Nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ và vừa

Hiện nay, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trở thành yêu cầu chiến lược, gắn trực tiếp với năng suất lao động, năng lực cạnh tranh, chất lượng tăng trưởng và khả năng tự chủ của nền kinh tế; trong đó, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp nhỏ và vừa giữ vị trí quan trọng.

Sản xuất các sản phẩm dệt nhuộm tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Dệt nhuộm Jasan Việt Nam (vốn đầu tư Trung Quốc) tại Khu công nghiệp Phố Nối B, tỉnh Hưng Yên. (Ảnh: ÐĂNG DUY)
Sản xuất các sản phẩm dệt nhuộm tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Dệt nhuộm Jasan Việt Nam (vốn đầu tư Trung Quốc) tại Khu công nghiệp Phố Nối B, tỉnh Hưng Yên. (Ảnh: ÐĂNG DUY)

Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân đã tạo thành trục chính sách quan trọng khi coi khoa học, công nghệ là động lực then chốt; kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế; doanh nghiệp là lực lượng trực tiếp đưa công nghệ vào sản xuất, kinh doanh và thị trường.

Tại Công ty cổ phần sữa Con bò vàng Ba Vì, sữa tươi được kiểm định nghiêm ngặt trước khi chế biến. Giám đốc công ty Đào Công Trường cho biết: Năm 2007, khi thành lập cơ sở sản xuất bánh sữa, mọi công đoạn đều thủ công, sữa nấu bằng bếp truyền thống, bánh cán bằng tay, gói giấy nến đơn giản nên 100 kg sữa tươi qua quá trình nấu cô đặc chỉ làm được khoảng 13 kg bánh sữa. Từ năm 2019, Công ty cổ phần sữa Con bò vàng Ba Vì ra đời, đánh dấu bước chuyển từ sản xuất thủ công sang chế biến hiện đại.

Hiện nay, công ty đang liên kết với 45 hộ dân, quy mô gần 300 con bò sữa, mỗi ngày thu mua khoảng 5,3 tấn sữa tươi. Công ty ứng dụng công nghệ sấy lạnh ở nhiệt độ âm 40 độ C, giúp giữ nguyên hàm lượng dinh dưỡng trong sữa. Mới đây, Hà Nội có 9 sản phẩm được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia, riêng Công ty cổ phần sữa Con bò vàng Ba Vì có 5 sản phẩm đạt chuẩn. Ngoài ra, doanh nghiệp còn có 15 sản phẩm đạt OCOP 4 sao cấp thành phố.

Theo Tiến sĩ Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME): Hiện nay, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp của cả nước; khu vực kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 51% GDP, tạo việc làm cho hơn 40 triệu lao động... Tuy nhiên, đây cũng là khu vực chịu áp lực lớn trước yêu cầu về vốn, công nghệ, nhân lực số, khả năng đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Khảo sát của VINASME và nhiều tổ chức đại diện doanh nghiệp cho thấy, khoảng 60%- 70% doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khăn trong tiếp cận tín dụng; trong khi đó, chi phí đầu tư cho phần mềm quản trị, dữ liệu số, bảo mật thông tin, tự động hóa, nền tảng thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc, ứng dụng trí tuệ nhân tạo… đều tương đối lớn so với năng lực tài chính của doanh nghiệp nhỏ. Nhiều doanh nghiệp vẫn phải ưu tiên duy trì dòng tiền vận hành, chi phí lao động và đơn hàng trước khi nghĩ tới đầu tư công nghệ.

Cần hình thành hệ sinh thái tài chính cho đổi mới công nghệ và chuyển đổi số của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh theo hướng kết hợp giữa Nhà nước, ngân hàng thương mại, quỹ đầu tư và doanh nghiệp công nghệ; hình thành Quỹ hỗ trợ chuyển đổi số doanh nghiệp nhỏ và vừa ở quy mô quốc gia và cấp vùng; hỗ trợ phát triển các nền tảng dùng chung, hình thành trung tâm hỗ trợ chuyển đổi số tại các vùng kinh tế trọng điểm, có chức năng tư vấn, đào tạo, kiểm thử giải pháp công nghệ và triển khai thực tế.

Phần lớn doanh nghiệp tư nhân có quy mô nhỏ nên không đủ nguồn lực dành cho nghiên cứu dài hạn.

Tiến sĩ Nguyễn Duy Tuấn (Đại học Kinh tế quốc dân)

Tiến sĩ Nguyễn Duy Tuấn (Đại học Kinh tế quốc dân) cho rằng, phần lớn doanh nghiệp tư nhân có quy mô nhỏ nên không đủ nguồn lực dành cho nghiên cứu dài hạn. Vì vậy, cần có chính sách hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng thiết thực. Nhiều doanh nghiệp không cần bắt đầu bằng công nghệ phức tạp mà cần các bước cơ bản như kế toán số, quản trị kho, hóa đơn điện tử, thương mại điện tử, marketing số, an ninh mạng và quản trị dữ liệu khách hàng. Nhà nước có thể hỗ trợ thông qua voucher chuyển đổi số, nền tảng dùng chung, tư vấn chuẩn hóa và đào tạo chủ doanh nghiệp.

Mục tiêu xây dựng mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ khó thành công nếu khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng hàng triệu hộ kinh doanh đứng ngoài tiến trình này. Do đó, cần xây dựng một hệ sinh thái rộng gồm doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp dịch vụ, doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp hỗ trợ, startup và hộ kinh doanh chuyển đổi lên khu vực chính thức, tạo nền tảng để khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ngày càng gắn với sản xuất, kinh doanh.

Có thể bạn quan tâm

Bà Éléonore Caroit, Bộ trưởng ủy nhiệm đặc trách Pháp ngữ, Đối tác quốc tế và Pháp kiều của Pháp (thứ tư từ trái sang) cùng đoàn công tác khảo sát tại Nhà Máy thủy điện Hòa Bình mở rộng.

Bộ trưởng ủy nhiệm Pháp ngữ, Đối tác quốc tế và Pháp kiều làm việc tại Phú Thọ

Chiều 18/10, đoàn công tác do bà Éléonore Caroit, Bộ trưởng ủy nhiệm đặc trách Pháp ngữ, Đối tác quốc tế và Pháp kiều của Pháp làm Trưởng đoàn đã thăm, làm việc tại tỉnh Phú Thọ. Đoàn đã khảo sát Nhà máy Thủy điện Hòa Bình mở rộng và dự án Phát triển đô thị thích ứng biến đổi khí hậu khu vực đô thị Hòa Bình.

Lễ khai mạc Diễn đàn Kinh tế Thụy Sĩ-Việt Nam (SVEF). (Ảnh: Bộ Công thương)

Việt Nam-Thụy Sĩ thúc đẩy hợp tác kinh tế sau ký kết Hiệp định thương mại tự do

Ngày 18/10, phát biểu tại Lễ khai mạc Diễn đàn Kinh tế Thụy Sĩ-Việt Nam (SVEF) tại Hà Nội, Bộ trưởng Công thương Lê Mạnh Hùng khẳng định việc ký kết Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EFTA là dấu mốc quan trọng trong quan hệ kinh tế, thương mại giữa Việt Nam với Thụy Sĩ và các nước thuộc Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA).

Đại biểu Quốc hội thảo luận tổ. (Ảnh: DUY LINH)

Gắn mục tiêu tăng trưởng với nâng cao đời sống nhân dân

Các đại biểu Quốc hội đề nghị điều hành tăng trưởng theo kịch bản cụ thể, tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn lực, đồng thời chú trọng việc làm, an sinh xã hội, bảo đảm thành quả phát triển mang lại những cải thiện thực chất trong đời sống người dân.

Ông Lương Quốc Toản tại vườn xoài còn vài ngày nữa bắt đầu thu hoạch. (Ảnh: HỮU NGHĨA)

Đồng Tháp: Nông dân trồng xoài keo mong sớm được cấp mã số vùng trồng

Hộ dân trồng xoài keo tại xã Bình Hàng Trung, tỉnh Đồng Tháp có đơn đề nghị chính quyền địa phương cấp mã số vùng trồng cho biết, vẫn đang chờ kết quả giải quyết thủ tục hành chính. Do chưa có mã số vùng trồng, nhiều diện tích xoài chỉ được bán tại thị trường nội địa, với giá hiện tại chỉ bằng khoảng 1/3 so với kênh xuất khẩu.

Ứng dụng công nghệ số giúp người dân tiếp cận thông tin hiệu quả hơn. (Ảnh: HNV)

Đưa công nghệ và kỹ năng số về tận từng người dân tại địa bàn cơ sở

Theo chân đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Truyền thông Phát triển (Red Communication) thuộc Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (Vusta) khảo sát thực tế tại Tam Thái (Nghệ An) và Đồng Hới-Phong Nha-Bố Trạch (Quảng Trị), chúng tôi tận mắt chứng kiến sự thay đổi của người dân dưới tác động của công nghệ số hiện nay.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu ý kiến tại tổ. (Ảnh: DUY LINH)

Đổi mới tư duy điều hành, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững

Nhấn mạnh những chuyển biến tích cực trong tư duy, phương pháp điều hành và công tác xây dựng thể chế, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, giảm chi phí cho nền kinh tế và bảo đảm người dân, doanh nghiệp được thụ hưởng thực chất thành quả tăng trưởng.

Đoàn công tác của Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng khảo sát các dự án phía đông tỉnh. (Ảnh: THANH HẢI)

Lâm Đồng sớm khởi công kè sông Cà Ty, đường kết nối cao tốc

Đoàn công tác của Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng đã đi khảo sát dự án phía đông tỉnh để chuẩn bị khởi công cuối năm 2026 gồm: Kè sông Cà Ty, đoạn từ cầu Dục Thanh đến đường Ung Văn Khiêm (phường Phan Thiết); Đường từ ngã tư Lê Duẩn-Trường Chinh đến nút giao cao tốc và quỹ đất hai bên đường (phường Bình Thuận).

Không khí lao động hăng say trên đại công trường trọng điểm giữa trùng khơi Cà Mau. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Thắp sáng niềm tin trên những công trình trọng điểm cực nam Tổ quốc

Với ba dự án hạ tầng giao thông trọng điểm có tổng vốn đầu tư hơn 74.000 tỷ đồng đang được đẩy nhanh tiến độ, Cà Mau đang từng bước hình thành trục kết nối chiến lược từ đất liền hướng ra biển để mở rộng không gian phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới gắn với củng cố quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

Cảng nước sâu Lạch Huyện - Cụm cảng container quốc tế hiện đại tại thành phố Hải Phòng. (Ảnh: QUANG THANH)

Đột phá từ thể chế và môi trường kinh doanh

Sự hợp lực tổng hợp từ nhiều nguồn, bao gồm cả nỗ lực tự thân của doanh nghiệp và các cơ chế tháo gỡ khó khăn từ phía Nhà nước, sẽ tạo ra cơ hội lớn để cộng đồng doanh nghiệp bứt phá.

Kiểm tra, theo dõi tình trạng thiết bị tại Trạm biến áp 220 kV Rạch Giá, tỉnh An Giang. (Ảnh: MINH HẠNH)

Không đánh đổi môi trường cạnh tranh

Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10) là dịp ghi nhận những người đang trực tiếp tạo ra của cải, việc làm và động lực đổi mới cho đất nước. Trong nền kinh tế đã hội nhập sâu, doanh nghiệp không chỉ là nơi tổ chức sản xuất, kinh doanh mà còn là một trong những lực lượng quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia.

 Trụ sở Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tại Hà Nội. (Nguồn ảnh: SBV)

Yêu cầu giảm lãi suất cho vay từ 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam yêu cầu các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, tập trung giảm lãi suất cho vay từ 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.

Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) đề xuất cắt giảm thủ tục trùng lặp, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn đầu tư công. (Ảnh: KC)

Gỡ chồng chéo trong quản lý ngân sách và đầu tư công

Một khoản vốn đầu tư công từ ngân sách nhà nước đang phải thực hiện theo hai quy trình quản lý, phát sinh trùng lặp về hồ sơ, thủ tục và thẩm quyền. Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) đề xuất thống nhất 2 quy trình, đồng thời gắn phân bổ nguồn lực với đánh giá hiệu quả kinh tế-xã hội và tăng cường kỷ luật ngân sách.

Nhà của nhiều hộ dân trở thành hầm sâu sau khi nâng đường Đặng Thùy Trâm, phường Bình Lợi Trung. (Ảnh: VÕ LÊ)

Hệ lụy sau nâng đường

Đường được nâng lên để chống ngập, nhưng nếu cao độ mặt đường, nhà dân và hệ thống thoát nước không được thiết kế đồng bộ, công trình có thể tạo ra những hệ lụy về an toàn, sinh hoạt và mỹ quan đô thị đồng thời chuyển ngập từ mặt đường vào nhà dân.

Phương tiện lưu thông dày đặc trên đường Trường Chinh, khu vực thi công nhà ga ngầm tuyến Metro số 2 Bến Thành-Tham Lương. (Ảnh: VÕ LÊ)

Thành phố Hồ Chí Minh nỗ lực xử lý ùn tắc giao thông

Trong bối cảnh nhiều công trình lớn trên địa bàn Thành phố đồng loạt triển khai, việc điều chỉnh tổ chức giao thông linh hoạt, theo thời gian thực sẽ góp phần giảm áp lực đi lại hằng ngày, thay vì phải chờ đến khi các dự án hạ tầng hoàn thành mới có thể cải thiện tình hình.

Trạm thu phí Bến Thủy tạm dừng thu phí từ ngày 20/10/2026.

Tạm dừng thu phí tại hai trạm BOT Bến Thủy trong 30 ngày

Sáng 18/10, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết việc quyết định tạm dừng thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ tại Trạm thu phí Bến Thủy và Trạm thu phí Bến Thủy 2 từ 0 giờ ngày 20/10/2026 trong thời hạn 30 ngày, do nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án chậm khắc phục các hư hỏng trên tuyến, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.