Kỳ vọng và thách thức cho giải quyết cuộc xung đột ở Gaza

Kế hoạch hòa bình gồm 20 điểm mà Mỹ mới đề ra được coi là động thái ngoại giao lớn nhất từ trước đến nay của Washington hướng đến giải quyết cuộc xung đột ở Gaza.

Một cậu bé Palestine ngồi giữa đống đổ nát sau cuộc không kích của Israel nhằm vào khu vực Al-Zawaida, trung tâm Dải Gaza, ngày 25/9/2025. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)
Một cậu bé Palestine ngồi giữa đống đổ nát sau cuộc không kích của Israel nhằm vào khu vực Al-Zawaida, trung tâm Dải Gaza, ngày 25/9/2025. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Dù nhận được nhiều kỳ vọng và sự hoan nghênh của cộng đồng quốc tế, kế hoạch này vẫn đối mặt không ít ý kiến hoài nghi về tính khả thi và sự đồng thuận của các bên liên quan.

Với 20 điểm tập trung vào ba trụ cột chính, kế hoạch hòa bình về Gaza của Tổng thống Mỹ Donald Trump được giới quan sát nhận định là một trong những sáng kiến toàn diện nhất mà Mỹ đưa ra liên quan tình hình Trung Đông. Kế hoạch đi sâu vào ba trụ cột, gồm trao đổi con tin và tù nhân, thành lập chính quyền chuyển tiếp và viện trợ nhân đạo, tái thiết.

Trên thực tế, phần lớn nội dung trong kế hoạch, nổi bật là trao đổi con tin và viện trợ nhân đạo, đều không mới và liên tục được các bên liên quan đưa ra đàm phán. Song, điều làm nên điểm đặc biệt cho kế hoạch là Mỹ có đề cập đến “quyền tự quyết” và “nhà nước Palestine”. Dù không nhắc gì tới việc công nhận nhà nước Palestine nhưng Mỹ thừa nhận rằng, việc thành lập nhà nước Palestine là điều mà người dân Palestine mong mỏi.

Bao trùm trên nhiều giai đoạn, kế hoạch của Tổng thống Donald Trump nhận được sự ủng hộ, hoan nghênh từ giới chuyên gia và cộng đồng quốc tế. Thay vì chỉ tập trung vào các giải pháp quân sự, kế hoạch này mang tính chất toàn diện, với sự kết hợp của các biện pháp an ninh, nhân đạo, chính trị.

Chính quyền Palestine ca ngợi nỗ lực thúc đẩy hòa bình của ông Trump và tái khẳng định cam kết hợp tác để chấm dứt chiến sự ở Gaza. Còn phía Israel nêu rõ, việc Israel rút quân khỏi Gaza cần phải được làm rõ và thảo luận thêm, tuy nhiên cho biết vẫn ủng hộ kế hoạch này.

Sáng kiến hòa bình nêu trên, nếu dẫn đến một thỏa thuận để chấm dứt cuộc chiến khốc liệt suốt gần hai năm qua ở Gaza, sẽ là một chiến thắng ngoại giao lớn với Tổng thống Donald Trump. Đồng thời, kế hoạch cũng có thể góp phần khẳng định lại vai trò và tầm ảnh hưởng của Mỹ tại khu vực Trung Đông. Điều này có thể thấy rõ qua một điểm nổi bật được đưa ra trong kế hoạch, đó là thành lập ủy ban kỹ trị Palestine tạm thời để quản lý Gaza, đặt dưới sự giám sát của một Hội đồng hòa bình quốc tế do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm Chủ tịch.

Tuy vậy, sáng kiến đầy tham vọng này vẫn được giới quan sát cho là chưa giải quyết được một số câu hỏi quan trọng và khả năng thực hiện trên thực tế tương đối mong manh. Một trong những câu hỏi được quan tâm nhất là: Ai sẽ điều hành, quản lý Gaza giai đoạn hậu chiến? Kế hoạch nhắc đến việc thành lập ủy ban kỹ trị Palestine và Hội đồng hòa bình quốc tế, nhưng không chỉ rõ cách thức lựa chọn thành viên cho các ủy ban, hội đồng này.

Theo kế hoạch, Mỹ sẽ phối hợp các đối tác Arab và quốc tế để thành lập Lực lượng ổn định quốc tế tạm thời, được triển khai tại Gaza với nhiệm vụ hỗ trợ các đơn vị cảnh sát Palestine. Tuy nhiên, dư luận thắc mắc về việc quốc gia nào sẽ gửi quân tham gia và lực lượng này sẽ hoạt động ra sao nếu tái diễn xung đột giữa Israel và Hamas.

Sự đồng thuận của các bên liên quan, vốn là nền tảng cho việc thực thi kế hoạch, cũng là một câu chuyện cần phải bàn. Kế hoạch này chứa những điều khoản được dư luận nhận định là có lợi cho Israel hơn hẳn Hamas. Hamas khó có thể chấp nhận việc loại bỏ quyền lực ở Gaza và giải giáp vũ khí. Ông Ilan Goldenberg, một cựu cố vấn cấp cao Nhà trắng nhận định rằng, điều nguy hiểm nhất là cả Israel và Hamas đều nói đồng ý “về nguyên tắc” nhưng lại đàm phán về các chi tiết trong nhiều tháng, trong khi đó chiến tranh vẫn tiếp diễn.

Hàng loạt quốc gia bày tỏ tán thành kế hoạch hòa bình của ông Trump và cam kết hợp tác chặt chẽ để phá vỡ thế bế tắc cho cuộc chiến dai dẳng ở Gaza. Tuy vậy, những lần “lỡ hẹn” với hòa bình trong quá khứ, khi các cuộc đàm phán về Gaza đổ vỡ do thiếu lòng tin hay sự không bảo đảm công bằng trong thực thi, đã khiến dư luận phản ứng thận trọng hơn về triển vọng thành công của sáng kiến này.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.