Mali trong vòng xoáy khủng hoảng chính trị

Chính quyền Mali vừa ra lệnh trục xuất người phát ngôn Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở Mali (MINUSMA). Động thái bất ngờ này của Mali nhằm vào các đối tác quốc tế có nguy cơ đẩy quốc gia Tây Phi vào vòng xoáy khủng hoảng chính trị.
Binh sĩ thuộc Phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc (MINUSMA) tuần tra tại Timbuktu (Mali). (Ảnh: AFP/TTXVN)
Binh sĩ thuộc Phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc (MINUSMA) tuần tra tại Timbuktu (Mali). (Ảnh: AFP/TTXVN)

Quyết định trục xuất được đưa ra sau khi nhà chức trách Mali cáo buộc Người phát ngôn MINUSMA Olivier Salgado, quốc tịch Pháp, đăng "thông tin không thể chấp nhận" trên mạng xã hội Twitter. Chính phủ Mali thông báo với Phó đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên hợp quốc, Daniela Kroslak, về quyết định của Bamako yêu cầu ông Olivier Salgado rời khỏi lãnh thổ Mali trong vòng 72 giờ.

Với tư cách là Người phát ngôn Liên hợp quốc tại Mali kể từ khi MINUSMA được thành lập vào năm 2013, ông Olivier Salgado đã đăng tải các thông tin về trường hợp 49 binh sĩ Côte d’Ivoire bị bắt ở Bamako. Những người này được phía Mali mô tả là lính đánh thuê được phái tới lật đổ chính quyền quân sự, trong khi Côte d’Ivoire khẳng định họ là những binh sĩ thuộc Lực lượng hỗ trợ quốc gia (NSE) được triển khai sau khi Liên hợp quốc cho phép các lực lượng gìn giữ hòa bình sử dụng các nhà thầu bên ngoài cho nhiệm vụ hậu cần.

Theo bài đăng trên Twitter của người phát ngôn viên MINUSMA, thông tin về việc thay thế lực lượng Côte d’Ivoire của phái bộ đã được thông báo trước cho các cơ quan chức năng Mali. Tuy nhiên, chính quyền Bamako đã phủ nhận điều này. Bộ Ngoại giao Mali tuyên bố, việc luân chuyển của MINUSMA đang bị đình chỉ, bao gồm cả những hoạt động đã lên kế hoạch.

Quyết định trục xuất người phát ngôn Liên hợp quốc của chính quyền Mali, dù vì bất cứ lý do nào, cũng bị giới phân tích đánh giá là hành động "lửa đổ thêm dầu", có nguy cơ đẩy tình hình an ninh và chính trị ở quốc gia Tây Phi, vốn bất ổn cả chục năm qua, vào một vòng xoáy khủng hoảng. Ngay sau khi nhận được thông tin, từ New York, Liên hợp quốc bày tỏ vô cùng lấy làm tiếc về quyết định này.

Phó phát ngôn Liên hợp quốc Farhan Haq nhấn mạnh rằng, nguyên tắc "cá nhân không được chào đón" trong quan hệ ngoại giao giữa các quốc gia với nhau không áp dụng cho các nhân viên Liên hợp quốc, đồng thời cảnh báo tổ chức đa phương lớn nhất thế giới sẽ cân nhắc các biện pháp đáp trả đối với Mali.

Đây không phải lần đầu chính quyền Mali có hành động cứng rắn nhằm vào các tổ chức quốc tế. Trước đó, giữa tháng 7/2022, Bamako thông báo đình chỉ hoạt động luân chuyển của Phái bộ MINUSMA vì lý do an ninh quốc gia. Hiện chưa rõ thời gian tiến hành đàm phán về việc luân chuyển MINUSMA, song phía Mali khẳng định sẽ làm việc tích cực để tạo điều kiện thuận lợi cho việc dỡ bỏ quyết định đình chỉ này.

Chính quyền quân sự ở Mali coi đây là việc làm cần thiết để bảo đảm MINUSMA thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của mình. Về phần mình, MINUSMA ra tuyên bố rằng, phái bộ lưu ý về quyết định của Mali và sẵn sàng tham gia ngay các cuộc đàm phán.

Quyết định trục xuất người phát ngôn MINUSMA được coi là khó hiểu, được đưa ra trong bối cảnh cộng đồng quốc tế ghi nhận sự tiến bộ tích cực trong tiến trình chính trị ở quốc gia Tây Phi, điển hình là Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) vừa quyết định dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế và tài chính áp đặt đối với Mali. T

in vui tới từ ECOWAS là kết quả của việc chính quyền quân sự đưa ra lộ trình chuyển tiếp dân sự trong vòng 24 tháng, thay vì 5 năm như trước đây và công bố luật bầu cử mới. ECOWAS và cộng đồng quốc tế cũng đánh giá cao thái độ tích cực của chính quyền Mali trong dàn xếp bất đồng nội bộ để tập trung vào hoạt động truy quét phiến quân.

Giới phân tích chính trị hy vọng chính quyền Mali sẽ sớm có hành động tích cực nhằm khôi phục quan hệ với Liên hợp quốc và các đối tác quốc tế. Bởi với sự hỗ trợ tích cực của Phái bộ MINUSMA, quân đội Mali mới có nhiều cơ hội truy quét các phần tử khủng bố, mang lại sự ổn định, an ninh cho đất nước và người dân quốc gia Tây Phi.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa. (Ảnh: XUÂN PHÚ)

Cuộc cạnh tranh quyền lực mới

Nhiều quốc gia mới nổi và đang phát triển chọn con đường bứt phá mới để tiến thẳng lên kỷ nguyên điện sạch. Theo đó, làn sóng phát triển năng lượng mặt trời không chỉ nhằm giải quyết bài toán thiếu điện, mà đang trở thành động lực mới tái định hình bản đồ kinh tế và công nghiệp toàn cầu.

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...