Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Trong bối cảnh tình hình quốc tế bất ổn và chuyển biến khó lường, các vấn đề toàn cầu đặt ra những bài toán mà chỉ có sự chung tay của các quốc gia mới có thể giải được. Việc tham gia sâu rộng hơn vào các diễn đàn, tổ chức khu vực và quốc tế là cơ hội để các quốc gia đang phát triển tiếp tục đề cao chủ nghĩa đa phương, nâng cao tiếng nói đóng góp cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của thế giới.
Ảnh: https://brics-russia2024.ru.
Ảnh: https://brics-russia2024.ru.

Nỗ lực nâng cao vai trò của các nước đang phát triển trong hệ thống quản trị toàn cầu được thấy rõ tại Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) vừa diễn ra tại thành phố Kazan, Liên bang Nga.

Trên cương vị Chủ tịch BRICS năm 2024, Nga lựa chọn chủ đề của Hội nghị là “Tăng cường chủ nghĩa đa phương vì phát triển và an ninh toàn cầu công bằng”. Tăng cường chủ nghĩa đa phương vì một trật tự thế giới đa cực công bằng, dân chủ hơn là chủ đề được thảo luận xuyên suốt các cuộc họp và hoạt động trong khuôn khổ hội nghị.

Các nhà phân tích nhận định, khi mà vị thế và tầm ảnh hưởng của BRICS ngày càng được nâng cao, các nền kinh tế mới nổi và các nước đang phát triển xem đây là nền tảng để cân bằng chiến lược, đa dạng hóa quan hệ kinh tế và nâng cao tiếng nói trong quản trị toàn cầu.

Các nhà lãnh đạo BRICS nhận định, nỗ lực cải cách các thể chế đa phương và hệ thống tài chính quốc tế hiện bị trì hoãn. Đề cao vai trò trung tâm của Liên hợp quốc trong duy trì hòa bình, an ninh và thúc đẩy phát triển bền vững, song BRICS cho rằng, tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh cần được cải tổ để bảo đảm hiệu quả hoạt động, trong đó mở rộng sự đại diện của các quốc gia châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ Latin.

BRICS cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của tiến trình cải cách các hệ thống tài chính quốc tế trở nên toàn diện và công bằng hơn. Tuyên bố Kazan được đưa ra tại hội nghị khẳng định lại sự ủng hộ đối với hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, cởi mở, minh bạch, công bằng, toàn diện, với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) là cốt lõi, cùng các quy chế đối xử đặc thù với những nước đang phát triển và nước kém phát triển nhất.

Những nội dung nêu trên được nêu bật tại Hội nghị các Nhà lãnh đạo Nhóm BRICS mở rộng, được tổ chức trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh BRICS lần thứ 16. Hơn 30 nhà lãnh đạo, đại diện cấp cao các thành viên BRICS và khách mời, trong đó có các nước châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ Latin, tham dự hội nghị theo hình thức mở rộng này, khẳng định sức hút ngày càng lớn của BRICS.

Đầu năm 2024, Ai Cập, Ethiopia, Iran và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) chính thức tham gia BRICS. Qua đó, BRICS hiện chiếm gần một nửa dân số thế giới và hơn một phần ba GDP toàn cầu.

Các nhà phân tích nhận định, khi mà vị thế và tầm ảnh hưởng của BRICS ngày càng được nâng cao, các nền kinh tế mới nổi và các nước đang phát triển xem đây là nền tảng để cân bằng chiến lược, đa dạng hóa quan hệ kinh tế và nâng cao tiếng nói trong quản trị toàn cầu.

Không chỉ cho thấy sức hấp dẫn của nhóm “những viên gạch vàng”, Hội nghị các Nhà lãnh đạo Nhóm BRICS mở rộng thể hiện sự coi trọng của BRICS với các quốc gia đang phát triển.

Chủ đề “BRICS và Nam bán cầu: Cùng xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn” của Hội nghị cho thấy mong muốn tìm tiếng nói chung về một loạt vấn đề cấp bách hiện nay, như phát triển bền vững, xóa đói, giảm nghèo, thích ứng biến đổi khí hậu, chống khủng bố và tội phạm xuyên biên giới… Nước Chủ tịch BRICS năm 2024 nêu rõ, BRICS sẵn sàng hợp tác với các quốc gia ở Nam bán cầu để thúc đẩy phát triển toàn diện, bền vững, hướng tới xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn, nơi mà chủ quyền, lập trường và lợi ích của mỗi quốc gia đều được tôn trọng.

Tổng thống Nga Vladimir Putin tái khẳng định BRICS không phải là một nhóm khép kín, mà mở ra với những quốc gia cùng chia sẻ các giá trị chung. Hội nghị ở Kazan, các nhà lãnh đạo BRICS đã xác định các tiêu chí và quy định về “danh mục quốc gia đối tác”.

Tuyên bố Kazan khẳng định, BRICS tin tưởng rằng, việc mở rộng quan hệ đối tác với các nền kinh tế mới nổi và các nước đang phát triển góp phần tăng cường đoàn kết và hợp tác quốc tế, vì lợi ích của mọi người dân trên toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.