Ngăn chặn làn sóng di cư ở châu Mỹ

Đại diện 11 quốc gia Mỹ Latin và Caribe vừa nhóm họp tại thành phố Palenque, miền Nam Mexico, để tìm giải pháp chung cho cuộc khủng hoảng di cư ở khu vực. Là một trong những tuyến đường di cư nguy hiểm nhất trên thế giới, khu vực biên giới Mỹ-Mexico là “điểm nóng” khiến cả hai quốc gia Bắc Mỹ phải đau đầu và kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ của các nước trong khu vực.
Những người xin tị nạn, chủ yếu đến từ Venezuela, nghỉ ngơi trong lều do chính quyền Mexico dựng gần biên giới ở Nuevo Laredo, Mexico, ngày 27/6/2023. (Ảnh: Reuters)
Những người xin tị nạn, chủ yếu đến từ Venezuela, nghỉ ngơi trong lều do chính quyền Mexico dựng gần biên giới ở Nuevo Laredo, Mexico, ngày 27/6/2023. (Ảnh: Reuters)

Theo Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), năm ngoái, đã có 686 người thiệt mạng hoặc mất tích trong hành trình di cư đến khu vực biên giới Mỹ-Mexico. Chỉ từ đầu năm 2023 đến nay, 1,7 triệu người di cư đã tới khu vực này.

Tổng thống Mexico Lopez Obrador cho biết, mỗi ngày có khoảng 6.000 người di cư từ biên giới phía nam giáp Guatemela vượt biên giới vào Mexico và khoảng 10.000 người di cư đến biên giới phía bắc giáp Mỹ.

Theo Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), năm ngoái, đã có 686 người thiệt mạng hoặc mất tích trong hành trình di cư đến khu vực biên giới Mỹ-Mexico. Chỉ từ đầu năm 2023 đến nay, 1,7 triệu người di cư đã tới khu vực này.

Lãnh đạo Mexico cảnh báo về mối nguy hiểm với người di cư, như bị bắt cóc, sát hại, gặp tai nạn giao thông... Mexico kêu gọi các nước hợp tác giải quyết nguyên nhân gốc rễ dẫn đến làn sóng di cư.

Tình trạng di cư đang trở thành một vấn đề chính trị nổi cộm ở cả Mỹ và Mexico, được xem là có khả năng chi phối kết quả các cuộc bầu cử tổng thống ở cả hai nước này vào năm tới.

Theo một cuộc thăm dò gần đây, nhập cư dự kiến là một vấn đề then chốt trong chiến dịch tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2024, với số đông người dân Mỹ (54%) bày tỏ lo ngại làn sóng nhập cư đang khiến cuộc sống của họ trở nên khó khăn hơn. Khoảng 73% số đảng viên Cộng hòa và 37% số đảng viên Dân chủ đồng tình với tuyên bố này. Đảng Cộng hòa ở Mỹ cáo buộc Tổng thống Joe Biden theo đuổi chính sách quản lý biên giới lỏng lẻo. Làn sóng người di cư gia tăng gây căng thẳng tại các thành phố biên giới của Mỹ và dẫn đến chia rẽ chính trị giữa các nhà lãnh đạo đảng Dân chủ...

Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) cho rằng, những đối tượng buôn người đang lợi dụng lỗ hổng tại bức tường biên giới giữa Mỹ và Mexico để đưa người di cư vào Mỹ. Hồi đầu tháng 10, chính quyền Tổng thống Biden công bố kế hoạch “cơi nới” bức tường biên giới với Mexico. Ông Joe Biden khẳng định đang sử dụng số tiền đã được phân bổ từ năm 2019, trong nhiệm kỳ của người tiền nhiệm Donald Trump.

Tình trạng di cư đang trở thành một vấn đề chính trị nổi cộm ở cả Mỹ và Mexico, được xem là có khả năng chi phối kết quả các cuộc bầu cử tổng thống ở cả hai nước này vào năm tới.

Tuy nhiên, Mexico khẳng định lập trường phản đối kế hoạch mới nhất của Mỹ về việc xây thêm một phần bức tường biên giới. Mexico cho rằng, thay vì “cơi nới” tường biên giới, Mỹ có thể tập trung đầu tư vào công nghệ hay lắp đặt các thiết bị giúp ngăn chặn dòng người di cư.

Tổng thống Lopez Obrador mô tả việc Mỹ cho phép xây dựng thêm một phần bức tường biên giới là “bước thụt lùi” trong chính sách nhập cư, vì không giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của vấn đề nhập cư trái phép. Lãnh đạo Mexico cho rằng, việc đầu tư vào các dự án phát triển trong khu vực không chỉ giúp trấn áp tội phạm ma túy, mà còn ngăn chặn dòng người di cư.

Trong nỗ lực chặn dòng người di cư trái phép, cả Mỹ và Mexico đều tăng cường hợp tác với các nước láng giềng. Hội nghị “Cuộc gặp Palenque: Vì tình láng giềng hữu nghị và thịnh vượng” đã được tiến hành theo lời kêu gọi của Tổng thống Mexico, với sự tham gia của các nhà lãnh đạo, quan chức cấp cao Colombia, Cuba, Costa Rica, Ecuador, Guatemala và Panama. Mexico mong muốn hội nghị đặt nền móng cho việc giải quyết các nguyên nhân gốc rễ thúc đẩy người dân di cư như nghèo đói, bất bình đẳng, thiếu cơ hội việc làm và tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu đối với những nhóm dân cư dễ bị tổn thương.

Nhà trắng cho biết, tháng 11 tới, Tổng thống Biden sẽ chủ trì hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của nhóm các quốc gia châu Mỹ, với sự tham dự của các nhà lãnh đạo các nước tham gia Hiệp định Đối tác vì sự thịnh vượng kinh tế ở châu Mỹ (APEP). Mỹ tái khẳng định cam kết hợp tác với các đối tác và tăng cường hội nhập kinh tế trong khu vực.

Thách thức gia tăng đòi hỏi Mỹ và Mexico gia tăng nỗ lực, nhất là hỗ trợ giải quyết nguyên nhân gốc rễ của vấn đề di cư. Cả hai nước cam kết mở rộng con đường di cư trật tự, an toàn và hợp pháp, song cũng áp dụng những biện pháp nghiêm khắc đối với người nhập cư trái phép.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.