Nâng tầm các Trung tâm UNESCO, thúc đẩy hội nhập khoa học

Ngày 20/5, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức Hội nghị khoa học “Gặp gỡ VAST51: Từ Trung tâm UNESCO tới Ngoại giao khoa học”.

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: BÍCH LIÊN)
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Tham dự Hội nghị có Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Phó trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm và đông đảo nhà khoa học, giáo sư đầu ngành trong nước và quốc tế.

Phát biểu tại hội nghị, Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái cho biết: Sự kiện “Gặp gỡ VAST51” không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường hơn nửa thế kỷ phát triển và hội nhập quốc tế của Viện Hàn lâm, Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) mà còn là cơ hội trao đổi về vai trò ngày càng quan trọng của khoa học trong kết nối quốc tế, thúc đẩy phát triển bền vững và tăng cường đối thoại giữa các quốc gia.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, trong thế kỷ XXI, khoa học không còn giới hạn trong nghiên cứu hay công bố học thuật, mà đã trở thành “ngôn ngữ chung” góp phần xây dựng lòng tin, thúc đẩy hợp tác quốc tế và cùng giải quyết các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng, y tế, môi trường biển, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ chiến lược mới nổi.

Trong hành trình hội nhập quốc tế của Viện Hàn lâm, hai Trung tâm UNESCO dạng II về Toán học và Vật lý là những dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với năng lực khoa học của Việt Nam, mà còn là kết quả của nhiều năm hợp tác học thuật, xây dựng lòng tin và kết nối tri thức với cộng đồng khoa học khu vực và thế giới.

lien-2-7623.jpg
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trao tặng Bằng khen cho các cá nhân tiêu biểu. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Thông qua các hoạt động đào tạo, trao đổi học thuật, hội nghị quốc tế, hỗ trợ các nhà khoa học trẻ và thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, các Trung tâm UNESCO dạng II đã góp phần quan trọng vào việc hình thành các mạng lưới học thuật, nâng cao vị thế khoa học của Việt Nam và thúc đẩy hội nhập khoa học quốc tế. Quan trọng hơn, các trung tâm này cho thấy khoa học có thể trở thành một không gian kết nối hiệu quả giữa các quốc gia và các cộng đồng học thuật. Từ các hoạt động hợp tác chuyên môn, nhiều nhà khoa học Việt Nam đã tham gia sâu rộng hơn vào các mạng lưới khoa học toàn cầu, từng bước trở thành cầu nối quan trọng trong hợp tác quốc tế và ngoại giao khoa học. Qua đó cho thấy, khoa học không chỉ phục vụ nghiên cứu, mà còn góp phần thúc đẩy đối thoại, tăng cường hiểu biết và hỗ trợ phát triển bền vững giữa các quốc gia.

Thời gian tới Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam sẽ tiếp tục nâng tầm hoạt động của các Trung tâm UNESCO dạng II hiện có, hướng tới xây dựng các trung tâm trở thành điểm kết nối học thuật quốc tế năng động, đồng thời đẩy mạnh tổ chức hội thảo, chương trình đào tạo và các diễn đàn trao đổi khoa học quốc tế. Bên cạnh đó, Viện Hàn lâm cũng đang nghiên cứu, thúc đẩy phát triển thêm các Trung tâm UNESCO dạng II mới trong những lĩnh vực Việt Nam có tiềm năng và nhu cầu lớn như sinh học, đa dạng sinh học, tài nguyên nước và các ngành liên ngành phục vụ phát triển bền vững.

Trong quá trình đó, Viện Hàn lâm mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, hỗ trợ và hợp tác chặt chẽ của UNESCO cùng các đối tác, cộng đồng khoa học trong nước và quốc tế.

lien-3-7683.jpg
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại sự kiện. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học Phan Thị Hà Dương, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Toán học quốc tế (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) cho biết, với các nhiệm vụ trọng tâm về phát triển khoa học, đào tạo, hợp tác quốc tế, phổ biến toán học và tham gia tư vấn chính sách, hai Trung tâm đã triển khai 12 đề tài nghiên cứu, tổ chức 40 chương trình đào tạo, công bố hơn 120 bài báo quốc tế thuộc danh mục SCIE và thu hút hơn 1.000 nhà khoa học tham dự 20 hội nghị quốc tế.

Các hoạt động phổ biến toán học và lan tỏa tinh thần UNESCO cũng tạo sức lan tỏa rộng rãi với hàng nghìn người tham gia cùng hàng trăm nghìn lượt tiếp cận trực tuyến. Tiếp nối những kết quả đó, trong năm 2026, hai Trung tâm tiếp tục mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế như TWAS, ICTP và CIMPA nhằm nâng cao vị thế của khoa học Việt Nam trên trường quốc tế.

Tại sự kiện, ông Jonathan Backer, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam đánh giá cao mối quan hệ hợp tác lâu dài, tin cậy giữa UNESCO và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trong thúc đẩy khoa học và công nghệ vì phát triển bền vững, nâng cao vai trò của phụ nữ trong khoa học, đặc biệt thông qua hai Trung tâm Loại II trực thuộc UNESCO do Viện Hàn lâm quản lý.

Theo ông Jonathan Backer, trong 6 năm qua, hai Trung tâm đã có nhiều đóng góp tích cực cho các chương trình phát triển khoa học cơ bản của UNESCO; đồng thời trở thành cầu nối quan trọng thúc đẩy hợp tác khoa học quốc tế, tăng cường mạng lưới học thuật khu vực và trao đổi tri thức trong ASEAN, khu vực châu Á-Thái Bình Dương cũng như trên phạm vi toàn cầu.

Nhấn mạnh vai trò ngày càng nổi bật của Việt Nam trong lĩnh vực ngoại giao khoa học, ông Jonathan Backer khẳng định UNESCO sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác với Việt Nam, với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng các Trung tâm Loại II trực thuộc UNESCO do Viện Hàn lâm điều hành, nhằm thúc đẩy khoa học phục vụ phát triển bền vững.

Nhân dịp này, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã quyết định khen thưởng các cá nhân tiêu biểu, những người đã tận hiến để bắc nhịp cầu ngoại giao khoa học, kết nối Việt Nam với thế giới.

Có thể bạn quan tâm

AI có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu nguồn gene, đặc điểm sinh trưởng và chất lượng cây trồng, qua đó rút ngắn quá trình chọn tạo giống (Ảnh minh hoạ có sử dụng AI)

Bài 2: Hướng đi thực thi nghị quyết 57-NQ/TW cho “siêu thực phẩm” Việt

Các quốc gia Đông Nam Á đang đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản lý vùng trồng, cảnh báo sâu bệnh, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng nông sản. Từ kinh nghiệm này, Việt Nam có thể học hỏi, ứng dụng AI để đưa các “siêu thực phẩm” bản địa trở thành một thị trường lớn, mang lại thu nhập cao cho người nông dân.

Sử dụng UAV dân dụng cỡ nhỏ để quan trắc, giám sát hệ sinh thái tại đảo Bạch Long Vĩ (thành phố Hải Phòng). (Ảnh: HIẾU THẢO)

Sử dụng UAV giám sát hệ sinh thái ven biển

Trước sức ép từ biến đổi khí hậu và các hoạt động phát triển kinh tế, nhiều hệ sinh thái ven biển, đảo đang đứng trước nguy cơ suy giảm. Việc ứng dụng thiết bị bay không người lái giúp thu thập dữ liệu nhanh, chính xác, tiết kiệm chi phí, góp phần phục vụ giám sát, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển kinh tế biển bền vững.

Doanh nghiệp công nghệ số tìm hiểu các giải pháp về hạ tầng số và dữ liệu tại Hội nghị Data Center & Cloud Infrastructure Summit (DCCI Summit) 2026.

AI định hình lại hạ tầng số quốc gia

Cuộc cạnh tranh trí tuệ nhân tạo (AI) đang chuyển từ thuật toán sang hạ tầng số. Trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và hạ tầng tính toán đang trở thành yếu tố quyết định năng lực phát triển AI, sức cạnh tranh và khả năng tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.

Sản xuất AI Camera của MK Vision tại Khu công nghiệp Thăng Long Vĩnh Phúc, Bình Xuyên, tỉnh Phú Thọ. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Khi chủ trương đi vào cuộc sống

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trở thành một trong những ưu tiên của chiến lược phát triển đất nước. Hàng loạt luật, nghị định, chương trình và đề án quan trọng được ban hành, tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho quá trình phát triển.

Vinh danh giải Nhất. (Ảnh: HNV)

Vinh danh thế hệ các nhà kiến tạo AI đưa tri thức toàn cầu giải bài toán thực tế Việt Nam 2026

Thành công của VAIC 2026 có được nhờ sự phối hợp chặt chẽ và đồng hành của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Đây là tiền đề quan trọng để xây dựng hệ sinh thái AI mở, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Các đại biểu tham dự Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026.

Thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái an toàn tài sản số

Chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ. Dữ liệu, nền tảng số và các hệ thống thông tin đã trở thành tài sản quan trọng của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Bảo đảm an toàn tài sản số không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật mà còn là yếu tố cốt lõi để bảo vệ chủ quyền số, bảo đảm an ninh quốc gia, củng cố niềm tin số.

 Công an tỉnh Khánh Hòa bắt giữ các đối tượng để điều tra hành vi lừa đảo tiền mã hóa. Ảnh: Công an tỉnh Khánh Hòa

Cần chủ động dựng “lá chắn” trước tội phạm mạng

Tội phạm trên không gian mạng đang ngày càng chuyên nghiệp, có tổ chức và tận dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo để thực hiện các hành vi lừa đảo. Thực tế này đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực điều tra số, tăng cường phối hợp liên ngành và chủ động xây dựng “lá chắn an ninh mạng từ cơ sở”.

Thượng tá Nguyễn Thành Chung, Cục A05, Bộ Công an phát biểu tại Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026).

Thách thức mới về phòng, chống rửa tiền và an ninh mạng trong thị trường tài sản mã hóa

Trong bối cảnh thị trường tài sản mã hóa trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang tăng trưởng mạnh mẽ cả về quy mô, số lượng giao dịch, cũng như mức độ phổ biến, yêu cầu về phòng, chống rửa tiền và bảo đảm an ninh mạng trong lĩnh vực tài sản mã hóa đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên hệ thống biển báo điện tử.

Cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên biển báo điện tử, hỗ trợ lái xe chủ động lưu thông an toàn

Trước diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp, Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía bắc (Cục Đường bộ Việt Nam) đã triển khai chức năng cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên hệ thống biển báo điện tử, giúp người lái xe chủ động nắm bắt thông tin, điều chỉnh hành trình và bảo đảm an toàn khi lưu thông.

Khai mạc chương trình “Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam”(Vietnam AI Inovation Challenge 2026) và phát động “Cuộc thi Olympic Trí tuệ nhân tạo Quốc tế 2027” (International Artificial Intelligence Olympiad-IAIO 2027). (Ảnh: HNV)

Định hình năng lực cạnh tranh, tạo bệ phóng mới cho AI Việt Nam

Chương trình “Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam” bước sang năm thứ năm (2022-nay). Năm nay, thêm điểm mới, lần đầu tiên, Việt Nam đăng cai một kỳ thi Olympic quốc tế chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hội nhập, khẳng định vị thế của Việt Nam trong hệ sinh thái AI toàn cầu.