Nhà hát Giao hưởng Nhạc - Vũ kịch Thành phố Hồ Chí Minh công diễn vở opera "Madama Butterfly"

Kỷ niệm 33 năm thành lập, Nhà hát Giao hưởng Nhạc-Vũ kịch Thành phố Hồ Chí Minh (HBSO) tổ chức công diễn vở opera kinh điển thế giới "Madama Butterfly" của nhà soạn nhạc người Italia Giacomo Puccini dưới phiên bản hòa nhạc sân khấu tại Nhà hát Thành phố trong hai tối 11 và 12/9.

Thứ Sáu, ngày 11/09/2026 - 19:43

Poster giới thiệu vở "Madama Butterfly" của Nhà hát Giao hưởng Nhạc - Vũ kịch Thành phố Hồ Chí Minh.(Ảnh: HBSO)

Vở opera “Madama Butterfly” là một trong những tác phẩm đỉnh cao của lịch sử opera thế giới được Nhà hát Giao hưởng Nhạc-Vũ kịch Thành phố Hồ Chí Minh (HBSO) dàn dựng và tổ chức biểu diễn với sự đồng hành đặc biệt từ Tổng Lãnh sự quán Italia tại Thành phố Hồ Chí Minh cùng dàn nghệ sĩ tài năng của hai nước. Sự kiện là món quà nhiều ý nghĩa đến với công chúng yêu nghệ thuật hàn lâm, đồng thời ghi dấu bước tiến mở rộng hợp tác quốc tế đầy tự hào của HBSO.

Xoay quanh câu chuyện buồn về tình yêu giữa cô gái Nhật Bản Cio-Cio San với người sĩ quan hải quân Mỹ Pinkerton, vở “Madama Butterfly” mang đến những cảm xúc dâng trào, là bi kịch của con người về niềm tin, danh dự cùng sự xung đột văn hóa Đông-Tây. Giacomo Puccini đã dùng thứ âm nhạc vừa tha thiết trữ tình, vừa giàu kịch tính để khắc họa sâu sắc những góc khuất trong thân phận con người.

Một buổi tập của các nghệ sĩ Nhà hát Giao hưởng Nhạc-Vũ kịch Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh: HBSO).

Không phải ngẫu nhiên mà suốt hơn một thế kỷ qua, “Madama Butterfly” luôn nằm trong danh sách những vở opera được dàn dựng nhiều nhất ở các nhà hát nổi tiếng trên thế giới. Sau buổi diễn ra mắt tại La Scala ở Milan vào năm 1904 và được Giacomo Puccini chỉnh sửa, vở diễn đã tạo nên những “cơn sốt” tại Teatro Grande ở Brescia của đất nước Italia, “Madama Butterfly” tiếp tục chinh phục những thánh đường âm nhạc khắt khe nhất thế giới và là tác phẩm kinh điển được các nhà hát lựa chọn như một sự thể hiện đẳng cấp đỉnh cao về chuyên môn.

Từ nhà hát Royal Opera House ở Luân Đôn, Anh, Metropolitan Opera ở New York, Mỹ (nơi “Madama Butterfly” trở thành một trong những vở thường xuyên nhất trong lịch sử hoạt động của nhà hát) cho đến Opéra de Paris của Pháp, Vienna State Opera của Áo và các đại kịch viện phương Đông như New National Theatre Tokyo của Nhật Bản, câu chuyện về nàng Cio-Cio San đã làm lay động hàng triệu trái tim công chúng cho đến tận hôm nay, bất chấp thời gian và những rào cản về ngôn ngữ hay văn hóa.

Tiến sĩ, Nhạc trưởng Lê Ha My - Giám đốc Nhà hát Giao hưởng Nhạc - Vũ kịch Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh: HBSO).

Tiến sĩ, Nhạc trưởng Lê Ha My - Giám đốc Nhà hát Giao hưởng Nhạc-Vũ kịch Thành phố Hồ Chí Minh (HBSO) và cũng là người đảm nhiệm Chỉ đạo nghệ thuật vở opera chia sẻ: “Tuy phổ biến là thế, nhưng vở opera “Madama Butterfly” lại là một thử thách vô cùng khắc nghiệt đối với bất kỳ nhà hát hay dàn nhạc nào muốn chạm tay vào. Để dựng được vở opera này, một nhà hát không chỉ cần tài chính hay ánh đèn lộng lẫy, mà đòi hỏi những tiêu chuẩn hàn lâm khắt khe bậc nhất. Âm nhạc của Giacomo Puccini tinh tế đến mức từng tiếng sáo, tiếng vĩ cầm đều mang ẩn ý nội tâm. Dàn nhạc phải sở hữu quy mô đủ lớn, các nhạc công đạt trình độ cao để vừa giữ được sự mềm mại, phương Đông của các làn điệu dân ca Nhật Bản được Puccini lồng ghép, vừa bùng nổ được tính kịch tính phương Tây ở những đoạn cao trào”.

Vở opera “Madama Butterfly” lại là một thử thách vô cùng khắc nghiệt đối với bất kỳ nhà hát hay dàn nhạc nào muốn chạm tay vào. Để dựng được vở opera này, một nhà hát không chỉ cần tài chính hay ánh đèn lộng lẫy, mà đòi hỏi những tiêu chuẩn hàn lâm khắt khe bậc nhất.

Tiến sĩ, Nhạc trưởng Lê Ha My - Giám đốc Nhà hát Giao hưởng Nhạc-Vũ kịch Thành phố Hồ Chí Minh.

Theo nhạc trưởng Lê Ha My, ở vở opera này, người chỉ huy (Maestro) phải là một bậc thầy về kiểm soát nhịp điệu và cảm xúc. Giọng ca nữ chính (Cio-Cio San) là một trong những vai diễn đắt giá và vắt kiệt sức nhất dành cho giọng soprano. Ca sĩ không chỉ có kỹ thuật thanh nhạc siêu việt (bel canto) mà còn phải có khả năng diễn xuất nội tâm ngút ngàn. Và sau cùng là tính đồng bộ khi hợp xướng (Chorus) phải đạt độ hòa thanh tuyệt mỹ, nhất là ở đoạn hợp xướng ngân thầm "Humming Chorus" kinh điển và bên cạnh đó phải có một đội ngũ nghệ sĩ solo giữ được phong độ xuất sắc từ đầu đến cuối.

Nghệ sĩ Ưu tú Phạm Khánh Ngọc đảm nhiệm vai nữ chính Cio-Cio San trong vở "Madama Butterfly" (Ảnh: HBSO)

Trong hai đêm diễn ra mắt tại Thành phố Hồ Chí Minh tối 11 và 12/9, công chúng được chứng kiến sự giao thoa nghệ thuật tuyệt đẹp giữa hai nền opera Việt Nam và Italia. Dưới sự chỉ huy của Giám đốc âm nhạc - Nhạc trưởng người Italia Roberto Fiore và Chỉ đạo nghệ thuật từ Tiến sĩ, Nhạc trưởng Lê Ha My cùng phần dàn dựng hợp xướng tài hoa của Nhạc trưởng Trần Nhật Minh, vở diễn đã đưa không gian Nhà hát Thành phố Hồ Chí Minh tràn ngập trong những cung bậc cảm xúc.

Trong “Madama Butterfly”, vai nữ chính Cio-Cio San được Nhà hát tin tưởng gửi gắm cho Nghệ sĩ Ưu tú Phạm Khánh Ngọc - một trong những giọng ca soprano xuất sắc nhất của nghệ thuật opera Việt Nam hiện nay. Bằng chất giọng lirico-spinto soprano dày dặn, giàu cảm xúc và kỹ thuật bel canto chuẩn mực, nữ nghệ sĩ đã dẫn dắt khán giả đi qua trọn vẹn từng chặng đường bi kịch của nhân vật.

Phạm Khánh Ngọc biểu đạt tinh tế từ những nốt cao trong trẻo, e ấp của một thiếu nữ 15 tuổi lần đầu biết yêu, cho đến những âm vực bùng nổ, dữ dội và nghẹn ngào khi Cio-Cio San đối mặt với sự phản bội và chọn cái chết để bảo toàn danh dự. Tiếng hát của chị không đơn thuần là sự phô diễn kỹ thuật, mà là sự nhập vai đầy tha thiết, biến từng giai điệu của Puccini thành tiếng lòng chân thật, lay động và đầy ám ảnh.

Nghệ sĩ Tenor Marco Miglietta (bên trái) vào vai viên sĩ quan Mỹ Pinkerton và Nhạc trưởng Roberto Fiore (Ảnh: HBSO).

Vào vai viên sĩ quan hải quân Mỹ Pinkerton là giọng tenor đến từ Italia-Marco Miglietta. Sở hữu chất giọng nam cao mang đậm âm sắc Italia mượt mà, sáng khỏe và tràn đầy năng lượng, Marco Miglietta đã khắc họa thành công một Pinkerton vừa hào hoa, lãng mạn nhưng cũng đầy hời hợt và thực dụng.

Sự kết hợp giữa một giọng ca đậm đà bản sắc kỹ thuật châu Âu và một soprano hàng đầu Việt Nam đã tạo nên sự tương tác sân khấu đầy bùng nổ. Các đoạn song ca (duet) giữa Phạm Khánh Ngọc và Marco Miglietta mang đến những khoảnh khắc thăng hoa nghệ thuật đúng nghĩa, nơi hai trường phái âm nhạc hòa quyện và đẩy cảm xúc của khán giả lên đến đỉnh điểm.

Sự kết hợp ấy, cùng với sự góp mặt của các nghệ sĩ xuất sắc như: Đào Mác (vai Sharpless), Phan Hồng Dịu (Suzuki), Phạm Trang (Goro), Võ Nguyễn Thành Tâm, Trần Thanh Nam, Nguyên Vũ Uyên Di, Bùi Danh Hùng, cùng toàn thể Hợp xướng và Dàn nhạc Giao hưởng HBSO, đã để lại dấu ấn khó phai của vở “Madama Butterfly” trên sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhạc trưởng Roberto Fiore chỉ đạo Dàn nhạc của HBSO tập luyện cho vở diễn (Ảnh: HBSO).

Dưới sự chỉ đạo của Tiến sĩ, Nhạc trưởng Lê Ha My, sự chỉ huy tài hoa của Giám đốc âm nhạc - Nhạc trưởng người Italia Roberto Fiore cùng phần dàn dựng hợp xướng đầy tinh tế của Nhạc trưởng Trần Nhật Minh, không gian kiến trúc của Nhà hát Thành phố Hồ Chí Minh như được chắp thêm cánh, đưa khán giả đắm chìm vào không gian âm nhạc hàn lâm chuẩn mực.

Các nhạc công Dàn nhạc giao hưởng HBSO tập luyện vở "Madama Butterfly" (Ảnh: HBSO).

Việc Nhà hát Giao hưởng Nhạc-Vũ kịch Thành phố Hồ Chí Minh (HBSO) dàn dựng kiệt tác opera đồ sộ “Madama Butterfly” lần này ghi nhận “độ chín” về chuyên môn, đồng thời là mốc son mới trong sự nghiệp của Tiến sĩ, Nhạc trưởng Lê Ha My – Giám đốc Nhà hát. Với tư duy của một nhà quản lý nghệ thuật trẻ, năng động nhưng lại sở hữu nền tảng học thuật và chuyên môn sâu sắc, anh đã từng bước đưa HBSO vượt qua những giới hạn cũ để chạm đến những đỉnh cao vượt bậc.

Đưa một vở opera kinh điển với những tiêu chuẩn dàn dựng khắt khe bậc nhất thế giới về trình diễn tại Việt Nam cũng thể hiện sự tự tin và tầm nhìn chiến lược dài hạn của Nhà hát Giao hưởng Nhạc-Vũ kịch Thành phố Hồ Chí Minh, tiếp thêm luồng sinh khí mới cho dòng âm nhạc bác học nước nhà trên hành trình hội nhập quốc tế.