Chuyến công du Ðông Nam Á kéo dài 5 ngày vừa qua của Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Ðộ S.Jaishankar diễn ra vào dịp New Delhi chuẩn bị kỷ niệm 10 năm triển khai chính sách "Hành động hướng Ðông".
Tại điểm dừng chân đầu tiên, ông S.Jaishankar đã có các cuộc tiếp xúc với Thủ tướng nước chủ nhà Lý Hiển Long và các quan chức cấp cao Singapore, trong đó có người đồng cấp Vivian Balakrishnan. Hai bên thảo luận về những cách thức để tăng cường quan hệ hai nước, cũng như tình hình ở khu vực Ấn Ðộ Dương-Thái Bình Dương và Tây Á. Mối quan hệ giữa Ấn Ðộ và Singapore có lịch sử bắt nguồn từ các mối liên kết mạnh mẽ về thương mại, văn hóa và nhân dân. Hai nước có hơn 20 cơ chế đối thoại và tập trận song phương thường xuyên.
Quan hệ Ấn Ðộ-Philippines cũng phát triển tích cực trong những năm qua, đặc biệt là về lĩnh vực quốc phòng. Theo truyền thông Philippines, cuộc gặp giữa Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Ðộ S.Jaishankar với người đồng cấp nước chủ nhà Enrique Manalo đề cập đến thúc đẩy hợp tác thương mại và du lịch giữa hai nền kinh tế phát triển nhanh của châu Á, cũng như về hợp tác quốc phòng và hàng hải, an ninh lương thực, chăm sóc sức khỏe và công nghệ. Ấn Ðộ là đối tác thương mại lớn thứ 15 và là thị trường xuất khẩu đứng thứ 13 của Philippines, với tổng kim ngạch thương mại song phương vượt 3 tỷ USD vào năm 2023.
Trong chuyến thăm, nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác hàng hải giữa Ấn Ðộ và Philippines, ông Jaishankar cho biết, là hai quốc gia hoạt động nhiều ở Ấn Ðộ Dương-Thái Bình Dương, Ấn Ðộ và Philippines có tiềm năng to lớn trong hợp tác hàng hải.
Ðiểm dừng chân cuối cùng của nhà ngoại giao Ấn Ðộ trong chuyến công tác Ðông Nam Á là Malaysia. Trong bài viết đăng trên tờ Hindustan Times, chuyên gia Rahul Mishra tại Trung tâm Nghiên cứu Ấn Ðộ Dương-Thái Bình Dương, Ðại học Jawaharlal Nehru của Ấn Ðộ nhận định rằng, mối quan hệ giữa Ấn Ðộ và Malaysia có những bước thăng trầm, nhưng điều đáng ghi nhận là các quan chức ngoại giao hai nước đã giải quyết thách thức một cách nghiêm túc và chân thành. Với kim ngạch thương mại song phương gần 20 tỷ USD, hai nước đang nỗ lực vượt mốc 25 tỷ USD vào năm 2026.
Trong bối cảnh Malaysia sẽ đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN vào năm 2025, chuyến thăm của Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Ðộ cũng tạo cơ hội để Ấn Ðộ và ASEAN chia sẻ cụ thể hơn về chính sách, tầm nhìn tại khu vực Ấn Ðộ Dương-Thái Bình Dương.
Giữa lúc tình hình thế giới và khu vực có nhiều biến động, Ấn Ðộ đang thúc đẩy hợp tác mạnh mẽ với ASEAN vì lợi ích chung và đây cũng là một phần trong chính sách "Hành động hướng Ðông" của New Delhi. Về kinh tế, ASEAN là đối tác thương mại lớn thứ tư của Ấn Ðộ, với tổng kim ngạch thương mại song phương là 131,5 tỷ USD trong năm tài chính 2022-2023. Về ngoại giao-quân sự, Ấn Ðộ đang mong muốn mở rộng sự hiện diện của mình tại khu vực Ấn Ðộ Dương-Thái Bình Dương rộng lớn, qua đó khẳng định vai trò trong việc bảo đảm hòa bình, ổn định ở khu vực cũng như mở rộng hợp tác để ứng phó các thách thức đang nổi lên.
Chính sách "Hướng Ðông" của Ấn Ðộ được công bố năm 1991. Ðến tháng 9/2014, Thủ tướng Narendra Modi quyết định đổi tên thành chính sách "Hành động hướng Ðông", thể hiện sự chủ động, tích cực hành động nhằm khẳng định vai trò, vị thế của Ấn Ðộ ở châu Á thông qua kết nối chặt chẽ với các quốc gia Ðông Nam Á. Mối quan hệ Ấn Ðộ-ASEAN đã được nâng cấp lên tầm Ðối tác chiến lược toàn diện vào năm 2022, phản ánh sự nghiêm túc và quyết tâm của hai bên thúc đẩy hợp tác, cùng ứng phó thách thức.
Thủ tướng Ấn Ðộ Narendra Modi từng chia sẻ rằng, phương Ðông hay khu vực Ấn Ðộ Dương-Thái Bình Dương là một phần không thể thiếu đối với tương lai của Ấn Ðộ. Chuyến thăm các nước Ðông Nam Á của Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Ðộ vừa qua là bước đi quan trọng trên hành trình kết nối chặt chẽ Ấn Ðộ với các đối tác thuộc ASEAN, qua đó tạo lực đẩy mạnh mẽ cho chính sách "Hành động hướng Ðông" của New Delhi.
