Kỳ vọng và thách thức cho giải quyết cuộc xung đột ở Gaza

Kế hoạch hòa bình gồm 20 điểm mà Mỹ mới đề ra được coi là động thái ngoại giao lớn nhất từ trước đến nay của Washington hướng đến giải quyết cuộc xung đột ở Gaza.

Một cậu bé Palestine ngồi giữa đống đổ nát sau cuộc không kích của Israel nhằm vào khu vực Al-Zawaida, trung tâm Dải Gaza, ngày 25/9/2025. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)
Một cậu bé Palestine ngồi giữa đống đổ nát sau cuộc không kích của Israel nhằm vào khu vực Al-Zawaida, trung tâm Dải Gaza, ngày 25/9/2025. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Dù nhận được nhiều kỳ vọng và sự hoan nghênh của cộng đồng quốc tế, kế hoạch này vẫn đối mặt không ít ý kiến hoài nghi về tính khả thi và sự đồng thuận của các bên liên quan.

Với 20 điểm tập trung vào ba trụ cột chính, kế hoạch hòa bình về Gaza của Tổng thống Mỹ Donald Trump được giới quan sát nhận định là một trong những sáng kiến toàn diện nhất mà Mỹ đưa ra liên quan tình hình Trung Đông. Kế hoạch đi sâu vào ba trụ cột, gồm trao đổi con tin và tù nhân, thành lập chính quyền chuyển tiếp và viện trợ nhân đạo, tái thiết.

Trên thực tế, phần lớn nội dung trong kế hoạch, nổi bật là trao đổi con tin và viện trợ nhân đạo, đều không mới và liên tục được các bên liên quan đưa ra đàm phán. Song, điều làm nên điểm đặc biệt cho kế hoạch là Mỹ có đề cập đến “quyền tự quyết” và “nhà nước Palestine”. Dù không nhắc gì tới việc công nhận nhà nước Palestine nhưng Mỹ thừa nhận rằng, việc thành lập nhà nước Palestine là điều mà người dân Palestine mong mỏi.

Bao trùm trên nhiều giai đoạn, kế hoạch của Tổng thống Donald Trump nhận được sự ủng hộ, hoan nghênh từ giới chuyên gia và cộng đồng quốc tế. Thay vì chỉ tập trung vào các giải pháp quân sự, kế hoạch này mang tính chất toàn diện, với sự kết hợp của các biện pháp an ninh, nhân đạo, chính trị.

Chính quyền Palestine ca ngợi nỗ lực thúc đẩy hòa bình của ông Trump và tái khẳng định cam kết hợp tác để chấm dứt chiến sự ở Gaza. Còn phía Israel nêu rõ, việc Israel rút quân khỏi Gaza cần phải được làm rõ và thảo luận thêm, tuy nhiên cho biết vẫn ủng hộ kế hoạch này.

Sáng kiến hòa bình nêu trên, nếu dẫn đến một thỏa thuận để chấm dứt cuộc chiến khốc liệt suốt gần hai năm qua ở Gaza, sẽ là một chiến thắng ngoại giao lớn với Tổng thống Donald Trump. Đồng thời, kế hoạch cũng có thể góp phần khẳng định lại vai trò và tầm ảnh hưởng của Mỹ tại khu vực Trung Đông. Điều này có thể thấy rõ qua một điểm nổi bật được đưa ra trong kế hoạch, đó là thành lập ủy ban kỹ trị Palestine tạm thời để quản lý Gaza, đặt dưới sự giám sát của một Hội đồng hòa bình quốc tế do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm Chủ tịch.

Tuy vậy, sáng kiến đầy tham vọng này vẫn được giới quan sát cho là chưa giải quyết được một số câu hỏi quan trọng và khả năng thực hiện trên thực tế tương đối mong manh. Một trong những câu hỏi được quan tâm nhất là: Ai sẽ điều hành, quản lý Gaza giai đoạn hậu chiến? Kế hoạch nhắc đến việc thành lập ủy ban kỹ trị Palestine và Hội đồng hòa bình quốc tế, nhưng không chỉ rõ cách thức lựa chọn thành viên cho các ủy ban, hội đồng này.

Theo kế hoạch, Mỹ sẽ phối hợp các đối tác Arab và quốc tế để thành lập Lực lượng ổn định quốc tế tạm thời, được triển khai tại Gaza với nhiệm vụ hỗ trợ các đơn vị cảnh sát Palestine. Tuy nhiên, dư luận thắc mắc về việc quốc gia nào sẽ gửi quân tham gia và lực lượng này sẽ hoạt động ra sao nếu tái diễn xung đột giữa Israel và Hamas.

Sự đồng thuận của các bên liên quan, vốn là nền tảng cho việc thực thi kế hoạch, cũng là một câu chuyện cần phải bàn. Kế hoạch này chứa những điều khoản được dư luận nhận định là có lợi cho Israel hơn hẳn Hamas. Hamas khó có thể chấp nhận việc loại bỏ quyền lực ở Gaza và giải giáp vũ khí. Ông Ilan Goldenberg, một cựu cố vấn cấp cao Nhà trắng nhận định rằng, điều nguy hiểm nhất là cả Israel và Hamas đều nói đồng ý “về nguyên tắc” nhưng lại đàm phán về các chi tiết trong nhiều tháng, trong khi đó chiến tranh vẫn tiếp diễn.

Hàng loạt quốc gia bày tỏ tán thành kế hoạch hòa bình của ông Trump và cam kết hợp tác chặt chẽ để phá vỡ thế bế tắc cho cuộc chiến dai dẳng ở Gaza. Tuy vậy, những lần “lỡ hẹn” với hòa bình trong quá khứ, khi các cuộc đàm phán về Gaza đổ vỡ do thiếu lòng tin hay sự không bảo đảm công bằng trong thực thi, đã khiến dư luận phản ứng thận trọng hơn về triển vọng thành công của sáng kiến này.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc họp báo ở New Delhi, ngày 27/1/2026. (Nguồn: ANI/TTXVN)

FTA giữa Ấn Độ và EU: Bước chuyển tích cực

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ vừa tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 với dấu mốc đáng nhớ khi hai bên tuyên bố hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội xây dựng một không gian thương mại rộng lớn với khoảng hai tỷ người tiêu dùng, chiếm gần 25% GDP toàn cầu. 

Một phương tiện quân sự gần thành phố Rawa, gần khu vực biên giới Iraq và Syria. (Ảnh: Xinhua)

Hiểm họa tiềm ẩn về an ninh ở Trung Đông

Lực lượng liên quân đã hoàn tất việc rút quân khỏi các căn cứ nằm trong lãnh thổ liên bang Iraq, đánh dấu sự kết thúc giai đoạn đầu của sứ mệnh quân sự do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc. 

Tuyến đường gom Đại lộ Thăng Long (đoạn qua khu vực gần Thiên Đường Bảo Sơn) chìm trong lớp bụi dày đặc, mịt mù. Cây cối ven đường đổi sang màu trắng đục, phủ đầy lớp bột mịn. (Ảnh: THÙY LINH)

Ô nhiễm không khí: Thách thức nghiêm trọng

Theo Báo cáo chất lượng không khí thế giới năm 2025 do tổ chức IQAir công bố, chỉ có 7 quốc gia đáp ứng ngưỡng PM2.5 theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), còn lại hơn 90% số quốc gia vượt xa mức an toàn.