Kỳ vọng và thách thức cho giải quyết cuộc xung đột ở Gaza

Kế hoạch hòa bình gồm 20 điểm mà Mỹ mới đề ra được coi là động thái ngoại giao lớn nhất từ trước đến nay của Washington hướng đến giải quyết cuộc xung đột ở Gaza.

Một cậu bé Palestine ngồi giữa đống đổ nát sau cuộc không kích của Israel nhằm vào khu vực Al-Zawaida, trung tâm Dải Gaza, ngày 25/9/2025. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)
Một cậu bé Palestine ngồi giữa đống đổ nát sau cuộc không kích của Israel nhằm vào khu vực Al-Zawaida, trung tâm Dải Gaza, ngày 25/9/2025. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Dù nhận được nhiều kỳ vọng và sự hoan nghênh của cộng đồng quốc tế, kế hoạch này vẫn đối mặt không ít ý kiến hoài nghi về tính khả thi và sự đồng thuận của các bên liên quan.

Với 20 điểm tập trung vào ba trụ cột chính, kế hoạch hòa bình về Gaza của Tổng thống Mỹ Donald Trump được giới quan sát nhận định là một trong những sáng kiến toàn diện nhất mà Mỹ đưa ra liên quan tình hình Trung Đông. Kế hoạch đi sâu vào ba trụ cột, gồm trao đổi con tin và tù nhân, thành lập chính quyền chuyển tiếp và viện trợ nhân đạo, tái thiết.

Trên thực tế, phần lớn nội dung trong kế hoạch, nổi bật là trao đổi con tin và viện trợ nhân đạo, đều không mới và liên tục được các bên liên quan đưa ra đàm phán. Song, điều làm nên điểm đặc biệt cho kế hoạch là Mỹ có đề cập đến “quyền tự quyết” và “nhà nước Palestine”. Dù không nhắc gì tới việc công nhận nhà nước Palestine nhưng Mỹ thừa nhận rằng, việc thành lập nhà nước Palestine là điều mà người dân Palestine mong mỏi.

Bao trùm trên nhiều giai đoạn, kế hoạch của Tổng thống Donald Trump nhận được sự ủng hộ, hoan nghênh từ giới chuyên gia và cộng đồng quốc tế. Thay vì chỉ tập trung vào các giải pháp quân sự, kế hoạch này mang tính chất toàn diện, với sự kết hợp của các biện pháp an ninh, nhân đạo, chính trị.

Chính quyền Palestine ca ngợi nỗ lực thúc đẩy hòa bình của ông Trump và tái khẳng định cam kết hợp tác để chấm dứt chiến sự ở Gaza. Còn phía Israel nêu rõ, việc Israel rút quân khỏi Gaza cần phải được làm rõ và thảo luận thêm, tuy nhiên cho biết vẫn ủng hộ kế hoạch này.

Sáng kiến hòa bình nêu trên, nếu dẫn đến một thỏa thuận để chấm dứt cuộc chiến khốc liệt suốt gần hai năm qua ở Gaza, sẽ là một chiến thắng ngoại giao lớn với Tổng thống Donald Trump. Đồng thời, kế hoạch cũng có thể góp phần khẳng định lại vai trò và tầm ảnh hưởng của Mỹ tại khu vực Trung Đông. Điều này có thể thấy rõ qua một điểm nổi bật được đưa ra trong kế hoạch, đó là thành lập ủy ban kỹ trị Palestine tạm thời để quản lý Gaza, đặt dưới sự giám sát của một Hội đồng hòa bình quốc tế do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm Chủ tịch.

Tuy vậy, sáng kiến đầy tham vọng này vẫn được giới quan sát cho là chưa giải quyết được một số câu hỏi quan trọng và khả năng thực hiện trên thực tế tương đối mong manh. Một trong những câu hỏi được quan tâm nhất là: Ai sẽ điều hành, quản lý Gaza giai đoạn hậu chiến? Kế hoạch nhắc đến việc thành lập ủy ban kỹ trị Palestine và Hội đồng hòa bình quốc tế, nhưng không chỉ rõ cách thức lựa chọn thành viên cho các ủy ban, hội đồng này.

Theo kế hoạch, Mỹ sẽ phối hợp các đối tác Arab và quốc tế để thành lập Lực lượng ổn định quốc tế tạm thời, được triển khai tại Gaza với nhiệm vụ hỗ trợ các đơn vị cảnh sát Palestine. Tuy nhiên, dư luận thắc mắc về việc quốc gia nào sẽ gửi quân tham gia và lực lượng này sẽ hoạt động ra sao nếu tái diễn xung đột giữa Israel và Hamas.

Sự đồng thuận của các bên liên quan, vốn là nền tảng cho việc thực thi kế hoạch, cũng là một câu chuyện cần phải bàn. Kế hoạch này chứa những điều khoản được dư luận nhận định là có lợi cho Israel hơn hẳn Hamas. Hamas khó có thể chấp nhận việc loại bỏ quyền lực ở Gaza và giải giáp vũ khí. Ông Ilan Goldenberg, một cựu cố vấn cấp cao Nhà trắng nhận định rằng, điều nguy hiểm nhất là cả Israel và Hamas đều nói đồng ý “về nguyên tắc” nhưng lại đàm phán về các chi tiết trong nhiều tháng, trong khi đó chiến tranh vẫn tiếp diễn.

Hàng loạt quốc gia bày tỏ tán thành kế hoạch hòa bình của ông Trump và cam kết hợp tác chặt chẽ để phá vỡ thế bế tắc cho cuộc chiến dai dẳng ở Gaza. Tuy vậy, những lần “lỡ hẹn” với hòa bình trong quá khứ, khi các cuộc đàm phán về Gaza đổ vỡ do thiếu lòng tin hay sự không bảo đảm công bằng trong thực thi, đã khiến dư luận phản ứng thận trọng hơn về triển vọng thành công của sáng kiến này.

Có thể bạn quan tâm

Cảnh đổ nát sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thách thức trên hành trình tái thiết Afghanistan

Afghanistan vừa tổ chức các hoạt động kỷ niệm 5 năm lực lượng Taliban trở lại nắm quyền. Từng bị tàn phá nặng nề bởi xung đột, Afghanistan đang nỗ lực xây dựng lại đất nước từ đống tro tàn của chiến tranh. Mặc dù tình hình an ninh đã được cải thiện, quốc gia này vẫn bị bủa vây bởi nhiều thách thức.

Một người phụ nữ và các con trong một căn lều tại trại tị nạn gần thị trấn biên giới Al-Tina ở miền tây Sudan, vào ngày 19/6/2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Cơ hội tới trường của trẻ em ở các khu vực xung đột: Khoảng trống khó khỏa lấp

Tháng 9, tháng tựu trường đang đến gần, hàng triệu trẻ em trên thế giới nô nức chuẩn bị sách vở, háo hức đón chờ ngày khai giảng. Tuy nhiên, không phải trẻ em nào cũng được hưởng niềm vui và quyền cơ bản đó. Đối với trẻ em tại nhiều nước đang xảy ra xung đột, cơ hội đến trường vẫn chỉ là ước mơ xa vời.

Mực nước sông Loire ở Pháp xuống thấp kỷ lục. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu

Ảnh hưởng trầm trọng đến nhiều lĩnh vực, biến đổi khí hậu không chỉ là một thách thức về môi trường đơn thuần mà đã được giới chuyên gia nhìn nhận như mối đe dọa an ninh, địa chính trị toàn cầu.

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.