Mali trong vòng xoáy khủng hoảng chính trị

Chính quyền Mali vừa ra lệnh trục xuất người phát ngôn Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở Mali (MINUSMA). Động thái bất ngờ này của Mali nhằm vào các đối tác quốc tế có nguy cơ đẩy quốc gia Tây Phi vào vòng xoáy khủng hoảng chính trị.
Binh sĩ thuộc Phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc (MINUSMA) tuần tra tại Timbuktu (Mali). (Ảnh: AFP/TTXVN)
Binh sĩ thuộc Phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc (MINUSMA) tuần tra tại Timbuktu (Mali). (Ảnh: AFP/TTXVN)

Quyết định trục xuất được đưa ra sau khi nhà chức trách Mali cáo buộc Người phát ngôn MINUSMA Olivier Salgado, quốc tịch Pháp, đăng "thông tin không thể chấp nhận" trên mạng xã hội Twitter. Chính phủ Mali thông báo với Phó đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên hợp quốc, Daniela Kroslak, về quyết định của Bamako yêu cầu ông Olivier Salgado rời khỏi lãnh thổ Mali trong vòng 72 giờ.

Với tư cách là Người phát ngôn Liên hợp quốc tại Mali kể từ khi MINUSMA được thành lập vào năm 2013, ông Olivier Salgado đã đăng tải các thông tin về trường hợp 49 binh sĩ Côte d’Ivoire bị bắt ở Bamako. Những người này được phía Mali mô tả là lính đánh thuê được phái tới lật đổ chính quyền quân sự, trong khi Côte d’Ivoire khẳng định họ là những binh sĩ thuộc Lực lượng hỗ trợ quốc gia (NSE) được triển khai sau khi Liên hợp quốc cho phép các lực lượng gìn giữ hòa bình sử dụng các nhà thầu bên ngoài cho nhiệm vụ hậu cần.

Theo bài đăng trên Twitter của người phát ngôn viên MINUSMA, thông tin về việc thay thế lực lượng Côte d’Ivoire của phái bộ đã được thông báo trước cho các cơ quan chức năng Mali. Tuy nhiên, chính quyền Bamako đã phủ nhận điều này. Bộ Ngoại giao Mali tuyên bố, việc luân chuyển của MINUSMA đang bị đình chỉ, bao gồm cả những hoạt động đã lên kế hoạch.

Quyết định trục xuất người phát ngôn Liên hợp quốc của chính quyền Mali, dù vì bất cứ lý do nào, cũng bị giới phân tích đánh giá là hành động "lửa đổ thêm dầu", có nguy cơ đẩy tình hình an ninh và chính trị ở quốc gia Tây Phi, vốn bất ổn cả chục năm qua, vào một vòng xoáy khủng hoảng. Ngay sau khi nhận được thông tin, từ New York, Liên hợp quốc bày tỏ vô cùng lấy làm tiếc về quyết định này.

Phó phát ngôn Liên hợp quốc Farhan Haq nhấn mạnh rằng, nguyên tắc "cá nhân không được chào đón" trong quan hệ ngoại giao giữa các quốc gia với nhau không áp dụng cho các nhân viên Liên hợp quốc, đồng thời cảnh báo tổ chức đa phương lớn nhất thế giới sẽ cân nhắc các biện pháp đáp trả đối với Mali.

Đây không phải lần đầu chính quyền Mali có hành động cứng rắn nhằm vào các tổ chức quốc tế. Trước đó, giữa tháng 7/2022, Bamako thông báo đình chỉ hoạt động luân chuyển của Phái bộ MINUSMA vì lý do an ninh quốc gia. Hiện chưa rõ thời gian tiến hành đàm phán về việc luân chuyển MINUSMA, song phía Mali khẳng định sẽ làm việc tích cực để tạo điều kiện thuận lợi cho việc dỡ bỏ quyết định đình chỉ này.

Chính quyền quân sự ở Mali coi đây là việc làm cần thiết để bảo đảm MINUSMA thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của mình. Về phần mình, MINUSMA ra tuyên bố rằng, phái bộ lưu ý về quyết định của Mali và sẵn sàng tham gia ngay các cuộc đàm phán.

Quyết định trục xuất người phát ngôn MINUSMA được coi là khó hiểu, được đưa ra trong bối cảnh cộng đồng quốc tế ghi nhận sự tiến bộ tích cực trong tiến trình chính trị ở quốc gia Tây Phi, điển hình là Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) vừa quyết định dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế và tài chính áp đặt đối với Mali. T

in vui tới từ ECOWAS là kết quả của việc chính quyền quân sự đưa ra lộ trình chuyển tiếp dân sự trong vòng 24 tháng, thay vì 5 năm như trước đây và công bố luật bầu cử mới. ECOWAS và cộng đồng quốc tế cũng đánh giá cao thái độ tích cực của chính quyền Mali trong dàn xếp bất đồng nội bộ để tập trung vào hoạt động truy quét phiến quân.

Giới phân tích chính trị hy vọng chính quyền Mali sẽ sớm có hành động tích cực nhằm khôi phục quan hệ với Liên hợp quốc và các đối tác quốc tế. Bởi với sự hỗ trợ tích cực của Phái bộ MINUSMA, quân đội Mali mới có nhiều cơ hội truy quét các phần tử khủng bố, mang lại sự ổn định, an ninh cho đất nước và người dân quốc gia Tây Phi.

Có thể bạn quan tâm

Một phương tiện quân sự gần thành phố Rawa, gần khu vực biên giới Iraq và Syria. (Ảnh: Xinhua)

Hiểm họa tiềm ẩn về an ninh ở Trung Đông

Lực lượng liên quân đã hoàn tất việc rút quân khỏi các căn cứ nằm trong lãnh thổ liên bang Iraq, đánh dấu sự kết thúc giai đoạn đầu của sứ mệnh quân sự do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc. 

Tuyến đường gom Đại lộ Thăng Long (đoạn qua khu vực gần Thiên Đường Bảo Sơn) chìm trong lớp bụi dày đặc, mịt mù. Cây cối ven đường đổi sang màu trắng đục, phủ đầy lớp bột mịn. (Ảnh: THÙY LINH)

Ô nhiễm không khí: Thách thức nghiêm trọng

Theo Báo cáo chất lượng không khí thế giới năm 2025 do tổ chức IQAir công bố, chỉ có 7 quốc gia đáp ứng ngưỡng PM2.5 theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), còn lại hơn 90% số quốc gia vượt xa mức an toàn.