Nghệ thuật lan tỏa giá trị cho di sản

Gần đây, nhiều không gian di sản được lựa chọn làm nơi diễn ra các hoạt động nghệ thuật với hình thức phong phú như triển lãm, biểu diễn âm nhạc hay sân khấu thực cảnh. Sự kết hợp này lan tỏa những giá trị của di sản, khơi gợi sự quan tâm của công chúng.

Biểu diễn nghệ thuật trong hang Ngọc Rồng góp phần lan tỏa giá trị của di sản.
Biểu diễn nghệ thuật trong hang Ngọc Rồng góp phần lan tỏa giá trị của di sản.

Tại Hà Nội, nhiều di tích lịch sử, văn hóa được phát huy giá trị thông qua các hoạt động sáng tạo nghệ thuật. Chẳng hạn như Hoàng thành Thăng Long là nơi thường xuyên diễn ra các chương trình tái hiện lịch sử, triển lãm và trải nghiệm văn hóa. Các tour đêm tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò cũng cho thấy hiệu quả của việc sử dụng nghệ thuật kể chuyện kết hợp âm thanh, ánh sáng.

Từ các chương trình trưng bày chuyên đề, Văn Miếu-Quốc Tử Giám từng bước mở rộng sang biểu diễn âm nhạc truyền thống, nghệ thuật đương đại, triển lãm mỹ thuật, trình diễn thư pháp, thời trang...

Theo Tiến sĩ Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động khoa học giáo dục Văn Miếu- Quốc Tử Giám, mục tiêu là đưa Văn Miếu-Quốc Tử Giám vượt ra khỏi vai trò của một điểm tham quan, trở thành một không gian văn hóa sống động, nơi truyền thống có thể đối thoại với hiện tại. Xu hướng kết hợp nghệ thuật với di sản cũng đang được nhiều địa phương triển khai bằng những mô hình phù hợp đặc trưng của từng công trình văn hóa, lịch sử.

Tại tỉnh Ninh Bình, Lễ hội âm nhạc và sáng tạo Tràng An-Ninh Bình Forestival là một trong những điểm nhấn nổi bật. Diễn ra giữa vùng lõi quần thể danh thắng Tràng An, lễ hội kết hợp âm nhạc, nghệ thuật đương đại với cảnh quan thiên nhiên và các giá trị văn hóa bản địa. Tinh thần lấy di sản làm trung tâm cũng được tỉnh Quảng Ninh áp dụng qua chương trình nghệ thuật thực cảnh “Đi tìm dấu ngọc” được tổ chức trong hang Ngọc Rồng (thuộc Khu di tích và danh thắng Vũng Đục, Cẩm Phả). Ngoài tận dụng vẻ đẹp của kỳ quan địa chất được hình thành cách đây khoảng 150 triệu năm làm bối cảnh, chương trình còn khai thác các truyền thuyết, tín ngưỡng và giá trị văn hóa nơi đây để xây dựng câu chuyện nghệ thuật.

Sau khi chương trình ra mắt, hang Ngọc Rồng ngày càng được nhiều du khách biết đến và là địa điểm hấp dẫn để tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Cuối tháng 6 vừa qua, lễ trao giải thưởng kiến trúc châu Á đã diễn ra tại đây. Sự kết hợp này cũng mang đến những thay đổi trong cách tiếp cận của công chúng.

Chị Nguyễn Thị Xoan (phường Cầu Giấy, Hà Nội) chia sẻ: “Nhiều khi tôi đến với một di tích vì thấy ở đó có triển lãm hay chương trình nghệ thuật hấp dẫn. Nhưng sau đó, tôi lại muốn tìm hiểu vì sao chương trình được tổ chức ở không gian này, nó có giá trị như thế nào. Nhờ vậy, việc khám phá các công trình di sản trở nên tự nhiên và thú vị hơn rất nhiều”.

Các chuyên gia lưu ý, quá trình sáng tạo cần được thực hiện thận trọng để không làm sai lệch giá trị, thương mại hóa quá mức hoặc phá vỡ tính thiêng, tính xác thực của di sản. Sự phối hợp giữa các nhà quản lý, chuyên gia, nghệ sĩ và cộng đồng là yếu tố quan trọng nhằm tạo nên sự hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu chủ trì hội thảo. (Ảnh: HỒNG NGỌC)

Nhận diện bản sắc, tìm hướng phát triển cải lương nam-bắc

Ngày 11/9, tại Hà Nội, Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội thảo khoa học cấp bộ: “Sự khác biệt của cải lương nam-bắc: thành tựu, hạn chế, những vấn đề đặt ra và giải pháp phát triển”, thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu, nghệ sĩ sân khấu.

Các đại biểu trải nghiệm cùng hiện vật đặc biệt - chiếc máy khâu - hiện vật gắn bó với nhiều gia đình Hà Nội một thời.

“Kể chuyện” Hà Nội qua vẻ đẹp áo dài

Tà áo dài luôn gắn với nét thanh lịch của người Hà Nội. Nhưng không phải ai cũng hiểu quá trình phát triển của áo dài. Với trưng bày “Nét Hà thành-Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài”, Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã dẫn dắt người xem khám phá vẻ đẹp của áo dài, của phụ nữ Hà thành qua năm tháng.

Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam trao đổi với báo chí tại một sự kiện ở Hà Nội. (Ảnh: KIỀU GIANG)

Khẳng định vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững

Nhân dịp Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua nghị quyết về Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam đã gửi thông điệp nhằm khẳng định vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững và đóng góp của Việt Nam đối với chương trình nghị sự văn hóa toàn cầu.

Người dân tham gia các hoạt động trải nghiệm tại Nhà văn hóa số trên địa bàn xã Đông Anh. (Ảnh GIANG NAM)

Nâng cao mức độ thụ hưởng văn hóa của người dân

Việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trên địa bàn Hà Nội đang tạo ra sự đổi thay mạnh mẽ cho các nhà văn hóa. Những mô hình hoạt động mới, những cách làm sáng tạo được triển khai khiến nhà văn hóa trở thành “ngôi nhà chung” giúp nâng cao mức độ thụ hưởng văn hóa của người dân.

Đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình (bên phải) chỉ đạo diễn xuất. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Phim cổ trang Việt và thử thách chinh phục khán giả

Với quy mô, đầu tư về bối cảnh, phục trang, mỹ thuật và võ thuật, “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” cho thấy điện ảnh Việt đã có thêm những bước tiến trong việc đưa chất liệu lịch sử, huyền sử lên màn ảnh rộng.

Chỉ ít ngày sau khi phát hành trên nền tảng Amazon, bản tiếng Anh “Khúc lãng du Cụ Mén” tiếp tục có mặt tại Canberra, Australia và là món quà tặng văn hóa nhiều ý nghĩa với các đại biểu tham dự hội thảo về Việt Nam. (Ảnh: QUỐC HẢI)

“Khúc lãng du Cụ Mén” rời cánh đồng làng bước ra thế giới

Mang theo ký ức ruộng đồng và cốt cách người nông dân Việt Nam, nhân vật trong tập thơ “Khúc lãng du Cụ Mén” của Phạm Hồng Điệp đã bước ra thế giới, gặp gỡ với những bạn đọc quốc tế khi hiện diện và bất ngờ chiếm tốp đầu trên nền tảng Amazon và trở thành món quà ý nghĩa tại một số hội thảo về Việt Nam ở Australia vừa qua.

“Những ngày Sài Gòn” được làm mới bằng một MV hiện đại, mở rộng khả năng tiếp cận công chúng trẻ. (Ảnh: Ê-KÍP CUNG CẤP)

“Những ngày Sài Gòn” - Hành trình từ thơ tới MV

Từ một ca khúc phổ thơ đã được giới thiệu trên sân khấu, nhạc sĩ Hoài An và giám đốc sản xuất Võ Hoài Phúc vừa tiếp tục làm mới “Những ngày Sài Gòn” bằng một MV hiện đại, kết hợp cách xử lý âm nhạc mới với ngôn ngữ hình ảnh giàu chất điện ảnh để mở rộng khả năng tiếp cận, đưa tác phẩm đến gần hơn với công chúng trẻ.

Quang cảnh buổi họp. (Ảnh: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch)

Gấp rút hoàn thiện Đề án đưa di sản Việt Nam ở nước ngoài về nước

Ngày 10/9, tại Hà Nội, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương chủ trì buổi làm việc của Ban Soạn thảo và Tổ Biên tập xây dựng Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội. (Ảnh: nhân vật cung cấp)

Nghị quyết số 26-NQ/TW: Tạo "bứt phá” từ sức mạnh của văn hóa, di sản Việt Nam

Nghị quyết số 26-NQ/TW đặt ra yêu cầu đột phá ngành du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, trong đó có trụ cột bản sắc và giá trị văn hóa. Để khơi dậy các giá trị di sản thành động lực tăng trưởng, phóng viên Báo Nhân Dân đã phỏng vấn Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội.