Những con đường Nam Bắc

Là thế hệ sinh ra sau năm 1975, chúng tôi thường được nhắc nhớ rằng đất nước ta có mấy nghìn năm lịch sử, với những dấu son hào hùng gắn liền với công cuộc đấu tranh xây dựng, giữ gìn và bảo vệ Tổ quốc. Theo suốt chiều dài đó là cả chặng đường dài mở mang bờ cõi, dựng nên nền văn hiến.

Những bài học trong trẻo đầu đời ấy luôn lấp lánh hình bóng những con đường trường chinh nam bắc. Từ chiến dịch thần tốc của Vua Quang Trung tiến quân về giải phóng Thăng Long (năm 1789), tới con đường Trường Sơn huyền thoại nối liền hai miền nam bắc từ tháng năm chống Mỹ đến những ngày cuối tháng 4 năm 1975 lịch sử…

Những con đường lịch sử ấy, dù đã cách nay hơn nửa thế kỷ, hàng thế kỷ, hay vẫn đang ngày được thêm mở rộng, đều đã trở thành dấu ấn không thể mờ phai trong lòng mỗi con dân đất Việt, dù đó là những cư dân vùng Đồng bằng sông Hồng xa xưa đầy huyền tích hay những con người Đồng bằng sông Cửu Long nhiệt thành và hào sảng.

Qua hàng nghìn năm lịch sử, càng về sau, khi thủy lộ không còn là sự lựa chọn phù hợp và quan trọng nhất, những con đường ngày càng trọn vẹn chức năng nối liền các vùng miền. Từ miền xuôi lên mạn ngược, từ miền nam nối liền miền bắc, từ miền tây vượt sông suối, núi đèo lên Tây Nguyên trù phú… Những con đường thật sự đã trở thành huyết mạch tạo sức sống cho các vùng miền trong cả nước. Ở đó, mỗi cây cầu bắc qua sông, mỗi hầm xuyên núi không chỉ là công trình kỹ thuật mà còn là biểu tượng của khát vọng vượt qua giới hạn tự nhiên để phát triển.

Cho tới những ngày này, đã hơn nửa thế kỷ từ khi những lớp người hát bài ca “Đường tôi đi dài theo đất nước” để hiện thực hóa ước mơ gắn kết hai miền bắc nam ruột thịt về một quốc gia thống nhất, để nhân dân có quyền tự quyết định vận mệnh quốc gia và để cho nước nhà đi theo con đường đúng đắn nhất mà các thế hệ cha anh lựa chọn.

Hôm nay, mỗi lúc đi trên những đoạn thuộc trục cao tốc Bắc - Nam phía đông đang dần thành hình, chúng ta có thể cảm nhận rõ hơi thở của một kỷ nguyên mới. Những đại dự án kéo dài từ địa đầu Móng Cái đến mũi Cà Mau đang rút ngắn khoảng cách giữa các vùng miền. Mỗi đoạn đường khánh thành là một nút thắt giao thương được tháo gỡ, là một cơ hội phát triển mới cho người dân khắp mọi miền đất nước.

Ngày càng gần hơn, là hình ảnh tuyến Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam - một "trục xương sống" hiện đại với vận tốc hàng trăm km/giờ - chính là lời giải hoàn hảo cho bài toán kết nối trong thế kỷ 21. Khi tàu tốc độ cao vận hành, khoảng cách giữa Hà Nội và TP Hồ Chí Minh sẽ không còn được đo bằng nghìn cây số, mà chỉ còn là vài giờ đồng hồ. Những mạch máu nuôi dưỡng nền kinh tế sẽ thật sự liên thông. Khi ấy, cơ thể Việt Nam đổi mới sẽ thêm đường băng vươn mình, tiến sâu hơn vào kỷ nguyên xây dựng cơ đồ mới.

Từ bước chân thần tốc của đại quân Tây Sơn đến sự hy sinh của thế hệ “xẻ dọc Trường Sơn…”, tới những đường ray hiện đại, chúng ta vẫn cùng chung khát vọng: Để đất nước không bao giờ bị chia cắt, để nhân dân được xích lại gần nhau hơn. Những con đường ấy sẽ mãi là minh chứng cho một Việt Nam tự chủ, tự cường và không ngừng tiến về phía trước.

Có thể bạn quan tâm

Tan ca nhưng chưa hết ca

Cổng khu công nghiệp Quang Minh, đèn đường đã sáng từ lâu. Dòng người ùa ra từ những cánh cổng nhà máy mỗi lúc một đông. Mọi người lao về những hướng quen thuộc, gần như không ai nói chuyện với nhau. Vài quán nước ven đường đã đóng cửa.

Rút ngắn khoảng cách giữa quy định và thực tế

Cùng với sự phát triển của xã hội, công tác xây dựng luật đang có nhiều thay đổi nhanh chóng và tích cực. Theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ trong năm 2025 vừa qua, Quốc hội nước ta đã thông qua gần 90 đạo luật. Đây là dấu ấn lịch sử trong quá trình xây dựng và sửa đổi hệ thống pháp luật cho phù hợp thực tiễn đời sống.

Không còn chỉ là lãi lỗ

Quán bún đầu ngõ ồn ào từ lúc nào. Nồi nước dùng tỏa khói nghi ngút. Chiếc xe máy vừa dắt ra đã có xe khác điền vào chỗ trống. Bà chủ đứng chắn giữa lối đi, đang phân bua với người đối diện: "Giờ làm gì cũng phải cẩn thận, không như trước được nữa".

Nghịch lý phí chồng phí

Tôi ở chung cư. Hầm để ô-tô chứa được khoảng 140 chiếc. Ngày nắng ráo, hầm xe còn già nửa. Nhưng mấy hôm nay mưa rả rích suốt, căn hầm gần như trống không. Mua xe mà chỉ được dùng “dè sẻn” khi mưa gió, rét buốt, ấy là cái khổ của nhiều người ở một đô thị quá đông đúc, phố nào cũng “cấm đỗ, cấm dừng” như Hà Nội.

Trừng phạt và nhân văn

Gần 100 lỗi vi phạm, trong đó có 96 lỗi vi phạm giao thông và tổng tiền phạt 474,6 triệu đồng là hậu quả một lái xe ở xã Xuân Lũng (Phú Thọ) phải gánh chịu do thiếu ý thức tuân thủ pháp luật. Người này rơi vào tình trạng “khóc dở, mếu dở” khi bị phạt số tiền lớn gấp nhiều lần giá trị chiếc ô-tô “cà tàng” của mình.

Thế giới ảo và những bản án có thật

Trong vài ngày qua, vụ việc tranh cãi giữa những tay “giang hồ” gây náo loạn không gian mạng đã được cơ quan chức năng nhanh chóng vào cuộc. Cuộc “livestream” của các đối tượng tại một địa điểm thuộc tỉnh Bắc Ninh đã mang lại kết quả không mấy có hậu cho cả “nạn nhân” lẫn thủ phạm. Cơ quan công an đã khởi tố Nguyễn Văn Hợi (nick mạng là Khánh Sky), Hồ Văn Khoa và sau đó là Trần Đình Tiệp (nick mạng Vua quạt)… những người tham gia trực tiếp vào vụ việc.

Lo cho “thế hệ sandwich”

Đến ngưỡng tuổi 40, mốc được xem là bắt đầu giai đoạn trung niên, trọng tâm câu chuyện giữa tôi và bạn bè hình như đã thay đổi. Chúng tôi vẫn nhắc kỷ niệm xưa, vẫn “chém gió” về thời sự trong nước và thế giới, nhưng cuối cùng bao giờ cũng quay về những lo toan. Lo bố mẹ già, lo con chuyển cấp, lo sức khỏe đi xuống, lo mất việc, lo cơm áo gạo tiền… Sự trải lòng, dù không thay đổi được thực tế, vẫn trở thành nhu cầu tự thân trong cuộc gặp của mỗi chúng tôi.

Không quên những người nằm xuống

Không lễ cưới, không giấy đăng ký kết hôn, những gì liệt sĩ Huỳnh Văn Quên để lại cho người yêu chỉ là câu hẹn ước “Thắng trận này, anh sẽ về cưới em”. Nhưng ông Quên mãi mãi không về. 58 năm sau ngày ông hy sinh, bà Nguyễn Thị Lệ, nay vừa được công nhận vợ liệt sĩ, đỏ hoe đôi mắt khi cầm trên tay tấm di ảnh được phục dựng của chồng.

Khi những ý tưởng thôi thì thầm

Hành lang giảng đường đại học vắng tanh. Sau một cánh cửa lớp, tiếng thầy giáo đều đều những kiến thức triết học. Bỗng giọng thầy ngừng lại, thay thế là tiếng cười của đám sinh viên.

Xây dựng môi trường sống từ mỗi gia đình

Trong một quãng thời gian ngắn, hàng loạt công ty liên quan vụ án "sở hữu kỳ nghỉ" và hàng trăm nhân viên đã bị cơ quan chức năng nhiều tỉnh, thành phố khởi tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Đây được đánh giá là sự vào cuộc nhanh chóng của cơ quan công an sau nhiều vụ việc đơn lẻ đã được người dân và truyền thông phản ánh.

Ảnh: MINH Lê

Những lá thư tay

Giữa một lần trò chuyện, người bạn tôi, giờ đã thành ông nội cho biết, anh vẫn thường xuyên viết cho con gái những lá thư bằng giấy. Trong mấy chục năm qua, và cho tới giờ, những lá thư ấy vẫn được anh viết cho con - cô con gái đang sống và làm việc ở một quốc gia cách anh cả chục nghìn cây số. “Mình muốn con gái nhìn thấy những dòng chữ được viết bằng bút mực. Thấu được tình cảm của người cha hàng ngày vẫn đang quan tâm, lo lắng và dõi theo con gái của mình…”.

Người lớn “rối” vì ghế trẻ em

Càng gần ngày 1/7, mốc quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô-tô có hiệu lực, dư luận về vấn đề này càng “nóng”. Hầu hết tỏ ra bối rối, hoang mang do còn nhiều bất cập, khiến ngay cả khi muốn nghiêm chỉnh chấp hành, người ta cũng chưa biết phải làm sao cho… đúng.

Khoảng lặng giữa cuộc tăng tốc

Sáng nay tôi nhận hộ một món đồ do vợ đặt trên mạng. Người giao hàng lại là một cậu bạn thời đại học. Tuy nhiều năm rồi không gặp, nhưng tôi vẫn nghe ai đó nói cậu ấy đang làm ở một cơ quan báo chí lớn. Trước cái nắm tay chần chừ trên gói hàng, cậu bạn chỉ cười khẽ: Cơ quan tớ bị giải thể rồi.

Cái bẫy và khoảng trống của sự quan tâm

Thím tôi đã hơn 70 tuổi, sống ở thôn quê. Mấy năm trước, thím thấy bà con trong xóm kháo nhau có công ty đưa xe tải về tặng quà tri ân ở trường tiểu học trong xã. Đã nghe cảnh báo chuyện bị lừa mua hàng “rởm” giá cao, thím tôi cẩn thận để hết tiền ở nhà. Thím bảo: Chỉ đến nhận quà rồi về, mất tiền sao được!

Đại học “mất giá”

Tôi còn nhớ như in một ngày hè của hơn 20 năm trước. Sau buổi thi đại học cuối cùng, mặt trời đỏ lửa, nhưng lòng tôi phơi phới. Dù chưa biết kết quả, việc làm tốt bài thi cho tôi niềm tin rằng mình sẽ “vượt vũ môn”. Áp lực đỗ đại học khi ấy đúng là tảng đá lớn đè lên tôi, lên cả cha mẹ và gia đình của một thế hệ tôi.