Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Trong bối cảnh tình hình quốc tế bất ổn và chuyển biến khó lường, các vấn đề toàn cầu đặt ra những bài toán mà chỉ có sự chung tay của các quốc gia mới có thể giải được. Việc tham gia sâu rộng hơn vào các diễn đàn, tổ chức khu vực và quốc tế là cơ hội để các quốc gia đang phát triển tiếp tục đề cao chủ nghĩa đa phương, nâng cao tiếng nói đóng góp cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của thế giới.
Ảnh: https://brics-russia2024.ru.
Ảnh: https://brics-russia2024.ru.

Nỗ lực nâng cao vai trò của các nước đang phát triển trong hệ thống quản trị toàn cầu được thấy rõ tại Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) vừa diễn ra tại thành phố Kazan, Liên bang Nga.

Trên cương vị Chủ tịch BRICS năm 2024, Nga lựa chọn chủ đề của Hội nghị là “Tăng cường chủ nghĩa đa phương vì phát triển và an ninh toàn cầu công bằng”. Tăng cường chủ nghĩa đa phương vì một trật tự thế giới đa cực công bằng, dân chủ hơn là chủ đề được thảo luận xuyên suốt các cuộc họp và hoạt động trong khuôn khổ hội nghị.

Các nhà phân tích nhận định, khi mà vị thế và tầm ảnh hưởng của BRICS ngày càng được nâng cao, các nền kinh tế mới nổi và các nước đang phát triển xem đây là nền tảng để cân bằng chiến lược, đa dạng hóa quan hệ kinh tế và nâng cao tiếng nói trong quản trị toàn cầu.

Các nhà lãnh đạo BRICS nhận định, nỗ lực cải cách các thể chế đa phương và hệ thống tài chính quốc tế hiện bị trì hoãn. Đề cao vai trò trung tâm của Liên hợp quốc trong duy trì hòa bình, an ninh và thúc đẩy phát triển bền vững, song BRICS cho rằng, tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh cần được cải tổ để bảo đảm hiệu quả hoạt động, trong đó mở rộng sự đại diện của các quốc gia châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ Latin.

BRICS cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của tiến trình cải cách các hệ thống tài chính quốc tế trở nên toàn diện và công bằng hơn. Tuyên bố Kazan được đưa ra tại hội nghị khẳng định lại sự ủng hộ đối với hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, cởi mở, minh bạch, công bằng, toàn diện, với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) là cốt lõi, cùng các quy chế đối xử đặc thù với những nước đang phát triển và nước kém phát triển nhất.

Những nội dung nêu trên được nêu bật tại Hội nghị các Nhà lãnh đạo Nhóm BRICS mở rộng, được tổ chức trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh BRICS lần thứ 16. Hơn 30 nhà lãnh đạo, đại diện cấp cao các thành viên BRICS và khách mời, trong đó có các nước châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ Latin, tham dự hội nghị theo hình thức mở rộng này, khẳng định sức hút ngày càng lớn của BRICS.

Đầu năm 2024, Ai Cập, Ethiopia, Iran và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) chính thức tham gia BRICS. Qua đó, BRICS hiện chiếm gần một nửa dân số thế giới và hơn một phần ba GDP toàn cầu.

Các nhà phân tích nhận định, khi mà vị thế và tầm ảnh hưởng của BRICS ngày càng được nâng cao, các nền kinh tế mới nổi và các nước đang phát triển xem đây là nền tảng để cân bằng chiến lược, đa dạng hóa quan hệ kinh tế và nâng cao tiếng nói trong quản trị toàn cầu.

Không chỉ cho thấy sức hấp dẫn của nhóm “những viên gạch vàng”, Hội nghị các Nhà lãnh đạo Nhóm BRICS mở rộng thể hiện sự coi trọng của BRICS với các quốc gia đang phát triển.

Chủ đề “BRICS và Nam bán cầu: Cùng xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn” của Hội nghị cho thấy mong muốn tìm tiếng nói chung về một loạt vấn đề cấp bách hiện nay, như phát triển bền vững, xóa đói, giảm nghèo, thích ứng biến đổi khí hậu, chống khủng bố và tội phạm xuyên biên giới… Nước Chủ tịch BRICS năm 2024 nêu rõ, BRICS sẵn sàng hợp tác với các quốc gia ở Nam bán cầu để thúc đẩy phát triển toàn diện, bền vững, hướng tới xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn, nơi mà chủ quyền, lập trường và lợi ích của mỗi quốc gia đều được tôn trọng.

Tổng thống Nga Vladimir Putin tái khẳng định BRICS không phải là một nhóm khép kín, mà mở ra với những quốc gia cùng chia sẻ các giá trị chung. Hội nghị ở Kazan, các nhà lãnh đạo BRICS đã xác định các tiêu chí và quy định về “danh mục quốc gia đối tác”.

Tuyên bố Kazan khẳng định, BRICS tin tưởng rằng, việc mở rộng quan hệ đối tác với các nền kinh tế mới nổi và các nước đang phát triển góp phần tăng cường đoàn kết và hợp tác quốc tế, vì lợi ích của mọi người dân trên toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.