca mắc bệnh năm 2022 tăng gấp hai lần năm 2021.

Châu Phi là khu vực có số lượng trẻ em chưa được tiêm chủng cao nhất, năm 2021 có 12,7 triệu trẻ chưa được tiêm chủng đầy đủ, trong đó có 8,7 triệu trẻ chưa được tiêm bất cứ liều vaccine nào.

Trong số 20 quốc gia trên thế giới có số trẻ em chưa từng được tiêm chủng cao nhất có đến 10 nước nằm ở châu Phi, trong đó, Nigeria và Ethiopia là hai quốc gia có số lượng trẻ em “không vaccine” cao nhất châu lục, với lần lượt hơn 2,2 triệu và 1,1 triệu trẻ.

Giám đốc khu vực đông và nam châu Phi của UNICEF Mohamed M.Fall nhấn mạnh sự bùng phát trở lại gần đây của bệnh sởi, dịch tả và virus bại liệt ở châu Phi là lời cảnh báo các nhà lãnh đạo châu lục này cần nỗ lực thu hẹp khoảng cách tiêm chủng và bảo đảm tất cả trẻ em đều được bảo vệ.

Trong số 20 quốc gia trên thế giới có số trẻ em chưa từng được tiêm chủng cao nhất có đến 10 nước nằm ở châu Phi, trong đó, Nigeria và Ethiopia là hai quốc gia có số lượng trẻ em “không vaccine” cao nhất châu lục, với lần lượt hơn 2,2 triệu và 1,1 triệu trẻ.

UNICEF kêu gọi các chính phủ tăng cường cam kết hỗ trợ tài chính cho tiêm chủng, đẩy mạnh chương trình tiêm chủng cơ bản, nhất là với những trẻ đã bỏ lỡ tiêm chủng trong thời gian dịch Covid-19 bùng phát.

Theo UNICEF, đại dịch làm gián đoạn việc tiêm chủng cho trẻ em ở hầu hết quốc gia, đặc biệt là do áp lực lớn đối với các hệ thống y tế, sự chuyển hướng nguồn lực từ tiêm chủng thông thường sang tiêm chủng Covid-19, tình trạng thiếu nhân viên y tế và ảnh hưởng của các biện pháp phong tỏa.

Ngoài ra, tác động của xung đột, giá lương thực tăng cao và biến đổi khí hậu đã đẩy gần 1 triệu trẻ em ở khu vực Sahel của châu Phi đối mặt tình trạng suy dinh dưỡng cấp tính.

Theo UNICEF, khoảng 970.000 trẻ em dưới 5 tuổi tại ba quốc gia ở khu vực này gồm Burkina Faso, Mali và Niger phải đối mặt tình trạng suy dinh dưỡng nghiêm trọng năm 2023. Niger và Mali được dự báo có lần lượt 430.000 và 367.000 trẻ suy dinh dưỡng nghiêm trọng, tăng hơn 18% so với năm 2022.

UNICEF kêu gọi chính phủ các nước đưa vấn đề dinh dưỡng trẻ em lên hàng đầu trong các chương trình nghị sự quốc gia và tăng cường đầu tư vào việc ngăn ngừa, phát hiện cũng như điều trị sớm tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em.

Giám đốc phụ trách khu vực tây và trung châu Phi của UNICEF, Marie-Pierre Poirier nêu rõ, tình trạng mất an ninh và xung đột đang gia tăng đồng nghĩa với mức độ dễ bị tổn thương trong khu vực đang tăng lên và việc hỗ trợ các cộng đồng ở những khu vực bị cô lập trở nên khó khăn hơn.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.