- BThụy Điển nổi tiếng là một đất nước hảo ngọt. Một nghiên cứu được thực hiện bởi Hội đồng Nông nghiệp Thụy Điển cho thấy, đất nước này thật sự có mức tiêu thụ kẹo trên đầu người cao nhất thế giới. Bình quân một người Thụy Điển ăn khoảng 16kg kẹo mỗi năm, tương đương ba lần lượng đường trung bình mà Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến nghị. Người Thụy Điển yêu thích việc ăn kẹo đến mức họ thậm chí có một truyền thống đặc biệt để ăn mừng cho dịp này: Lördagsgodis, nghĩa là “Ngày thứ bảy kẹo ngọt”.
Truyền thống Lördagsgodis có từ những năm 50 của thế kỷ trước. Sau khi công bố nghiên cứu về hệ quả của đồ ngọt để lại trên răng miệng, một chiến dịch phối hợp về sức khỏe cộng đồng đã bắt đầu được khởi động. Các đài phát thanh, tờ rơi được giao tận nhà và áp-phích trên đường phố đã khuyến khích những người Thụy Điển trẻ tuổi đánh răng và ăn ít đồ ngọt hơn. Thông điệp mới xoay quanh kẹo chính là sự điều tiết với câu thần chú “Tất cả đồ ngọt bạn thích, nhưng chỉ một lần một tuần!”. Kể từ đó, người dân Thụy Điển làm theo lời khuyến nghị này và chọn thứ bảy là ngày duy nhất để thưởng thức kẹo trong tuần. Cho đến nay, Lördagsgodis đã dần trở thành một truyền thống không thể thiếu và được yêu thích của mỗi gia đình.
Johanna Kindvall, một họa sĩ minh họa người Thụy Điển sống tại Mỹ, thường xuyên bay qua lại giữa Thụy Điển và New York. Cô chia sẻ, với một người lớn lên tại Thụy Điển, Lördagsgodis luôn là điểm nhấn của cuối tuần. Tại đất nước yêu kẹo này, các cửa hàng tạp hóa cũng bán đồ ngọt theo một cách rất khác. Kindvall giải thích: “Ở Thụy Điển, chúng tôi chia kẹo ra làm lösgodis (kẹo rời) và smågodis (kẹo nhỏ). Một cửa hàng tạp hóa thông thường có tới hơn 50 loại đồ ngọt khác nhau mà bạn có thể lựa chọn và trộn lẫn theo sở thích của mình”.
Ở Mỹ, Kindvall cho biết cô ấy hiếm khi có thể mua kẹo như ở Thụy Điển. Sau nỗ lực tìm kiếm, Kindvall cũng tìm ra Stockholm, một cửa hàng ở San Francisco tại Mỹ do một cặp vợ chồng người Thụy Điển làm chủ. Cửa hàng này nhập khẩu các loại kẹo Thụy Điển như kẹo dẻo, cam thảo mặn, chocolate... Người lớn, trẻ em đều đến quầy kẹo của Stockholm để chọn lựa và mua các túi kẹo đầy. “Đó là một trải nghiệm mà tất cả mọi người đều tận hưởng sau bữa ăn của họ”, Kindvall nói.
Giờ đây, các nhà bình luận văn hóa và kinh tế học cũng cho rằng còn nhiều điều trẻ em được học từ truyền thống Lördagsgodis. Theo họ, “Ngày thứ bảy kẹo ngọt” khuyến khích trẻ nhỏ suy nghĩ về cách quản lý ngân sách hằng tuần, điều này giúp phát triển tính độc lập của chúng ngay từ khi còn bé. “Các con tôi đã có thẻ ngân hàng từ khi lên sáu, mỗi tuần tôi gửi hai USD vào đó. Đến mỗi thứ bảy, chúng đến cửa hàng và quyết định xem sẽ tiết kiệm hay mua đầy một túi kẹo”, Tegsveden Devo, người có cặp song sinh bảy tuổi, cho biết.
Américo Fernandes, nhà kinh tế học và tư vấn tài chính cá nhân cho SEB, một chuỗi ngân hàng lớn ở Scandinavia, đồng ý rằng truyền thống Lördagsgodis chắc chắn là một công cụ hữu ích để giúp trẻ hiểu hơn giá trị của đồng tiền. Ông tin rằng các bậc cha mẹ trên khắp thế giới có thể học hỏi được nhiều điều từ xu hướng của người Thụy Điển trong việc giải thích ngân sách và tài chính cá nhân với con cái.
Các nhà bình luận văn hóa và kinh tế học cho rằng, lợi ích mà truyền thống này mang lại đã vượt xa ra khỏi việc giữ cho răng miệng khỏe mạnh đơn thuần. Hơn hết, “Ngày thứ bảy kẹo ngọt” còn như một món quà tinh thần, gắn kết mỗi gia đình lại với nhau. “Ngày nay, bạn sẽ khó có thể tìm thấy một đứa trẻ với khuôn mặt không sáng lên khi biết ngày thứ bảy đã tới”, Fernandes cho hay.
