Mỹ xích lại gần châu Phi

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin vừa thăm Djibouti, Kenya và Angola, tiếp nối các chuyến thăm của giới chức cấp cao Mỹ đến châu Phi từ đầu năm đến nay. Đây là một phần trong nỗ lực của Washington nhằm củng cố vai trò tại châu Phi, khu vực giàu tiềm năng và có vị thế ngày càng quan trọng.
Ngoại trưởng Mỹ Antony J. Blinken gặp Tổng thống Namibia Hage Geingob, Tổng thống Zambia Hakainde Hichilema và Ngoại trưởng Nam Phi Naledi Pandor tại Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-châu Phi, diễn ra tại Washington, D.C. ngày 14/12/2022. (Ảnh state.gov)
Ngoại trưởng Mỹ Antony J. Blinken gặp Tổng thống Namibia Hage Geingob, Tổng thống Zambia Hakainde Hichilema và Ngoại trưởng Nam Phi Naledi Pandor tại Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-châu Phi, diễn ra tại Washington, D.C. ngày 14/12/2022. (Ảnh state.gov)

Thông điệp được thể hiện xuyên suốt chuyến công du kéo dài gần một tuần của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ là Washington sẵn sàng tăng cường hợp tác với các nước châu Phi.

Các chuyến thăm liên tiếp của giới chức Mỹ được đánh giá là bước tiếp theo nhằm hiện thực hóa chiến lược tăng cường quan hệ với châu Phi của chính quyền Tổng thống Joe Biden, vốn được tăng tốc từ hồi tháng 12/2022 với Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-châu Phi.

Tại Djibouti, điểm dừng chân đầu tiên, ông Austin nhấn mạnh tầm quan trọng của sự phối hợp giữa hai nước để giải quyết các thách thức an ninh.

Trong khi đó, thăm Kenya và Angola, ông một lần nữa khẳng định cam kết của Mỹ trong việc xây dựng và củng cố quan hệ đối tác an ninh với các nước, đồng thời thảo luận các sáng kiến, giải pháp của châu Phi nhằm tăng cường ổn định tại khu vực.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ là nhân vật cấp cao mới nhất trong chính quyền Tổng thống Joe Biden công du châu Phi trong năm nay. Trước đó, châu Phi đã đón tiếp Phó Tổng thống Kamala Harris, Bộ trưởng Ngoại giao Antony Blinken, Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen, Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Linda Thomas-Greenfield.

Các chuyến thăm liên tiếp của giới chức Mỹ được đánh giá là bước tiếp theo nhằm hiện thực hóa chiến lược tăng cường quan hệ với châu Phi của chính quyền Tổng thống Joe Biden, vốn được tăng tốc từ hồi tháng 12/2022 với Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-châu Phi.

Giới phân tích nhận định, những bước đi xích lại gần nhau hơn mang lại lợi ích cho cả Mỹ và châu Phi. Chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Austin và các quan chức cấp cao Mỹ diễn ra vào thời điểm châu Phi đối mặt hàng loạt thách thức như mất an ninh lương thực, biến đổi khí hậu, xung đột quân sự. Bên cạnh đó, những cuộc đảo chính liên tiếp xảy ra thời gian gần đây cũng đe dọa đảo ngược quá trình dân chủ hóa tại châu lục này.

Giới phân tích nhận định, những bước đi xích lại gần nhau hơn mang lại lợi ích cho cả Mỹ và châu Phi. Chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Austin và các quan chức cấp cao Mỹ diễn ra vào thời điểm châu Phi đối mặt hàng loạt thách thức như mất an ninh lương thực, biến đổi khí hậu, xung đột quân sự. Bên cạnh đó, những cuộc đảo chính liên tiếp xảy ra thời gian gần đây cũng đe dọa đảo ngược quá trình dân chủ hóa tại châu lục này.

Nhiều chuyên gia lo ngại, xung đột và đảo chính có thể khiến châu Phi mất ổn định, tác động tiêu cực nền kinh tế vốn ốm yếu của khu vực, làm trầm trọng hơn những thách thức về đói nghèo và bất bình đẳng, từ đó đẩy các nước châu Phi vào vòng luẩn quẩn của bạo lực và nghèo đói không có lối thoát. Trong bối cảnh đó, những cam kết của Washington về bảo đảm an ninh, thúc đẩy phục hồi kinh tế, tăng cường an ninh lương thực và đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng, y tế, năng lượng tái tạo có ý nghĩa quan trọng đối với châu lục này.

Trong khi đó, Mỹ cũng không thể phớt lờ sức hút của khu vực châu Phi. Trong bối cảnh nhiều nước trên thế giới đang đối mặt tình trạng già hóa dân số nhanh chóng kéo theo nhiều hệ lụy thì châu Phi có lợi thế dân số trẻ và tốc độ gia tăng dân số nhanh, tạo ra tiềm năng to lớn về nguồn nhân lực. Cùng với tài nguyên thiên nhiên phong phú, châu Phi cũng là điểm đến thu hút các nhà đầu tư quốc tế và các cường quốc hàng đầu thế giới như Nga, Trung Quốc.

Ngoài ra, vai trò của khu vực trên trường quốc tế đang ngày càng được khẳng định khi mới đây, Liên minh châu Phi (AU) đã gia nhập Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) với tư cách là thành viên chính thức. Tổng thống Joe Biden từng nhiều lần khẳng định mong muốn tăng cường quan hệ của Mỹ với châu Phi. Trong chuyến công du châu Phi mới đây, Bộ trưởng Quốc phòng Austin một lần nữa khẳng định vị trí quan trọng của châu Phi trong chính sách đối ngoại của Mỹ.

Để tăng cường vị thế tại châu Phi, kể từ khi lên nắm quyền, chính quyền Tổng thống Joe Biden đã nỗ lực hâm nóng mối quan hệ với châu lục này. Tháng 12/2022, trước thềm Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-châu Phi, Washington đã cam kết tài trợ 55 tỷ USD để hỗ trợ châu Phi thúc đẩy kinh tế, y tế và an ninh trong ba năm. Trong chuyến thăm tới Cộng hòa Niger hồi tháng 3 vừa qua, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony Blinken cũng công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 150 triệu USD cho khu vực Sahel.

Bên cạnh đó, giới chức Mỹ vừa thông báo, đầu tháng 11 tới, Diễn đàn Hợp tác kinh tế và thương mại khu vực miền nam sa mạc Sahara-Mỹ dự kiến diễn ra tại thành phố Johannesburg, trung tâm kinh tế của Nam Phi. Một trong những nội dung thảo luận chính tại diễn đàn là tương lai Đạo luật Cơ hội và Tăng trưởng châu Phi (AGOA). Đây là chương trình ưu đãi thương mại mà Mỹ dành cho khu vực, trong đó miễn thuế hàng hóa của các nước châu Phi khi thâm nhập thị trường Mỹ, dự kiến hết hạn vào năm 2025. Kêu gọi gia hạn AGOA, Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Nam Phi Ebrahim Patel cho rằng việc kéo dài đạo luật sẽ mang lại lợi ích cho cả châu Phi và Mỹ.

Trong chuyến thăm châu Phi vừa qua, Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris từng khẳng định, mối quan hệ giữa Mỹ với châu Phi rất quan trọng, song phát triển chưa tương xứng với tiềm năng. Giới phân tích kỳ vọng, với những bước tiến mạnh mẽ trong thời gian qua, Washington sẽ bứt tốc trên hành trình gắn kết với khu vực châu Phi giàu tiềm năng.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.