Mở rộng cánh cửa hợp tác Đức-châu Phi

Các nhà lãnh đạo từ hơn 10 quốc gia châu Phi đang có mặt tại Đức để tham dự một hội nghị nhằm thúc đẩy đầu tư tư nhân vào Lục địa Đen. Châu Phi đóng vai trò quan trọng trong việc giúp Đức đa dạng hóa tốt hơn chuỗi cung ứng, bảo đảm nguồn lao động có tay nghề, giảm tình trạng di cư bất hợp pháp và đạt được quá trình chuyển đổi xanh. Mở rộng quan hệ với châu Phi là một phần trong chính sách đối ngoại được Chính phủ Đức đang đẩy mạnh triển khai thực hiện nhằm củng cố vai trò và vị trí của “đầu tàu” kinh tế châu Âu tại Lục địa Đen.
Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed Ali được Thủ tướng Đức Olaf Scholz chào đón trước hội nghị thượng đỉnh "Thỏa thuận với châu Phi" ở Berlin, Đức, ngày 19/11/2023. (Ảnh: REUTERS)
Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed Ali được Thủ tướng Đức Olaf Scholz chào đón trước hội nghị thượng đỉnh "Thỏa thuận với châu Phi" ở Berlin, Đức, ngày 19/11/2023. (Ảnh: REUTERS)

Hội nghị nêu trên được triển khai thường niên trong khuôn khổ sáng kiến Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20) gắn kết với châu Phi (G20 Compact with Africa), với kỳ vọng thu hút mạnh mẽ các nhà đầu tư đến với thị trường châu Phi. Đức khởi động sáng kiến này năm 2017 khi Berlin giữ vai trò Chủ tịch G20 và Thủ tướng Đức khi đó là bà Angela Merkel đã chọn châu Phi là một phần quan trọng trong chương trình nghị sự của G20.

Hội nghị năm nay được tổ chức tại Phủ Thủ tướng Đức, dưới sự chủ trì của Thủ tướng Olaf Scholz. Theo các quan chức Chính phủ Đức, để nhấn mạnh sự quan tâm đối với châu Phi, trong số những lãnh đạo châu Âu tham dự hội nghị năm nay có Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte.

Đây là cơ hội để Thủ tướng Scholz, người đã thăm châu Phi nhiều lần kể từ khi nhậm chức cuối năm 2021, tiến hành các cuộc thảo luận song phương với lãnh đạo một số quốc gia châu Phi nhằm thúc đẩy các cơ hội hợp tác. Mới đây, Thủ tướng Scholz đã có chuyến công du tới khu vực miền Nam sa mạc Sahara.

Trong chuyến thăm Ghana, Thủ tướng Đức Olaf Scholz cho biết, nước này và Liên minh châu Âu (EU) đều cam kết tăng cường an ninh ở khu vực Tây Phi, đồng thời có thể cung cấp trang thiết bị và huấn luyện nhằm hỗ trợ việc chống lại hoạt động các phần tử thánh chiến Hồi giáo đang lan rộng ở khu vực này.

Thủ tướng Scholz nhấn mạnh, Đức sẵn sàng hỗ trợ hợp tác xuyên biên giới và phái đoàn của EU sắp tới Vịnh Guinea có thể cung cấp trang thiết bị và huấn luyện nhằm tăng cường hơn nữa sự hợp tác chặt chẽ giữa hai bên trong chống khủng bố.

Trong khi đó, nhiều công ty Đức đang muốn đẩy mạnh hoạt động kinh doanh tại châu Phi, đặc biệt trong các lĩnh vực như hydro xanh và khí tự nhiên hóa lỏng. Theo người đứng đầu Hiệp hội doanh nghiệp Đức-châu Phi Christoph Kannegiesser, trong bối cảnh Đức đang tìm cách giảm phụ thuộc vào khí đốt của Nga, ông đã nhìn thấy những cơ hội lớn trong lĩnh vực năng lượng ở châu Phi.

Ông khẳng định: “Lĩnh vực hydro xanh và khí đốt hóa lỏng sẽ tạo ra động lực mới cho nhiều quốc gia”. Điển hình như Senegal, Nigeria và Mauritania là những quốc gia có tiềm năng đầu tư, trong khi Namibia có thể thu lợi lớn từ việc sản xuất hydro xanh. Namibia có những lợi thế rất lớn về vị trí địa lý so với châu Âu.

Bờ biển Skeleton của Namibia ở Đại Tây Dương là nơi lý tưởng để sản xuất hydro xanh do có nhiều nắng và gió. Theo số liệu thống kê của Bộ Kinh tế Đức, các công ty của nước này đã đầu tư khoảng 1,6 tỷ euro vào châu Phi trong năm 2021, trong đó khoảng 1,1 tỷ euro tại khu vực Nam sa mạc Sahara.

Thăm Nigeria vào cuối tháng 10 vừa qua, Thủ tướng Đức bày tỏ mong muốn đầu tư vào lĩnh vực khí đốt và các khoáng sản quan trọng ở Nigeria. Chuyến thăm tới nền kinh tế hàng đầu châu Phi này của Thủ tướng Đức nhằm giúp Đức đa dạng hóa các đối tác thương mại và mở rộng quan hệ hợp tác trong lĩnh vực năng lượng.

Năm 2022, kim ngạch thương mại giữa Đức và Nigeria đã tăng lên tới 50%, từ 2 tỷ lên 3 tỷ euro. Thủ tướng Đức Olaf Scholz cho biết, các doanh nghiệp đi cùng ông trong chuyến thăm quan tâm đến việc ký kết và xúc tiến các thỏa thuận mới ở Nigeria.

Theo Thủ tướng Đức, Nigeria là một thị trường và đồng thời là đối tác quan trọng đối với nền kinh tế Đức. Thủ tướng Đức hoan nghênh việc Nigeria đang nỗ lực mở rộng công suất khai thác khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG), đồng thời cho rằng hợp tác về năng lượng là một lĩnh vực quan trọng trong quan hệ đối tác giữa hai nước.

Nhà lãnh đạo Đức bày tỏ Berlin muốn đạt được tiến bộ toàn diện trong việc mở rộng hợp tác trong lĩnh vực năng lượng tái tạo. Mặc dù không công bố thông tin chi tiết nhưng Thủ tướng Scholz tiết lộ các công ty Đức cũng sẵn sàng tham gia vào các dự án xây dựng đường sắt ở Nigeria.

Kim ngạch thương mại song phương giữa Đức và châu Phi năm 2022 đạt 60 tỷ euro, tăng 21,7% so với năm 2021. Theo nghiên cứu của công ty kiểm toán KPMG và Hiệp hội doanh nghiệp Đức-châu Phi, gần 67% số công ty của Đức muốn mở rộng kinh doanh ở châu Phi.

Đức nói riêng và châu Âu nói chung đang ngày càng quan tâm đến cơ hội kinh tế mới ở lục địa đông dân thứ hai thế giới, nhất là cơ hội hợp tác phát triển hydro xanh - nguồn năng lượng có thể giúp châu Âu chuyển đổi sang nền kinh tế trung hòa các-bon.

Ngoài ra, việc các nước châu Âu giúp huấn luyện lực lượng chống khủng bố ở Tây Phi sẽ góp phần duy trì sự ổn định và thịnh vượng của Lục địa Đen. Đây cũng là chìa khóa để giúp giảm tình trạng di cư bất hợp pháp vào châu Âu.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.