Ngành hàng không sau Covid-19: Gập ghềnh chặng đường hồi phục

Gia tăng căng thẳng địa chính trị, thách thức trong đáp ứng mục tiêu về môi trường… là những vấn đề được thảo luận tại Hội nghị thường niên của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) lần thứ 80 và Hội nghị thượng đỉnh Vận tải Hàng không Thế giới, đang diễn ra ở Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Mặc dù đã vượt qua giai đoạn sóng gió bởi đại dịch Covid-19, nhưng ngành hàng không toàn cầu tiếp tục đối mặt nhiều rủi ro trên hành trình phục hồi, phát triển.
Ảnh minh họa. Nguồn: Reuters
Ảnh minh họa. Nguồn: Reuters

Sau quãng thời gian vật lộn trước tác động của dịch Covid-19, ngành hàng không thế giới đã chứng kiến sự phục hồi ngoạn mục vào năm 2023. Theo IATA, năm 2023, du lịch hàng không thế giới tăng lên mức 94% so với năm 2019. Hoạt động đi lại hàng không nội địa tại các thị trường lớn như Trung Quốc, Ấn Độ và Mỹ tăng trưởng mạnh mẽ, dẫn đầu sự phục hồi trong năm 2023. Bức tranh của ngành hàng không trong năm 2024 hứa hẹn tiếp tục duy trì những gam màu tươi sáng. IATA ước tính, lợi nhuận ròng của ngành này sẽ đạt mức 25,7 tỷ USD trong năm 2024. Gần đây, các hãng hàng không như ANA (Nhật Bản), American Airlines (Mỹ)... đưa ra dự báo lợi nhuận khả quan trong năm 2024 nhờ sự tăng trưởng của du lịch toàn cầu.

Tuy vậy, hàng loạt khó khăn vẫn đang chờ đợi ngành hàng không như căng thẳng địa chính trị, thiếu máy bay, khó khăn trong đáp ứng mục tiêu môi trường, an toàn hàng không trong bối cảnh biến đổi khí hậu trở nên trầm trọng…, đây cũng là nội dung thảo luận tại các hội nghị về hàng không đang diễn ra ở UAE.

Các vấn đề về chuỗi cung ứng đã “phủ bóng đen” lên nhiều sự kiện quốc tế của ngành hàng không thời gian qua, trong đó có Triển lãm hàng không Singapore năm 2024 diễn ra hồi tháng 2 vừa qua. Nhiều công ty tham gia triển lãm “kêu” chi phí tăng cao và thời gian sản xuất kéo dài, những vấn đề đã đeo bám họ kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát và trở nên trầm trọng hơn sau khi xảy ra xung đột ở Ukraine. Các hàng hãng không cũng buộc phải sa thải nhiều lao động để tiết kiệm chi phí. Tổng Giám đốc IATA Willie Walsh nhận định, vấn đề về chuỗi cung ứng sẽ tiếp diễn với ngành hàng không toàn cầu thêm vài năm nữa.

Hai ông lớn về sản xuất máy bay là Airbus và Boeing cũng từng lên tiếng thông báo đang gặp khó khăn trong việc giao hàng đúng hạn do sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Các hãng này thiếu nguồn cung linh kiện, thiết bị, chất bán dẫn, nhân công... Nhà phân tích hàng không Shukor Yusof nhận định, khó khăn dẫn tới việc các hãng hàng không có thể phải sử dụng các máy bay cũ, kém tiết kiệm nhiên liệu, từ đó làm giảm lợi nhuận của họ.

Theo giới chuyên gia, xung đột địa chính trị khiến các hãng hàng không phải bay với hành trình dài hơn, kéo theo triển vọng đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 đến năm 2050 vẫn chưa chắc chắn. Việc sử dụng nhiên liệu máy bay bền vững (SAF) được đánh giá là giúp giảm tới 80% lượng khí thải, tuy nhiên, chi phí cho SAF cao gấp 3-5 lần so với nhiên liệu máy bay truyền thống. IATA ước tính, để đáp ứng các mục tiêu môi trường của ngành hàng không thì đến năm 2050 ngành này cần 500 triệu tấn SAF.

Các sự cố liên quan các hãng hàng không Singapore Airlines và Qatar Airways gần đây cũng đang làm dấy lên lo ngại về vấn đề an toàn bay. Trước đó, ông Paul Williams, giáo sư chuyên ngành khoa học khí quyển tại Trường đại học Reading ở Anh khẳng định, biến đổi khí hậu đang làm tăng tần suất nhiễu động không khí, thách thức vấn đề an toàn bay của lĩnh vực hàng không.

Tổng Giám đốc IATA Willie Walsh đã nhấn mạnh vai trò của ngành vận tải hàng không như một động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế, đồng thời khẳng định quyết tâm xanh hóa lĩnh vực này, góp phần vào cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu. Trong giai đoạn phục hồi hậu đại dịch Covid-19, ngành hàng không đang đứng trước cả cơ hội và thách thức, cần tiếp tục tìm kiếm những giải pháp để phát triển toàn diện, bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.