Nguồn sống đến từ... kem

Khi cuộc khủng hoảng khí hậu buộc người dân bang Rajasthan phải rời bỏ nhà cửa, một ngành công nghiệp mới đã mở ra ở bang có phần lớn diện tích là sa mạc này giúp cuộc sống của nhiều người thay đổi.
Kem đã trở thành nguồn thu cho người dân làng Gangapur. Ảnh: THE GUARDIAN
Kem đã trở thành nguồn thu cho người dân làng Gangapur. Ảnh: THE GUARDIAN

Từ tháng 11 của năm trước tới tháng 2 năm sau, các xưởng ô-tô dọc theo khu chợ bụi bặm dài hàng km của ngôi làng khô cằn ở Gangapur, bang Rajasthan bắt đầu trở nên nhộn nhịp. Hàng nghìn phương tiện được trang trí sặc sỡ để chuyển đổi thành những xe tải bán kem. Bắt đầu từ tháng 3, trên những chiếc xe kem, dân làng bắt đầu di cư đến các thị trấn và thành phố xa xôi, nơi họ sẽ bán món ăn tráng miệng này trong 9 tháng.

The Guardian cho biết, dân làng ở phía tây bắc Ấn Độ sống trong cảnh túng thiếu khi hàng thập kỷ qua, khan hiếm nước đã hủy hoại năng suất nông nghiệp và sinh kế của các gia đình. Việc kinh doanh kem đã tạo ra cả một “ngành công nghiệp” ngay trong làng Gangapur, mang lại thứ quý giá nhất đối với người dân, đó là việc làm. Số lượng cửa hàng sửa chữa xe và cửa hàng bán đồ dùng làm kem đã tăng từ 50 năm 2015 lên khoảng 500 hiện nay. Hằng năm, ước tính có khoảng 50 nghìn xe tải được chuyển đổi thành xe bán kem. Ngay cả các nhà in địa phương cũng đang thuê nhân viên để sản xuất các áp-phích quảng cáo kem và các món tráng miệng.

“Khu vực này phục vụ 500 xe tải nhỏ mỗi ngày trong mùa cao điểm từ tháng 11 năm trước đến tháng 2 năm sau”, Kalu Mohammad Pathan, chủ một xưởng ô-tô tại Gangapur cho biết. Những chiếc xe tải kem này đã trở nên phổ biến trên khắp các thành phố ở Ấn Độ. Có thể dễ dàng nhận biết chúng bằng những tấm áp-phích rực rỡ và đèn neon. Pathan chia sẻ thêm: “Chúng tôi kiếm đủ tiền trong mùa này để tồn tại trong năm. Nếu không có sự di cư để bán kem, người dân ở những ngôi làng chung quanh Gangapur sẽ vẫn nghèo khó. Ở đây không có nước, không có việc làm. Nhưng giờ đây đã có việc làm cho người dân. Mỗi xưởng đã tạo ra hơn 10 việc làm”.

Theo Dữ liệu của Bộ Thống kê Ấn Độ, ước tính có khoảng 140 triệu người Ấn Độ rời quê hương để tìm việc làm tại các công trường và nhà máy xây dựng, hoặc làm công ăn lương hằng ngày ở các bang khác. Rajasthan, nơi nổi tiếng với những pháo đài hùng vĩ, các cuộc thám hiểm sa mạc, cung điện và đền thờ, là một trong những bang của Ấn Độ ghi nhận số lượng người di cư sang các bang khác cao nhất. Cuộc di cư khỏi Rajasthan được thúc đẩy bởi khí hậu khắc nghiệt của khu vực này khi lượng mưa thấp dẫn đến việc không thể sản xuất nông nghiệp.

Người dân ở Gangapur không thể nhớ được trận mưa gần nhất. Những đợt hạn hán nghiêm trọng vào đầu thế kỷ này đã phá hủy mùa màng, khiến gia súc chết đói. Những hình ảnh đó vẫn còn in sâu trong ký ức của họ. Đó là lúc số người tìm việc bên ngoài Rajasthan bắt đầu tăng lên. Trong số những người rời đi có Kanhaiya Prajapati. Prajapati quyết định đến Gorakhpur ở bang Uttar Pradesh vào năm 2005 khi chỉ 16 tuổi. “Sau bốn tháng đi bán kem cùng một người họ hàng, tôi trở về nhà với 5.000 rupee (khoảng 60 USD). Đó là số tiền kha khá và năm sau tôi quyết định phải có một chiếc xe bán kem của riêng mình”, Prajapati cho biết.

Trong thập kỷ qua, khoảng 100 người từ ngôi làng gồm 350 người của Prajapati đã đi theo con đường bán kem khắp các nẻo đường ở Ấn Độ. Bhairav ​​Lal Dhangar, 31 tuổi, hào hứng nói: “Gia đình tôi có thể sống được nhờ việc kinh doanh này. Tôi không thể đóng cửa hàng này dù chỉ một ngày. Tôi đã thuê một xưởng nhỏ ở Manasa và để tự làm kem. Tôi có thể tiết kiệm ít nhất 15 nghìn rupee (khoảng 180 USD) mỗi tháng để gửi về cho gia đình, điều mà ở làng tôi không thể làm được”.

Nguồn tiền gửi về đã giúp các gia đình ở quê nhà xây nhà bê-tông, đào giếng nước và lắp đặt hệ thống tưới tiêu cho trang trại của họ. Được truyền cảm hứng từ sự thành công của những người đàn ông di cư, ngày càng nhiều dân làng bắt đầu đi bán kem ở các khu vực lân cận. Bán kem đã trở thành một nghề đem lại nguồn thu nhập nuôi sống nhiều người dân tại Gangapur trong bối cảnh biến đổi khí hậu khó lường như hiện nay.

Có thể bạn quan tâm

Du khách tham quan núi Shamanka trên hồ Baikal. Ảnh: TRIP.COM

Vương quốc băng tuyết kỳ vĩ của Nga

“Sâu nhất”, “cổ xưa nhất”, “đẹp nhất” là những từ mà hầu hết các du khách phải “thốt lên” khi may mắn được “mục sở thị” hồ Baikal nổi tiếng vào mùa đông. Baikal thật sự gây “choáng” bởi vẻ đẹp lộng lẫy, cuốn hút bất cứ ai nhờ sở hữu cảnh sắc thiên nhiên vô cùng độc đáo.

Các nhà ngôn ngữ học thảo luận về việc thu âm tiếng siPhuthi làm tư liệu. Ảnh: THE GUARDIAN

Sự hồi sinh của tiếng siPhuthi

Tiếng siPhuthi của cộng đồng ebaPhuthi (Lesotho) đang được hồi sinh nhờ những nỗ lực ghi chép, chuẩn hóa chữ viết và đưa ngôn ngữ trở lại đời sống. Những cố gắng bền bỉ này đã giúp siPhuthi được công nhận là ngôn ngữ chính thức, mở ra cơ hội gìn giữ bản sắc văn hóa và truyền thừa tri thức cho các thế hệ tương lai.

Nhiệt độ ở Minnesota giảm xuống âm 10oC vào mùa đông. Ảnh: REUTERS

Giải pháp sưởi ấm chi phí thấp

Hệ thống sưởi và làm mát bằng năng lượng nhiệt tích trữ trong tầng nước ngầm đang được Mỹ tái triển khai ở quy mô lớn, mở ra hướng phát triển đô thị bền vững cho tương lai.

Chị Quỳnh (thứ hai, trái sang) tại tiệm bánh mì Việt Nam ở Singapore.

Tiệm bánh mì Việt ở “đảo quốc sư tử”

Quán “Banh mi Society” nằm ở tầng hầm The Central, sát bờ sông Singapore. Bước xuống cầu thang, tôi nghe mấy câu tiếng Việt vọng ra rất rõ. Daniel - người bạn Singapore từng sống ba năm ở TP Hồ Chí Minh - đi cùng tôi, tò mò muốn xem bánh mì Việt ở đây có giữ được hương vị những buổi sáng anh từng ăn gần Nhà thờ Đức Bà hay không.

Nhà máy sản xuất ô-tô Lada ở Tolyatti.

Thủ phủ ô-tô Lada ở “xứ Bạch Dương”

Cách Thủ đô Moscow khoảng 1.000 km, trải dài bên bờ sông Volga thơ mộng, Tolyatti là thành phố công nghiệp nơi hãng xe ô-tô AvtoVAZ sản xuất những chiếc Lada đầu tiên vào năm 1970, trở thành biểu tượng xe hơi nổi tiếng trên khắp thế giới.

Chợ Zando rơi vào tình trạng quá tải trước khi cải tạo. Ảnh: ALAMY

Mô hình chợ bền vững của châu Phi

Từng bị chỉ trích vì quá đông đúc, mất vệ sinh và thiếu an toàn, chợ Zando, khu chợ trung tâm lâu đời của Thủ đô Kinshasa (CHDC Congo) đang bước sang một giai đoạn mới sau 5 năm cải tạo, với thiết kế bền vững, hiện đại, đậm bản sắc địa phương được quốc tế ghi nhận.

Hội chợ Sách quốc tế Cairo. Ảnh: GETTYIMAGES

Tâm điểm văn chương thế giới

Hội chợ Sách quốc tế Cairo lần thứ 57 diễn ra từ ngày 21/1 đến 5/2 tại Trung tâm Triển lãm quốc tế Ai Cập ở thành phố New Cairo, là hội chợ sách lâu đời và lớn nhất trong thế giới Arab.

Nông dân Nigeria tìm kiếm cây trồng thích ứng biến đổi khí hậu. Ảnh: GETTYIMAGES

Nông dân Nigeria tìm cách thích ứng biến đổi khí hậu

Tại Nigeria, nông nghiệp đóng góp khoảng 40% vào tổng sản phẩm quốc nội và hỗ trợ sinh kế cho khoảng 60% dân số. Quốc gia Tây Phi này đang tìm kiếm những giải pháp canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu (BĐKH), qua đó phát triển kinh tế và giảm nghèo.

Cây bao báp cuối cùng tại thủ đô CHDC Congo. Ảnh: THE GUARDIAN

Cây bao báp cuối cùng ở Kinshasa

Giữa nhịp đô thị hóa mạnh mẽ của Thủ đô Kinshasa (CHDC Congo), cây bao báp trăm tuổi cuối cùng còn sót lại ở trung tâm thành phố đang trở thành biểu tượng mong manh của ký ức, văn hóa và cuộc đấu tranh giữ lấy mảng xanh cho một đô thị đang nghẹt thở.

Bữa ăn giá rẻ tại một trường đại học của Pháp. Ảnh: FTV

Mở rộng quy mô “bữa ăn một euro” cho sinh viên

Từ tháng 5 tới, Chính phủ Pháp sẽ triển khai chính sách “Bữa ăn một euro” tại toàn bộ các nhà ăn sinh viên trên cả nước. Đây được xem là một trong những ưu tiên nhằm hỗ trợ sinh viên trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang và nhiều áp lực kinh tế kéo dài.

Ở tuổi 68, bà là nữ nghệ nhân cuối cùng còn bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống này. Ảnh: CNN

Người giữ hồn mạt chược giữa đô thị Hong Kong

Giữa tốc độ đô thị hóa chóng mặt của Hong Kong (Trung Quốc), bà Ho Sau-Mei vẫn lặng lẽ ngồi trong cửa tiệm nhỏ khắc từng quân mạt chược bằng tay. Ở tuổi 68, bà là nữ nghệ nhân cuối cùng còn bền bỉ gìn giữ một nghề thủ công được xem là di sản văn hóa đang dần mai một.

Những học viên của Roshni Baji. Ảnh: THE GUARDIAN

Những phụ nữ “thắp sáng” Pakistan

Tại Pakistan, một quốc gia còn nặng định kiến giới, hàng trăm phụ nữ đã âm thầm bước vào lĩnh vực kỹ thuật điện và năng lượng, công việc vốn chỉ dành cho đàn ông. Bằng tay nghề, sự kiên trì và lòng dũng cảm, những thợ điện đặc biệt này đang làm thay đổi cách cộng đồng nhìn nhận vai trò của phụ nữ.

Friesen trải nghiệm tại hội chợ hướng nghiệp. Ảnh: THE GLOBE AND MAIL

Xu hướng chọn nghề mới tại Canada

Trước tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) và tình trạng thiếu hụt lao động lành nghề, ngày càng nhiều học sinh Canada chuyển hướng sang các nghề kỹ thuật và thủ công thay vì công việc văn phòng.

Một siêu thị bán hàng tiêu chuẩn chất lượng tại Nhật Bản. Ảnh: NIKKEI

Phát triển hệ thống tiêu chuẩn toàn cầu

Ngân hàng Thế giới (WB) vừa công bố Báo cáo Phát triển thế giới 2025, với chủ đề "Tiêu chuẩn cho phát triển", trong đó nhấn mạnh việc coi tiêu chuẩn là một phần trong chiến lược phát triển để các nước từng bước hướng tới sự thịnh vượng.

GST được áp đối với hầu hết hàng hóa và dịch vụ tại Ấn Độ. Ảnh: GETTY IMAGES

Cải cách thuế tiêu dùng ở Ấn Độ

Chính phủ Ấn Độ chính thức áp dụng Thuế Hàng hóa và Dịch vụ (GST) phiên bản mới, được gọi là GST 2.0, từ tháng 9 vừa qua. Giới chức kỳ vọng đây sẽ là một trong những bước điều chỉnh quan trọng trong chính sách tài khóa của quốc gia đông dân nhất thế giới.

Rừng siêu cây thuộc hệ sinh thái của GBB.

Bên dưới mái vòm khu vườn được check-in nhiều nhất thế giới

David, kỹ sư của Tập đoàn EcoWise khi dẫn chúng tôi đi tham quan Trung tâm năng lượng tái tạo của khu phức hợp Gardens by the Bay (Singapore) có nói rằng: “Mỗi năm Singapore có 500.000 tấn chất thải từ gỗ và cây cảnh. Chúng tôi chuyển những chất thải đó thành năng lượng”.

Trận lũ tháng 5 để lại hậu quả nặng nề. Ảnh: THE GUARDIAN

Người dân Til trước lựa chọn khó khăn

Giữa thung lũng Limi thuộc dãy Himalaya hùng vĩ tại Nepal, người dân làng Til đang đối mặt quyết định khó khăn nhất, đó là phải rời bỏ quê hương. Sau nhiều thảm họa thiên nhiên liên tiếp, tương lai của cộng đồng nhỏ bé này trở nên bấp bênh hơn bao giờ hết.

Những núi quần áo cũ được đưa đến Panipat mỗi ngày. Ảnh: THE GUARDIAN

Cái giá của thời trang nhanh

Giữa làn khói bụi và nước thải độc hại, hàng trăm nghìn công nhân ở Panipat, bang Haryana (Ấn Độ), nơi được coi là “thủ phủ hàng thải thời trang của thế giới” đang đánh đổi sức khỏe để nuôi sống gia đình và duy trì chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hai cơn bão Bualoi, Matmo gây ảnh hưởng lớn đến nhiều địa phương miền bắc Việt Nam. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Gánh nặng kép của nghèo đói và rủi ro khí hậu

Gần 80% người nghèo trên thế giới đang sinh sống tại khu vực chịu rủi ro khí hậu, đây là số liệu từ Báo cáo chỉ số nghèo đa chiều toàn cầu (MPI) mới nhất do Chương trình Phát triển LHQ (UNDP) và Sáng kiến nghèo đói và phát triển con người Oxford (OPHI) thuộc Trường đại học Oxford (Mỹ) công bố hôm 17/10.

Nông dân lắp đặt đường ống tưới tiêu. Ảnh: GETTY IMAGES

Năng lượng tái tạo tiếp sức nông nghiệp

Burkina Faso là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng biến đổi khí hậu cao nhất thế giới. Phần lớn dân số nước này phụ thuộc vào nông nghiệp nhưng ngày càng trở nên bất ổn do lượng mưa thất thường và nhiệt độ tăng cao.

Dự án phục hồi rạn san hô ở Woppaburra. Ảnh: AIMS

Cộng đồng địa phương tham gia ​​phục hồi rạn san hô

Sáng kiến ​​phục hồi rạn san hô Australia (ACRRI) đã triển khai hơn sáu năm theo hướng kết hợp nghiên cứu khoa học với phương pháp phục hồi hiệu quả, đồng thời thu hút sự tham gia của cộng đồng địa phương vào quá trình phục hồi và bảo vệ san hô.

Latouche canh tác trên trang trại, Ảnh: THE GUARDIAN

Cuộc cách mạng nông nghiệp của phụ nữ Pointe d'Esny

Sau thảm họa tràn dầu từ con tàu MV Wakashio của Nhật Bản năm 2020 làm ô nhiễm vùng biển Pointe d'Esny (Mauritius) và hủy hoại sinh kế ngư dân, một nhóm phụ nữ vùng này cùng nhau dựng nên một mô hình nông trại xanh. Không chỉ nuôi sống gia đình, cuộc cách mạng nông nghiệp này cũng mở ra cơ hội phát triển bền vững.

Giải bơi lội lần đầu được tổ chức trên sông Chicago sau gần 100 năm. Ảnh: CHICAGO TRIBUNE

Diện mạo mới của sông Chicago

Sau nhiều thập kỷ ô nhiễm nặng, sông Chicago (Mỹ) đã hồi sinh ngoạn mục, trở thành nơi tổ chức giải bơi công cộng lần đầu sau 98 năm, minh chứng cho nỗ lực bền bỉ trong cải thiện môi trường đô thị của Mỹ.

Thẻ giải trí hỗ trợ thời gian ngoại khóa chất lượng cho trẻ em. Ảnh: GETTY IMAGES

Mô hình “thẻ giải trí” cho thanh, thiếu niên

Thời gian giải trí chất lượng cho trẻ em và thanh, thiếu niên đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển, giúp ngăn ngừa những vấn đề rối loạn hành vi tuổi vị thành niên. Hiện nay, các quốc gia Bắc Âu khuyến khích trẻ tham gia bằng cách hỗ trợ những hoạt động ngoại khóa có tổ chức thông qua mô hình “Thẻ giải trí”.

Rạp chiếu phim Le Colisee. Ảnh: DW

Hồi sinh nhịp sống nghệ thuật ở Hamra

Rạp chiếu phim Le Colisee, từng vang bóng một thời tại khu Hamra thuộc Thủ đô Beirut của Lebanon, đã mở cửa trở lại sau nhiều thập kỷ đóng cửa. Sự kiện này không chỉ đơn thuần là việc tái sinh một công trình cũ, mà còn là dấu mốc văn hóa, khơi gợi ký ức vàng son của Beirut trong lòng người dân và giới nghệ sĩ.

Nhiều gia đình bị mất kết nối vì sử dụng quá nhiều điện thoại thông minh. Ảnh: GETTY

Kiêng điện thoại, kết nối gia đình

Trước những tác động tiêu cực từ việc “nghiện” điện thoại thông minh, tại Bỉ, hơn 1.000 gia đình đã cùng nhau bước vào một “chế độ kiêng màn hình”, với mong muốn dành thời gian cho nhau và thoát khỏi sự kiểm soát vô hình của các thiết bị số.

Một cảnh trong phim hoạt hình của Triggerfish.

Hướng đi mới cho hoạt hình châu Phi

Trong bối cảnh ngành công nghiệp hoạt hình toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng dưới tác động của công nghệ số, nhiều nghệ sĩ châu Phi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) như một công cụ hỗ trợ để khẳng định tiếng nói riêng trên bản đồ sáng tạo quốc tế.