Vận hành mạng quan trắc cảnh báo sớm bức xạ do Liên minh châu Âu tài trợ

Ngày 19/5, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam tổ chức lễ khánh thành và bàn giao kết quả Dự án “Thiết lập mạng quan trắc cảnh báo sớm bức xạ và kênh trao đổi dữ liệu khu vực ASEAN” (EU-ASEANTOM) thành phần tại Việt Nam.

Lễ cắt băng khánh thành Mạng quan trắc cảnh báo sớm bức xạ thành phần tại Việt Nam.
Lễ cắt băng khánh thành Mạng quan trắc cảnh báo sớm bức xạ thành phần tại Việt Nam.

Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong nâng cao năng lực bảo đảm an toàn bức xạ và hạt nhân, đồng thời khẳng định cam kết của Việt Nam trong hợp tác an ninh hạt nhân khu vực.

Dự án EU-ASEANTOM (mã số MC3.01/19) do EU tài trợ không hoàn lại, với mục tiêu thiết lập Mạng lưới quan trắc và cảnh báo sớm bức xạ (EWRMN) cùng kênh trao đổi dữ liệu khu vực ASEAN (ASEAN-RDEP) cho 7 quốc gia thành viên ASEAN.

Hệ thống được thiết kế nhằm phát hiện kịp thời các dấu hiệu gia tăng bất thường của mức bức xạ trong môi trường, qua đó giúp các quốc gia chủ động đưa ra các biện pháp ứng phó để bảo vệ cộng đồng và môi trường.

Tại Việt Nam, dự án được Bộ Khoa học và Công nghệ giao cho Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam chủ trì, với đơn vị trực tiếp triển khai là Viện Khoa học và Kỹ thuật hạt nhân.

Sau quá trình triển khai với nhiều thách thức về địa hình và thời tiết, Việt Nam đã hoàn thành toàn bộ các hạng mục mục tiêu. Theo đó, mạng lưới gồm 41 trạm quan trắc trực tuyến đã được thiết lập, bao gồm 40 thiết bị MIRA đo suất liều gamma môi trường trên mặt đất và 1 thiết bị SARA đo phổ gamma dưới nước đặt tại trạm Hải văn Hòn Dấu. Các trạm được ưu tiên lắp đặt tại những khu vực trọng điểm trên cả nước.

Cùng với đó, Trung tâm điều hành mạng lưới đặt tại Hà Nội, thuộc Viện Khoa học và Kỹ thuật hạt nhân, có khả năng thu nhận, lưu trữ, xử lý và hiển thị dữ liệu trực tuyến 24/7 từ toàn bộ các trạm quan trắc trên phạm vi cả nước.

Toàn bộ dữ liệu quan trắc của Việt Nam được kết nối và chia sẻ thông suốt với kênh trao đổi dữ liệu ASEAN-RDEP đặt tại Thái Lan, đồng thời sẵn sàng chuyển tiếp tới hệ thống IRMIS của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế.

Ngoài hạ tầng kỹ thuật, dự án cũng giúp đào tạo đội ngũ chuyên gia Việt Nam đủ năng lực vận hành, bảo trì và quản lý hệ thống một cách độc lập, bền vững.

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định cho biết, an toàn bức xạ và hạt nhân luôn là ưu tiên hàng đầu của Chính phủ Việt Nam trong quá trình phát triển và ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình. Dự án do EU tài trợ không chỉ giúp tăng cường năng lực kỹ thuật cho Việt Nam mà còn góp phần xây dựng mạng lưới an ninh, an toàn hạt nhân vững chắc cho toàn khu vực Đông Nam Á.

“Việc chính thức đưa mạng lưới này vào hoạt động sẽ giúp các cơ quan chức năng nhanh chóng đánh giá tình hình và tổ chức ứng phó hiệu quả nếu có sự cố xảy ra, qua đó bảo vệ an toàn cho người dân và môi trường”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Thứ trưởng Lê Xuân Định đánh giá cao sự phối hợp của Cục Khí tượng Thủy văn cùng các cơ quan liên quan trong việc hỗ trợ hạ tầng đặt trạm, đồng thời ghi nhận nỗ lực của các đơn vị thuộc Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam trong quá trình triển khai dự án.

Thứ trưởng đề nghị Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam tiếp tục phối hợp các đơn vị liên quan để vận hành ổn định hệ thống, đồng thời nghiên cứu tích hợp dữ liệu vào Mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia.

Phát biểu tại sự kiện, Đại sứ EU tại Việt Nam Julien Guerrier cho biết, dự án thể hiện tầm quan trọng mà EU dành cho Việt Nam – một đối tác tin cậy và lâu dài của EU trong ASEAN trong hợp tác bảo đảm mức độ bảo vệ tối ưu trước các nguy cơ hóa học, sinh học, phóng xạ và hạt nhân (CBRN). Chương trình đã góp phần xây dựng mạng lưới quốc gia về quan trắc phóng xạ môi trường và cảnh báo sớm nhằm thường xuyên theo dõi, phát hiện kịp thời các sự cố phóng xạ bất thường trong nước cũng như xuyên biên giới trong khu vực ASEAN.

Hệ thống này được kỳ vọng sẽ cung cấp thông tin và dữ liệu để ứng phó tốt hơn với các sự cố bức xạ và hạt nhân có thể xảy ra, qua đó tăng cường năng lực bảo vệ dân sự và an toàn hạt nhân.

Ông Julien Guerrier cho rằng, sự kiện diễn ra đúng vào thời điểm quan hệ Việt Nam-EU vừa được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và chia sẻ các tiêu chuẩn quốc tế.

Đại sứ EU cũng cho biết, hai bên đang thúc đẩy hợp tác về phát triển kỹ năng, chuyển giao công nghệ và áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng châu Âu trong các lĩnh vực như hạt nhân, năng lượng và giao thông vận tải – những lĩnh vực Việt Nam đang triển khai nhiều chương trình đầu tư công quy mô lớn.

Đặc biệt, EU khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình chuyển đổi năng lượng, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, phát triển năng lượng tái tạo, bảo đảm an toàn hạt nhân và giảm thiểu các rủi ro hóa học, sinh học, phóng xạ và hạt nhân.

Việc đưa mạng lưới quan trắc EU-ASEANTOM vào vận hành không chỉ giúp Việt Nam tăng cường khả năng phát hiện sớm các sự cố phóng xạ xuyên biên giới mà còn tạo nền tảng dữ liệu quan trọng phục vụ công tác quản lý nhà nước về năng lượng nguyên tử, hướng tới tích hợp đồng bộ với Mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia trong thời gian tới.

Có thể bạn quan tâm

Sản xuất AI Camera của MK Vision tại Khu công nghiệp Thăng Long Vĩnh Phúc, Bình Xuyên, tỉnh Phú Thọ.

Khơi thông nguồn lực thúc đẩy công nghệ chiến lược

Nghị quyết số 57-NQ/TW đang tạo động lực thúc đẩy phát triển các công nghệ chiến lược, với nhiều lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), robot, thiết bị bay không người lái (UAV) hay công nghệ sinh học đã sẵn sàng bước vào giai đoạn ứng dụng. Song để tạo đột phá, Việt Nam vẫn cần khơi thông các nút thắt về thể chế...

Nhân viên Công ty cổ phần Truyền thông Luật Việt Nam sử dụng nền tảng ứng dụng AI hỗ trợ tra cứu, phân tích và rà soát pháp lý.

AI hỗ trợ rà soát pháp lý

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong rà soát pháp lý đang trở thành xu hướng tại nhiều cơ quan, doanh nghiệp. Không chỉ giúp rút ngắn thời gian tra cứu, đối chiếu, công nghệ này còn hỗ trợ phát hiện sớm những nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, nâng cao chất lượng văn bản và hiệu quả tuân thủ pháp luật.

Sử dụng drone phun thuốc bảo vệ thực vật cho lúa tại Công ty cổ phần thiết bị bay AgriDrone Việt Nam. (Ảnh AgriDrone Việt Nam)

Tối ưu hóa hiệu quả thiết bị không người lái trong nông nghiệp

Việc ứng dụng thiết bị không người lái (drone/UAV) trong sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam đang có bước phát triển nhanh, từng bước chuyển từ thí điểm sang ứng dụng thực tiễn trên diện rộng. Điều này đặt ra yêu cầu xây dựng một giải pháp đồng bộ giữa sản phẩm, thiết bị và quy trình sử dụng nhằm tối ưu hóa hiệu quả của drone.

Hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại của Trường đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) phục vụ đào tạo và nghiên cứu công nghệ bán dẫn. (Ảnh VNU)

Khoa học cơ bản và năng lực tự chủ quốc gia

Trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu, khoa học cơ bản ngày càng trở thành nền tảng của công nghệ lõi và năng lực tự chủ quốc gia. Tuy nhiên, để tri thức khoa học thật sự chuyển hóa thành sức cạnh tranh, yêu cầu đặt ra là xây dựng một hệ sinh thái nghiên cứu có chiều sâu...

Sản phẩm nghi vấn giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng của Công ty trách nhiệm hữu hạn Thương mại và xuất nhập khẩu Lộc Thành bị Hải quan cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp (tỉnh Tây Ninh) thu giữ.

Ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Công tác chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hiện nay không còn đơn thuần chỉ bảo vệ một nhãn hiệu mà là câu chuyện bảo vệ năng lực cạnh tranh quốc gia, an ninh kinh tế trong thời đại mà giá trị của nền kinh tế tập trung ở trí tuệ, dữ liệu và sáng tạo.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa cùng lãnh đạo Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam thực hiện nghi thức ký kết thỏa thuận hợp tác. (ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Phát huy hạ tầng bưu chính, tạo động lực mới cho chuyển đổi số, cải cách hành chính ở Khánh Hòa

Ngày 10/7, tại Nha Trang, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa và Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam đã ký kết thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026-2030, mở ra bước phát triển mới trong việc khai thác đồng bộ hạ tầng bưu chính phục vụ cải cách hành chính, chuyển đổi số, thương mại điện tử, logistics và các dịch vụ công ích trên địa bàn tỉnh.

Toàn cảnh hội thảo. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Đề xuất đãi ngộ 300 triệu đồng/tháng cho Tổng công trình sư

Dự thảo Thông tư quy định cơ chế tài chính đối với nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược đề xuất mức thu nhập tối đa 300 triệu đồng/tháng đối với Tổng công trình sư. Đây được xem là bước đi đột phá nhằm xây dựng cơ chế đãi ngộ đủ sức cạnh tranh để thu hút, giữ chân nhân tài, từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược.

Các học viên thực hành khai thác và phân tích dữ liệu mở của NASA dưới sự hướng dẫn của cố vấn.

Khơi dậy tư duy khoa học cho học sinh từ dữ liệu mở của NASA

Ngày 8/7, Trại hè Khám phá dữ liệu mở 2026 (NASA Open Data Camp 2026) khai mạc tại Trung tâm Hoa Kỳ Hà Nội, mang đến cơ hội để 80 học sinh từ 14 đến 17 tuổi tiếp cận với nguồndữ liệu mở của Cơ quan hàng không và vũ trụ Hoa Kỳ (NASA), đồng thời rèn luyện tư duy khoa học và kỹ năng giải quyết vấn đề dựa trên dữ liệu.

Các đại biểu tham quan tại VCCA 2025. (Ảnh: Ban Tổ chức cung cấp)

Robot, AI và drone Make in Vietnam trước cơ hội bứt phá

Không chỉ là diễn đàn khoa học, Hội nghị khoa học và Triển lãm quốc tế về Điều khiển và tự động hóa lần thứ 8 (VCCA 2026) hướng tới mục tiêu kết nối nhà khoa học với doanh nghiệp, thúc đẩy thương mại hóa các công nghệ chiến lược như robot, AI, drone và tự động hóa thông minh.

Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Khơi thông nguồn lực thể chế để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực bứt phá

Trong kỷ nguyên phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, yêu cầu cấp thiết đặt ra là xây dựng một hệ thống pháp luật thực sự kiến tạo phát triển, nơi thể chế không còn là điểm nghẽn mà trở thành động lực giải phóng mọi nguồn lực, khơi dậy và phát huy tối đa tiềm năng sáng tạo của con người Việt Nam.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm.

Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam và sứ mệnh dẫn dắt ngành hạt nhân Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Sáng 7/7, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (VinAtom) tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập (26/4/1976-26/4/2026), đánh dấu chặng đường nửa thế kỷ xây dựng, phát triển và cống hiến cho ngành năng lượng nguyên tử Việt Nam. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đến dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm.

Khách tham quan triển lãm Vietnam ETE & Greenergy Expo 2025.

Sắp diễn ra Triển lãm quốc tế về công nghệ, thiết bị điện và sản phẩm tiết kiệm năng lượng

Triển lãm quốc tế lần thứ 19 về công nghệ, thiết bị điện (Vietnam ETE 2026) và sản phẩm tiết kiệm năng lượng, năng lượng xanh (Greenergy Expo 2026) sẽ diễn ra tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế ICE Hà Nội từ ngày 7 đến 9/10, kỳ vọng thu hút khoảng 20 nghìn lượt khách tới tham quan, làm việc và kết nối giao thương.