Đạo luật Cơ hội và Tăng trưởng châu Phi - sợi dây kết nối Mỹ và châu Phi

Diễn đàn về Đạo luật Cơ hội và Tăng trưởng châu Phi (AGOA) vừa bế mạc tại Nam Phi. Là đạo luật cho phép miễn thuế hàng hóa của các nước châu Phi khi vào thị trường Mỹ, AGOA sẽ hết hạn vào năm 2025. Diễn đàn ở Nam Phi là dịp tốt để Washington và Lục địa Đen thảo luận về tương lai của AGOA, cũng như quan hệ giữa hai bên.
Các đại biểu tham dự Diễn đàn AGOA 2023 tại Nam Phi. Ảnh: Reuters
Các đại biểu tham dự Diễn đàn AGOA 2023 tại Nam Phi. Ảnh: Reuters

Chính thức có hiệu lực từ năm 2000, AGOA là nền tảng trong chính sách kinh tế và thương mại của Mỹ ở châu Phi khi cho phép miễn thuế đối với hàng hóa xuất khẩu từ các nước phía nam sa mạc Sahara của châu Phi đến nền kinh tế hàng đầu thế giới.

Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa nhấn mạnh, AGOA đóng vai trò then chốt trong hợp tác kinh tế giữa Mỹ và châu Phi, cũng như thúc đẩy tăng trưởng và phát triển trên khắp châu lục trong hơn 20 năm qua.

Đại diện Thương mại Mỹ Katherine Tai nhận định, AGOA mở ra những cánh cửa mới cho thương mại và đầu tư tại châu Phi, đồng thời khuyến khích các nhà lãnh đạo khu vực theo đuổi các cải cách về kinh tế và chính trị, mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho người dân.

Năm 2022, hơn 10 tỷ USD hàng hóa từ châu Phi xuất khẩu vào Mỹ đã được miễn thuế theo AGOA, tăng đáng kể so với năm 2021 là 6,8 tỷ USD. Đạo luật cũng góp phần quan trọng tạo việc làm, phát triển các ngành công nghiệp, cũng như thúc đẩy hội nhập tại châu Phi. Theo Tổng thống Nam Phi, lĩnh vực dệt may là một thí dụ điển hình cho những lợi ích mà AGOA mang lại, khi hoạt động xuất khẩu hàng may mặc từ Lesotho, Ethiopia, Mauritius, Madagascar và Kenya không chỉ tạo ra hàng chục nghìn việc làm cho châu Phi, mà còn đưa các nước này trở thành nhà sản xuất đáng tin cậy của người tiêu dùng Mỹ.

Là sợi dây kết nối quan trọng quan hệ Mỹ-châu Phi, song tương lai của AGOA hiện vẫn là một câu hỏi còn bỏ ngỏ. Sau khi được gia hạn hai lần, gần đây nhất vào năm 2015, đạo luật này sẽ hết hạn vào tháng 9/2025. Các nước châu Phi đều bày tỏ mong muốn Washington kéo dài AGOA.

Tại Diễn đàn AGOA, Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa kêu gọi Quốc hội Mỹ thông qua quyết định gia hạn sớm và lâu dài AGOA nhằm duy trì niềm tin cho các doanh nghiệp muốn mở rộng hoạt động đầu tư tại châu Phi.

Ủy viên Liên minh châu Phi (AU) phụ trách thương mại và công nghiệp Albert Manyanga nhấn mạnh, châu lục này muốn AGOA được kéo dài thêm từ 10 đến 20 năm.

Trong khi châu Phi kỳ vọng AGOA được gia hạn mà không có bất cứ sửa đổi nào, thì giới chức Mỹ cho rằng, đạo luật này cần được cập nhật, do đã lỗi thời sau hơn 20 năm thực hiện. Ủy ban Thương mại quốc tế Mỹ chỉ ra một số bất cập trong việc triển khai AGOA. Theo đó, hơn 80% hàng hóa phi dầu mỏ của châu Phi được miễn thuế khi xuất khẩu vào thị trường Mỹ trong những năm gần đây là đến từ năm nước Nam Phi, Kenya, Lesotho, Madagascar và Ethiopia. Ngoài ra, trong khi lĩnh vực may mặc của châu Phi đạt bước tiến lớn nhờ tác động tích cực từ AGOA, thì nhiều lĩnh vực khác giậm chân tại chỗ, thậm chí thụt lùi. Các ngành mới hơn như công nghệ và dịch vụ kỹ thuật số cũng chưa được cập nhật trong đạo luật.

Trong bối cảnh đó, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony Blinken khẳng định, Chính quyền Tổng thống Joe Biden không chỉ muốn gia hạn AGOA, mà còn phối hợp Quốc hội Mỹ để tối ưu hóa đạo luật. Tổng thống Joe Biden cũng cho biết sẽ loại các nước CH Trung Phi, Gabon, Niger và Uganda khỏi AGOA kể từ tháng 1/2024 do các cuộc đảo chính, bất ổn chính trị và vấn đề dân chủ. Ngoài bốn quốc gia nêu trên, Mauritania được tham gia trở lại AGOA sau khi bị đưa ra khỏi chương trình hồi năm 2019 do lo ngại về các quyền của người lao động tại nước này.

Giới phân tích cho rằng, tương lai của AGOA sau năm 2025 vẫn chưa được quyết định do còn nhiều ý kiến trái chiều, đây sẽ là vấn đề được Washington cân nhắc kỹ, nhất là trong bối cảnh Mỹ đang muốn tăng cường vị thế tại châu Phi. Tuy nhiên, nhiều quan chức châu Phi và giới đầu tư Mỹ lo ngại, nếu Washington sửa đổi AGOA, tiến trình thông qua tại lưỡng viện có thể kéo dài thậm chí đình trệ, tác động tiêu cực nền kinh tế châu Phi và hoạt động của các doanh nghiệp Mỹ.

Tổng thống Joe Biden từng nhiều lần khẳng định vị trí quan trọng của châu Phi trong chính sách đối ngoại của Mỹ. Việc gia hạn AGOA không chỉ giúp Washington tăng cường tiếng nói tại khu vực, mang lại lợi ích thiết thực cho nền kinh tế châu Phi, mà còn nối dài sợi dây liên kết quan trọng giữa hai bên.

Có thể bạn quan tâm

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng.