Từ những con phố chật chội bốc mùi rác thải ở Manshiyet Nasr, một thế hệ trẻ đang nỗ lực định hình lại hình ảnh của cộng đồng. Họ không chỉ “sống chung với rác” mà chọn cách đối mặt, làm sạch và tái định nghĩa rác như một nguồn lực, một nghề nghiệp đáng tự hào. Một trong số những người trẻ đó là Mina Nedi, 25 tuổi. Năm ngoái, Mina tốt nghiệp ngành điều dưỡng, bạn bè và gia đình mong đợi anh sẽ bắt đầu làm việc tại một trong những bệnh viện ở Ai Cập. Tuy nhiên, Mina đã quyết định về phụ giúp doanh nghiệp tái chế của cha mình.
Hằng ngày, Mina cùng các cộng sự phân loại hàng nghìn chai nhựa thu gom được từ khắp Cairo. Các chai được tách mầu, ép thành khối và đưa đi tái chế. Trong mắt Mina, đó không phải là công việc tay chân đơn thuần, mà là một sứ mệnh. “Nhận thức của giới trẻ Ai Cập về biến đổi khí hậu, ô nhiễm vi nhựa đang ngày càng được nâng cao. Cairo đang gặp vấn đề về rác thải và tôi biết mình có thể tạo ra sự khác biệt ở đây. Với tôi, đó không phải là rác thải mà có thể trở thành nguồn thu nhập”, Mina chia sẻ.
Trong thời gian đi học, Mina đã làm thêm nghề tái chế để kiếm tiền trang trải học phí. Bạn bè anh rất tò mò, muốn tìm hiểu thêm và bắt đầu nghĩ đến việc giảm thiểu lượng nhựa tiêu thụ tại Cairo nói riêng và Ai Cập nói chung. “Tái chế đang trở thành một hoạt động thú vị ở Ai Cập”, Mina hào hứng nói.
Theo The Guardian, khu "ổ chuột" Manshiyet Nasr, với khoảng 200.000 cư dân, đa phần là người di cư từ miền nam Ai Cập, từ lâu đã gắn liền với biệt danh “zabaleen”, có nghĩa là “người rác”. Họ thu gom và xử lý tới 80% lượng rác thải của Cairo, đô thị hơn 23 triệu dân cùng khoảng hai phần ba rác của vùng lân cận. Dù đóng vai trò không thể thiếu, khu vực này vẫn bị xã hội xa lánh vì mùi hôi thối, chuột bọ và những hình ảnh tiêu cực khác. Song giờ đây, những người trẻ như Mina đang cố gắng thay đổi cách mà thế giới nhìn về cộng đồng của họ.
Edel Irini, 29 tuổi, cũng là một thanh niên có nhiều đóng góp cho công cuộc này. Bà mẹ hai con gia nhập Plastic Bank, một công ty công nghệ tài chính xã hội và cùng đội ngũ nhỏ của mình xử lý hơn 130 kg rác thải mỗi ngày. “Tôi làm việc này vì môi trường và vì tương lai của con tôi”, Edel chia sẻ. Với cô, công việc này là một phần trong phong trào thiết yếu để bảo vệ hành tinh.
Trong công cuộc thay đổi hình ảnh tiêu cực của Manshiyet Nasr, những thanh niên như Mina hay Edel không đơn độc. Các doanh nghiệp quốc tế như Ocean Bottle, công ty khởi nghiệp có trụ sở tại Thủ đô London (Anh) kinh doanh chai, lọ tái sử dụng đã tìm đến Manshiyet Nasr như một trong những cộng đồng đối tác. Nhà sáng lập Công ty Will Pearson nhấn mạnh: “Toàn cầu đang đối mặt khủng hoảng khí hậu. Sản xuất nhựa thải ra lượng khí nhà kính tương đương nền kinh tế lớn thứ sáu thế giới. Đây là một vấn đề lớn và Manshiyet Nasr lại chính là một phần của giải pháp”.
Theo thống kê của Ngân hàng Thế giới (WB), khu vực Trung Đông - Bắc Phi đứng đầu thế giới về lượng rác nhựa đổ ra đại dương tính theo đầu người. Ước tính, trung bình mỗi người dân khu vực này thải ra hơn 6 kg rác thải nhựa mỗi năm. Trong khi đó, Ai Cập cũng là quốc gia thải ra tới 100 triệu tấn chất thải rắn hằng năm. Dù nước này đã có nỗ lực như thành lập cơ quan quản lý rác thải, song việc thực thi vẫn gặp nhiều thách thức về năng lực và nguồn lực.
Trong bối cảnh đó, Mina và Edel đang cho thấy vai trò quan trọng của mình. Michael, 20 tuổi, là một sinh viên đang học khoa học máy tính nhưng ngoài giờ học, Michael thường nói chuyện với bạn bè về vấn đề tái chế và khủng hoảng nhựa. “Bạn bè tôn trọng những gì tôi đang làm. Người trẻ bây giờ cởi mở hơn, họ sẵn sàng lắng nghe”, sinh viên này cho biết.
Bằng sự kiên định và trách nhiệm, những người trẻ ở Manshiyet Nasr đang dần xóa bỏ định kiến mà cộng đồng họ đã phải chịu đựng trong nhiều thập kỷ, để tạo nên một tương lai tươi sáng hơn cho họ, cũng như góp phần bảo vệ môi trường của Ai Cập trước thách thức từ rác thải nhựa.
