Mỹ thuật của những người trẻ hôm nay

Tháng 9 là tháng sôi động của đời sống mỹ thuật. Ba ngày trước khi khai mạc triển lãm Mở cửa - Mỹ thuật 30 năm thời kỳ đổi mới (1986 - 2016) thì một cuộc triển lãm của các họa sĩ trẻ có tên Today (Hôm nay) được khởi xướng bởi CLB Nghệ sĩ trẻ thuộc Hội Mỹ thuật Việt Nam. Hội họa, điêu khắc, sắp đặt, trình diễn, video art,.... tất cả các hình thức hiện có trong đời sống sáng tác của nghệ sĩ trẻ Việt Nam hôm nay đã cùng lúc hiện diện trong triển lãm này, diễn ra từ ngày 18 đến 28-9-2016, tại toàn bộ tầng 5, tòa nhà Hanoi Creative City (Hà Nội). 53 gương mặt cùng 53 sáng tác đa dạng về thể loại, chất liệu, việc thay đổi không gian trưng bày với những đố, vách ngăn nhiều mầu sắc đã thể hiện cố gắng của những người trẻ tổ chức chương tr&igr

Mỹ thuật của những người trẻ hôm nay

Điều thú vị đầu tiên trong khán phòng triển lãm rộng lớn này là người xem dễ dàng nhận ra có nhiều sáng tác phản ánh trực diện một số vấn đề thời cuộc, đang xảy ra trong đời sống xã hội. Câu chuyện về cá, về sự xuất hiện của những giai tầng xã hội mới trong giai đoạn giao thời này. Một số nghệ sĩ cũng đã cố gắng thể hiện được những thay đổi về mặt nội dung và hình thức tác phẩm tuy vẫn giữ vững phong độ về kỹ thuật, cho thấy sự chịu khó dịch chuyển bản thân dù họ đã có lúc tưởng như định hình với một phong cách. Có thể kể đến sáng tác của Trần An, Nguyễn Thế Dung, Nguyễn Huy An, Nguyễn Đức Phương, Phạm Tuấn Tú... Bên cạnh đó cũng có một số nghệ sĩ tuy trẻ nhưng đem lại cảm giác là họ đã làm chủ được kỹ thuật và vẫn luôn tự tin, hân hoan với các chủ đề sáng tác quen thuộc, như Lê Thúy, Nguyễn Thế Hùng, Nguyễn Đình Vũ,...

Đa phần sáng tác của các nghệ sĩ trong triển lãm chứa đựng những tự sự cá nhân. Đây cũng là thực tế trong đời sống mỹ thuật của nước ta từ khi mở cửa kinh tế. Sự bao cấp cả về tư tưởng và kinh tế không còn, nghệ sĩ phải tự bươn chải và tự chịu trách nhiệm với cuộc đời nghệ thuật của mình. Nhiều người bỏ cuộc ngay khi còn trẻ, nhưng lại cũng có nhiều người trẻ khác, tuy không được học bài bản về sáng tác song vẫn đam mê với lĩnh vực này và cho nghệ thuật một sự đầu tư xứng đáng về mọi mặt. Trong cuốn sách của triển lãm Today, việc không đề cập đến nơi học, thời gian học sáng tác của các tác giả tham gia đã cho thấy rõ cách nghĩ của thế hệ mới này: trước nghệ thuật, mọi người, mọi trình độ bằng cấp (nếu có) đều bình đẳng, chỉ là có hay không có một tiếng nói cá nhân giàu thẩm mỹ và trí tuệ mà thôi. Chính vì thế, nghệ thuật, với nhiều người trẻ hôm nay, đã trở nên giàu ý nghĩa hơn việc chỉ thuần túy là một công việc thường nhật.

Nhưng cũng không phải là không có toan tính thực tiễn. Triển lãm Today phần nào cho thấy sự khôn ngoan của thế hệ nghệ sĩ đang sung sức này trong cách thức tiếp cận thị trường. Họ có vẻ như tránh được vết xe đổ của thế hệ trước là sản xuất tranh hàng loạt để bán, đáp ứng nhu cầu thị trường một cách nhanh chóng và dẫn đến dễ dãi, cẩu thả, dẫn đến hệ lụy là thị trường mỹ thuật đóng băng thời gian dài... Nhiều người trẻ trong Today vẽ tranh một cách tinh tế hơn, kỹ lưỡng hơn, lý trí hơn và cũng thư giãn hơn. Họ không giấu sự chiều chuộng thị trường mà họ đã có được bằng cách cố gắng giữ lại sự định hình quen thuộc với thị trường song họ không vội vàng chạy theo mọi nhu cầu của “con ngáo ộp” thị trường ma mãnh ấy. Song cũng chính vì thế, họ vẫn còn ít nhiều “giữ mình” trước nghệ thuật, chưa có cú bứt phá nào ngoạn mục, ít nhất là trong triển lãm này để thấy sự sẵn sàng tận hiến của người trẻ.

Today để lại cho người xem một số dư vị ấm áp và vui vẻ. Tuy nhiên, điều cốt lõi của nghệ thuật vẫn là sự độc bước dài lâu của cá nhân trên hành trình này, là những dấu ấn thẩm mỹ và tư tưởng không thể trộn lẫn của nghệ sĩ trên đó. Hy vọng sau những cuộc vui hôm nay, mỗi nghệ sĩ nhận ra ở đó chút kinh nghiệm cho riêng mình để nghệ thuật của nhiều người trẻ hôm nay sẽ ghi dấu ấn mới trong lịch sử mỹ thuật Việt Nam được viết bởi thế hệ trẻ hơn họ.

Có thể bạn quan tâm

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Thị Minh Hải ở châu Phi.

Hành trình khám phá vẻ đẹp thiên nhiên ở 6 châu lục của nhiếp ảnh gia

Mấy năm trước, trong một chuyến săn ảnh chim quý ở Đồng Nai, tôi tình cờ ngồi chung túp lều ngụy trang với Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Thị Minh Hải. Chị cười tươi: “Tớ U70 rồi, chân đang đau, nếu lóng ngóng quá thì các bạn trẻ thông cảm nhé”. Nhìn người phụ nữ tóc đã bạc ôm chiếc máy ảnh nặng hơn 4kg giữa rừng sâu, tôi không khỏi tò mò: Điều gì khiến chị vẫn không ngừng lên đường, băng qua gần 70 quốc gia trên 6 châu lục để đi tìm những khoảnh khắc của thiên nhiên hoang dã?

Minh họa | KIM DUẨN

Showbiz, ma túy và cái giá của sự nổi tiếng

Liên tiếp những vụ nghệ sĩ Việt dính ma túy gần đây khiến công chúng đang nhìn showbiz bằng con mắt khác. Sau ánh đèn, những buổi tiệc sang trọng và các cơn “viral” chớp nhoáng là nỗi cô đơn, áp lực và những cuộc vui có thể nuốt chửng đời người rất nhanh. Nhưng pháp luật không ưu ái cho nỗi cô đơn. Nó chỉ bảo vệ đời người khỏi tệ nạn và cạm bẫy.

“Thỏ ơi” - quán quân hiện tại trên đường đua phim Việt 2026.

THỊ TRƯỜNG ĐIỆN ẢNH VIỆT: KHI CUNG ĐÃ VƯỢT CẦU

Nhìn tổng thể, điện ảnh Việt Nam đang trải qua một giai đoạn bứt tốc mạnh mẽ chưa từng có. Khi doanh thu phòng vé liên tục thiết lập kỷ lục, khi phim nội địa chiếm thế thượng phong trên sân nhà và số lượng dự án mới ngày một gia tăng với tốc độ chóng mặt. Nhưng phía sau con số 70-80 tác phẩm dự kiến ra rạp trong năm 2026 cũng tiềm ẩn những hệ lụy khôn lường, khi tốc độ tăng trưởng quá nóng thường hiếm khi song hành cùng cái đích phát triển bền vững.

Booth Check-in mà fandom SUNDAYS dành tặng HIEUTHUHAI trước liveshow Genfest.

Fandom Prosumer - Quyền năng đáng gờm!

Không phải ngẫu nhiên mà Báo cáo Tổng quan ngành công nghiệp âm nhạc Việt Nam 2025-2026 của Đại học RMIT chọn đưa Fandom Prosumer vào Top 10 xu hướng mới 2026 của đời sống âm nhạc nước nhà.

Ca sĩ Đức Phúc mang Phù Đổng Thiên vương chinh phục sân chơi Intervision 2025 và xuất sắc giành ngôi vị Quán quân.

CẦN MỘT “NHẠC TRƯỞNG” TÀI BA

Đêm bế mạc Thế vận hội Mùa đông Milano Cortina 2026 vừa qua, đấu trường La Mã hai nghìn năm tuổi Verona Arena đã biến thành một sân khấu gây choáng ngợp.

Họa sĩ Huy Oánh.

Người giữ lửa của giấc mơ

Khi đã thấu trải đủ những được - mất, những điều còn dang dở hay muốn vươn tới, người ta thường nhìn lại, chiêm nghiệm quãng thời gian mình đã sống.

Nhà văn Chu Lai.

Người truyền lửa

Chu Lai cận kề tuổi 80, mái tóc xóa trắng, giọng nói vẫn ấm và vang, vẫn ngút ngàn khí thế một người lính chuẩn bị xung trận.

Danh hiệu Quán quân Intervision 2025 của Đức Phúc có điểm xuất phát từ quyết tâm đưa nhạc Việt bước ra thế giới.

Nhạc Việt tự tin bước ra thế giới

Ngắm Đức Phúc - Phương Mỹ Chi tự tin gặt hái thành công trong các cuộc thi âm nhạc quốc tế, nhìn Hà Anh Tuấn cùng các Anh trai “say hi” tự tin tỏa sáng tại nhiều sân khấu danh giá, công chúng yêu nhạc hết sức vui mừng, khi được chứng kiến những bước khởi đầu đầy lạc quan của nhạc Việt, trên lộ trình vươn mình ra ngoài biên giới.

Thị trường short drama toàn cầu dự báo sẽ đạt hơn 8,4 tỷ USD vào năm 2031.

Short drama: Từ cơn sốt màn hình dọc đến thách thức văn hóa

Nếu năm 2024 là cuộc bùng nổ của các nền tảng video trực tuyến, thì năm 2025 là cuộc đua về nội dung ngắn trên toàn cầu. Có thể nhận diện sự thay đổi xu hướng giải trí ở bất cứ đâu, trên chuyến metro đông nghịt ở Thành phố Hồ Chí Minh, trong quán cafe đông đúc giữa Thượng Hải (Trung Quốc) hay ngay sạp chợ ở Bangkok (Thái Lan).

Các tác giả đoạt giải chụp ảnh lưu niệm tại Lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi viết “Cha và con gái” lần thứ ba. Ảnh | KHIẾU MINH

Chạm vào ký ức yêu thương

Cuối tuần qua, Lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi viết “Cha và con gái” lần thứ ba do Tạp chí Gia đình Việt Nam tổ chức đã gợi lên những ký ức dịu dàng về tình cảm cha và con gái. Từ gần 1.000 bài dự thi, Ban Tổ chức trao 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba, 7 giải Khuyến khích và 4 giải Chuyên đề.

Hàng ghế danh dự dành riêng cho các liệt sĩ Thành cổ. Ảnh | HUYỀN NGA

“Buổi xem phim góp mặt mấy sư đoàn”

Xin được mượn một câu trong bài thơ Xem phim cùng liệt sĩ của tác giả Nguyễn Hữu Thắng để làm tựa đề cho bài viết này. Với mong muốn ghi lại những xúc cảm không thể nào quên, về một suất chiếu Mưa đỏ đặc biệt, cho những khán giả cũng vô cùng đặc biệt ngay giữa không gian Thành cổ Quảng Trị linh thiêng.

Đào Thành Dzuy, Chân dung tự họa, sơn dầu, 30 x 50 cm.

Một sự khiêm nhường trong hội họa

Ấn tượng nguyên vẹn trong tôi về hội họa Đào Thành Dzuy, kể từ khi còn là sinh viên lang thang qua phòng tranh Sông Hồng một thời... là những tấm lưng phái nữ như đang thủ thỉ dịu dàng về một khoảng bình yên trong ngày.

Ảnh tạo từ Gemini.

“Kinh tế người hâm mộ” và công nghiệp bán cảm xúc

Từ hiện tượng “Ninh Dương Story” đến làn sóng người hâm mộ các nghệ sĩ trẻ, kinh tế dựa vào người hâm mộ đang manh nha tại Việt Nam. Tuy nhiên, để biến nó thành động lực văn hóa lâu dài, cần nhiều hơn những hiệu ứng nhất thời trên mạng xã hội.

Đạo diễn Đặng Thái Huyền.

Mong Mưa đỏ được giới trẻ nhiệt tình đón nhận

Mưa đỏ - bộ phim lấy cảm hứng từ cuộc chiến kéo dài 81 ngày đêm chiến đấu anh dũng bảo vệ Thành cổ Quảng Trị trong “mùa hè đỏ lửa” năm 1972 sẽ ra mắt công chúng yêu điện ảnh toàn quốc vào đúng dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Họa sĩ Lê Thiết Cương.

Tài hoa độc bản

Hôm rồi tôi viết một bài tưởng nhớ họa sĩ Lê Thiết Cương trên Nhân Dân điện tử, xong rồi tự nghĩ: Nếu còn sống, đọc bài viết này, chắc anh ấy sẽ thích. Xong rồi cứ bần thần mãi. Kiểu trong đời từng có lúc, muốn nói điều này điều kia với người này người kia mà vĩnh viễn không còn cơ hội.

Ký họa chân dung nhạc sĩ Phạm Tuyên của họa sĩ Đỗ Hoàng Tường.

Như có Bác trong ngày đại thắng

"Tôi xin được tặng lại Như có Bác trong ngày đại thắng - một bài hát đã trở thành phần ký ức thiêng liêng gắn với niềm vui chiến thắng của toàn dân tộc cho Báo Nhân Dân, để phổ biến, lan tỏa tác phẩm này phục vụ nhân dân và Tổ quốc Việt Nam”.

Bức ảnh chụp nghệ sĩ Trà Giang tặng hoa cho Bác Hồ tại Đại hội Văn nghệ toàn quốc năm 1962. Ảnh trong bài | NVCC

Người nghệ sĩ mang tên một dòng sông

Ðó là NSND Trà Giang, tuổi Nhâm Ngọ (1942). Quê nội chị ở Quảng Ngãi, với núi Ấn, sông Trà, miền đất có nhiều bậc danh nhân nổi tiếng gắn liền với lịch sử hào hùng của dân tộc.

Người cha của các lực lượng vũ trang, 1984, tượng thạch cao của Nguyễn Minh Đỉnh.

Một tình yêu bao la

Trong dòng chảy các sáng tác văn học nghệ thuật về Chủ tịch Hồ Chí Minh, mỹ thuật là lĩnh vực đặc biệt bởi chỉ mấy tháng sau ngày Quốc khánh 2/9/1945, nhiều họa sĩ, nhà điêu khắc đã có cơ hội được gặp Bác, được tạo điều kiện ở bên Bác trong khoảng thời gian nhất định, để thấy, cảm, hiểu về Người.