Nhà khoa học Việt Nam trở thành Viện sĩ Viện Hàn lâm của Pháp

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Cường sinh năm 1980 tại Thái Bình. Ông nghiên cứu trên nhiều lĩnh vực Đông phương học bao gồm nghiên cứu Việt Nam cổ điển, ngôn ngữ học và chữ viết Việt Nam cổ điển, văn tự học, Nho giáo Việt Nam và Trung Quốc, dịch thuật và tiếp nhận kinh điển Nho giáo ở Việt Nam thời trung đại.

Thứ Hai, ngày 17/11/2025 - 09:21

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Cường là người Việt thứ 2 được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn lâm Văn khắc và Mỹ văn Pháp.

Phó Giáo sư Nguyễn Tuấn Cường là người Việt thứ 2 được bầu làm viện sĩ thông tấn của Viện hàn lâm Văn khắc và Mỹ văn Pháp (Académie des Inscriptions et Belles-Lettres) sau cố Giáo sư Phan Huy Lê.

Phó Giáo sư Nguyễn Tuấn Cường từng là Viện trưởng Viện Nghiên cứu Hán Nôm (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam). Ông từng là học giả khách mời tại Viện Harvard-Yenching thuộc Đại học Harvard (Mỹ), từng tham gia chương trình học thuật của Quỹ Nhật Bản tại Osaka, hiện là giảng viên tại Đại học Quốc gia Hà Nội.

Trên trang chính thức của Viện Hàn lâm Văn khắc và Mỹ văn Pháp giới thiệu Phó Giáo sư Nguyễn Tuấn Cường được bầu vào thay vị trí Giáo sư Miklós Szabó, nhà khảo cổ học người Hungary đã qua đời ngày 14/12/2023.

Đáng chú ý, trong số 8 viện sĩ thông tấn người nước ngoài mới được bầu thì Phó Giáo sư Nguyễn Tuấn Cường là người trẻ nhất. Người trẻ thứ nhì là Giáo sư Martinez Eugenio Luján, Đại học Complutense Madrid, Tây Ban Nha, sinh năm 1970.

Viện Hàn lâm Văn khắc và Mỹ văn Pháp là một trong 5 Viện hàn lâm thành viên của Viện Pháp (l'Institut de France), trong đó có một viện thành viên là Viện hàn lâm Khoa học (Académie des sciences) nơi Giáo sư Ngô Bảo Châu được bầu làm viện sĩ nước ngoài (Associé étranger) từ tháng 6/2017.

Việc Phó Giáo sư Nguyễn Tuấn Cường được bầu đã khôi phục một vị trí viện sĩ thông tấn nước ngoài cho lĩnh vực Việt Nam học, vị trí mà cố Giáo sư Phan Huy Lê đã giữ từ năm 2011 đến năm 2018 khi ông qua đời, và đã bị bỏ trống cho đến giờ.

Việc một nhà khoa học được bầu vị trí viện sĩ thông tấn của Viện Hàn lâm Văn khắc và Mỹ văn Pháp khi mới ở độ tuổi 45 như Phó Giáo sư Nguyễn Tuấn Cường là rất hiếm có. Cố Giáo sư Phan Huy Lê trở thành Viện sĩ thông tấn của Viện khi đã 77 tuổi.

Hình ảnh Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Cường cùng các nhà khoa học trên trang web chính thức của Viện Hàn lâm Văn khắc và Mỹ văn Pháp.

Viện Hàn lâm Văn khắc và Mỹ văn Pháp được thành lập năm 1663, dưới triều đại vua Louis XIV là nơi quy tụ những cá nhân xuất sắc và có tính đại diện cao. Viện có 50 viện sĩ người Pháp và 40 viện sĩ nước ngoài, đồng thời có 50 viện sĩ thông tấn người Pháp và 50 viện sĩ thông tấn nước ngoài. Viện sĩ là những học giả được bầu chọn trọn đời dựa trên chất lượng công trình nghiên cứu của họ trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của viện như khảo cổ học, lịch sử, ngữ văn và nhiều nhánh và chuyên ngành khác, dựa vào đạo đức nghề nghiệp và danh tiếng quốc tế của nhà khoa học.

Khi một ghế trong viện bị bỏ trống, viện sẽ quyết định dựa trên đầu phiếu là có nên bổ nhiệm thành viên mới hay không. Nếu có, văn phòng sẽ đề xuất ngày bầu chọn thành viên mới; nếu không, vấn đề sẽ được xem xét lại sau 6 tháng. Việc bầu cử được tiến hành bằng hình thức bỏ phiếu kín.

Phó Giáo sư Nguyễn Tuấn Cường là một trong 2 đại diện châu Á ở danh sách viện sĩ thông tấn hiện nay của Viện Hàn lâm Văn khắc và Mỹ văn Pháp. Viện sĩ còn lại là Giáo sư Matsumura Takeshi, Đại học Tokyo, Nhật Bản, được bầu năm 2019, khi 59 tuổi.

Quỳnh Trang