Nâng tầm các Trung tâm UNESCO, thúc đẩy hội nhập khoa học

Ngày 20/5, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức Hội nghị khoa học “Gặp gỡ VAST51: Từ Trung tâm UNESCO tới Ngoại giao khoa học”.

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: BÍCH LIÊN)
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Tham dự Hội nghị có Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Phó trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm và đông đảo nhà khoa học, giáo sư đầu ngành trong nước và quốc tế.

Phát biểu tại hội nghị, Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái cho biết: Sự kiện “Gặp gỡ VAST51” không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường hơn nửa thế kỷ phát triển và hội nhập quốc tế của Viện Hàn lâm, Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) mà còn là cơ hội trao đổi về vai trò ngày càng quan trọng của khoa học trong kết nối quốc tế, thúc đẩy phát triển bền vững và tăng cường đối thoại giữa các quốc gia.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, trong thế kỷ XXI, khoa học không còn giới hạn trong nghiên cứu hay công bố học thuật, mà đã trở thành “ngôn ngữ chung” góp phần xây dựng lòng tin, thúc đẩy hợp tác quốc tế và cùng giải quyết các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng, y tế, môi trường biển, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ chiến lược mới nổi.

Trong hành trình hội nhập quốc tế của Viện Hàn lâm, hai Trung tâm UNESCO dạng II về Toán học và Vật lý là những dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với năng lực khoa học của Việt Nam, mà còn là kết quả của nhiều năm hợp tác học thuật, xây dựng lòng tin và kết nối tri thức với cộng đồng khoa học khu vực và thế giới.

lien-2-7623.jpg
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trao tặng Bằng khen cho các cá nhân tiêu biểu. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Thông qua các hoạt động đào tạo, trao đổi học thuật, hội nghị quốc tế, hỗ trợ các nhà khoa học trẻ và thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, các Trung tâm UNESCO dạng II đã góp phần quan trọng vào việc hình thành các mạng lưới học thuật, nâng cao vị thế khoa học của Việt Nam và thúc đẩy hội nhập khoa học quốc tế. Quan trọng hơn, các trung tâm này cho thấy khoa học có thể trở thành một không gian kết nối hiệu quả giữa các quốc gia và các cộng đồng học thuật. Từ các hoạt động hợp tác chuyên môn, nhiều nhà khoa học Việt Nam đã tham gia sâu rộng hơn vào các mạng lưới khoa học toàn cầu, từng bước trở thành cầu nối quan trọng trong hợp tác quốc tế và ngoại giao khoa học. Qua đó cho thấy, khoa học không chỉ phục vụ nghiên cứu, mà còn góp phần thúc đẩy đối thoại, tăng cường hiểu biết và hỗ trợ phát triển bền vững giữa các quốc gia.

Thời gian tới Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam sẽ tiếp tục nâng tầm hoạt động của các Trung tâm UNESCO dạng II hiện có, hướng tới xây dựng các trung tâm trở thành điểm kết nối học thuật quốc tế năng động, đồng thời đẩy mạnh tổ chức hội thảo, chương trình đào tạo và các diễn đàn trao đổi khoa học quốc tế. Bên cạnh đó, Viện Hàn lâm cũng đang nghiên cứu, thúc đẩy phát triển thêm các Trung tâm UNESCO dạng II mới trong những lĩnh vực Việt Nam có tiềm năng và nhu cầu lớn như sinh học, đa dạng sinh học, tài nguyên nước và các ngành liên ngành phục vụ phát triển bền vững.

Trong quá trình đó, Viện Hàn lâm mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, hỗ trợ và hợp tác chặt chẽ của UNESCO cùng các đối tác, cộng đồng khoa học trong nước và quốc tế.

lien-3-7683.jpg
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại sự kiện. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học Phan Thị Hà Dương, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Toán học quốc tế (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) cho biết, với các nhiệm vụ trọng tâm về phát triển khoa học, đào tạo, hợp tác quốc tế, phổ biến toán học và tham gia tư vấn chính sách, hai Trung tâm đã triển khai 12 đề tài nghiên cứu, tổ chức 40 chương trình đào tạo, công bố hơn 120 bài báo quốc tế thuộc danh mục SCIE và thu hút hơn 1.000 nhà khoa học tham dự 20 hội nghị quốc tế.

Các hoạt động phổ biến toán học và lan tỏa tinh thần UNESCO cũng tạo sức lan tỏa rộng rãi với hàng nghìn người tham gia cùng hàng trăm nghìn lượt tiếp cận trực tuyến. Tiếp nối những kết quả đó, trong năm 2026, hai Trung tâm tiếp tục mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế như TWAS, ICTP và CIMPA nhằm nâng cao vị thế của khoa học Việt Nam trên trường quốc tế.

Tại sự kiện, ông Jonathan Backer, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam đánh giá cao mối quan hệ hợp tác lâu dài, tin cậy giữa UNESCO và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trong thúc đẩy khoa học và công nghệ vì phát triển bền vững, nâng cao vai trò của phụ nữ trong khoa học, đặc biệt thông qua hai Trung tâm Loại II trực thuộc UNESCO do Viện Hàn lâm quản lý.

Theo ông Jonathan Backer, trong 6 năm qua, hai Trung tâm đã có nhiều đóng góp tích cực cho các chương trình phát triển khoa học cơ bản của UNESCO; đồng thời trở thành cầu nối quan trọng thúc đẩy hợp tác khoa học quốc tế, tăng cường mạng lưới học thuật khu vực và trao đổi tri thức trong ASEAN, khu vực châu Á-Thái Bình Dương cũng như trên phạm vi toàn cầu.

Nhấn mạnh vai trò ngày càng nổi bật của Việt Nam trong lĩnh vực ngoại giao khoa học, ông Jonathan Backer khẳng định UNESCO sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác với Việt Nam, với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng các Trung tâm Loại II trực thuộc UNESCO do Viện Hàn lâm điều hành, nhằm thúc đẩy khoa học phục vụ phát triển bền vững.

Nhân dịp này, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã quyết định khen thưởng các cá nhân tiêu biểu, những người đã tận hiến để bắc nhịp cầu ngoại giao khoa học, kết nối Việt Nam với thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trao tặng kỷ niệm chương vinh danh các nhà lãnh đạo, các nhà khoa học xuất sắc của JINR. (Ảnh: XUÂN KỲ)

Kỷ niệm 70 năm Việt Nam là thành viên chính thức Viện Liên hiệp nghiên cứu hạt nhân (JINR)

Ngày 15/9, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm Việt Nam là thành viên chính thức tham gia Viện Liên hiệp nghiên cứu hạt nhân (1956-2026); đồng thời tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế về những thành tựu đạt được và định hướng hợp tác trong bối cảnh mới. 

Một góc Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: QUỐC THANH)

Khoa học, công nghệ mở đường cho mô hình tăng trưởng mới

Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0 diễn ra mạnh mẽ, Thành phố Hồ Chí Minh không thể tiếp tục phát triển theo phương thức truyền thống, mà phải chủ động đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững. Trong đó, khoa học, công nghệ phải trở thành động lực quan trọng, góp phần hình thành mô hình tăng trưởng mới.

Sea x OpenAI Codex Hackathon sẽ diễn ra tại Việt Nam vào ngày 31/10.

Việt Nam trở thành điểm đến tiếp theo của chuỗi hackathon AI khu vực

Một sân chơi công nghệ mới dành cho lập trình viên, sinh viên và các nhóm phát triển sản phẩm AI sẽ diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh cuối tháng 10, với trọng tâm là biến các công cụ trí tuệ nhân tạo thế hệ mới thành những giải pháp có khả năng ứng dụng vào nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và cộng đồng.

Bà Monica Juma, Giám đốc Văn phòng Liên hợp quốc tại Vienna, phát biểu tại Hội nghị toàn thể lần thứ 70 của IAEA ở Vienna, Áo, ngày 14/9/2026. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

IAEA lo ngại về nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân gia tăng

Ngày 14/9, Hội nghị toàn thể lần thứ 70 của Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đã khai mạc tại Vienna (Áo). Tại đó, IAEA đưa ra lời kêu gọi tăng cường hợp tác đa phương và thúc đẩy nỗ lực duy trì cơ chế chống phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng.

Người dân làm thủ tục tại Trung tâm phục vụ hành chính công phường Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng. (Ảnh: CÔNG VINH)

Quyết liệt tạo chuyển biến trong chuyển đổi số

Chuyển đổi số đang bước vào giai đoạn chứng minh hiệu quả bằng thay đổi cụ thể trong quản trị và đời sống. Trong 100 ngày gỡ điểm nghẽn, từ kết nối, chia sẻ dữ liệu, đơn giản hóa thủ tục hành chính đến tổ chức thực hiện, yêu cầu đặt ra là phải gỡ “rào cản” để chính quyền phục vụ người dân nhanh, hiệu quả và minh bạch hơn. 

Mô hình “Tammi OA - Chính quyền số phường Ngô Quyền” ra mắt cuối tháng 8/2026. (Ảnh: Tuấn Phong)

Một cách làm mới để chính quyền số thực sự gần dân

Trong bối cảnh nhiều địa phương trên cả nước còn đang loay hoay tìm cách thu hút người dân theo dõi và tương tác với các kênh truyền thông của chính quyền, thì kênh truyền thông số của Ủy ban nhân dân phường Ngô Quyền (thành phố Hải Phòng) đã ghi nhận những tín hiệu rất khả quan.

Viettel triển khai đồng bộ nhiều phương án hỗ trợ trước, trong và sau thời điểm tắt sóng 2G cho khách hàng. (Ảnh: Viettel)

Viettel chính thức tắt sóng 2G

Ngày 15/9, Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel) chính thức dừng phát sóng mạng 2G trên toàn quốc theo lộ trình của Bộ Khoa học và Công nghệ, khép lại hành trình hơn hai thập kỷ công nghệ di động thế hệ thứ hai đồng hành cùng người dân Việt Nam.

Sáng 10/9 giờ địa phương (chiều cùng ngày, giờ Hà Nội), tại Thủ đô Paris (Cộng hòa Pháp), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại Phiên chính thức Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ. (Ảnh: TTXVN)

Doanh nghiệp Việt biến hợp tác quốc tế thành năng lực công nghệ

Hợp tác quốc tế về khoa học-công nghệ đang đặt trước một yêu cầu không chỉ mở rộng kết nối hay tiếp nhận tri thức, mà phải góp phần hình thành năng lực nghiên cứu, tạo sản phẩm và nâng cao khả năng làm chủ. Với doanh nghiệp, điều đó đồng nghĩa sau mỗi quan hệ hợp tác phải có thêm những năng lực tiếp tục phát triển trong nước.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà kiểm tra về thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tại Trung tâm Giám định ADN. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được thực hiện khẩn trương, nghiêm túc

Ngày 14/9, tại Hà Nội, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ có buổi kiểm tra về thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tại Trung tâm Giám định ADN, Viện Sinh học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: BÁ DŨNG)

Ứng dụng khoa học công nghệ vào thực tiễn sản xuất vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Sáng 14/9, tại tỉnh Vĩnh Long, Cục Đổi mới sáng tạo phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Vĩnh Long tổ chức Hội thảo khoa học “Đề xuất giải pháp thực thi cơ chế, chính sách pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm đưa nhanh kết quả nghiên cứu, tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất và đời sống”.

Các đại biểu trao đổi tại Hội thảo “Mạng xã hội và sức khỏe tâm thần của trẻ em, thanh thiếu niên: Một vấn đề cần hành động”. (Ảnh: NAM CAO)

Xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh

Mạng xã hội đang dần trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống xã hội, giúp mọi người, nhất là các bạn trẻ mở ra những cơ hội học tập, kết nối, sáng tạo và thể hiện bản thân. Nhưng nó cũng đang đem lại những rủi ro, kể cả đối với sức khỏe tâm thần nếu quá lạm dụng, lệ thuộc nó.

GS.TS. Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trao Ý định thư hợp tác thúc đẩy Dự án VNREDSat-2 với Ông Sébastien Martin, Thứ trưởng Bộ Kinh tế, Tài chính và Chủ quyền Công nghiệp, Năng lượng và Kỹ thuật số Cộng hoà Pháp, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron.

Ngoại giao khoa học-công nghệ nâng cao năng lực quốc gia

Trong kỷ nguyên công nghệ, phương thức hội nhập quốc tế thông qua hợp tác, kết nối về khoa học-công nghệ cho phép mỗi quốc gia tiếp cận nhanh hơn với dòng chảy tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao của thế giới.