Kỳ vọng và thách thức cho giải quyết cuộc xung đột ở Gaza

Kế hoạch hòa bình gồm 20 điểm mà Mỹ mới đề ra được coi là động thái ngoại giao lớn nhất từ trước đến nay của Washington hướng đến giải quyết cuộc xung đột ở Gaza.

Một cậu bé Palestine ngồi giữa đống đổ nát sau cuộc không kích của Israel nhằm vào khu vực Al-Zawaida, trung tâm Dải Gaza, ngày 25/9/2025. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)
Một cậu bé Palestine ngồi giữa đống đổ nát sau cuộc không kích của Israel nhằm vào khu vực Al-Zawaida, trung tâm Dải Gaza, ngày 25/9/2025. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Dù nhận được nhiều kỳ vọng và sự hoan nghênh của cộng đồng quốc tế, kế hoạch này vẫn đối mặt không ít ý kiến hoài nghi về tính khả thi và sự đồng thuận của các bên liên quan.

Với 20 điểm tập trung vào ba trụ cột chính, kế hoạch hòa bình về Gaza của Tổng thống Mỹ Donald Trump được giới quan sát nhận định là một trong những sáng kiến toàn diện nhất mà Mỹ đưa ra liên quan tình hình Trung Đông. Kế hoạch đi sâu vào ba trụ cột, gồm trao đổi con tin và tù nhân, thành lập chính quyền chuyển tiếp và viện trợ nhân đạo, tái thiết.

Trên thực tế, phần lớn nội dung trong kế hoạch, nổi bật là trao đổi con tin và viện trợ nhân đạo, đều không mới và liên tục được các bên liên quan đưa ra đàm phán. Song, điều làm nên điểm đặc biệt cho kế hoạch là Mỹ có đề cập đến “quyền tự quyết” và “nhà nước Palestine”. Dù không nhắc gì tới việc công nhận nhà nước Palestine nhưng Mỹ thừa nhận rằng, việc thành lập nhà nước Palestine là điều mà người dân Palestine mong mỏi.

Bao trùm trên nhiều giai đoạn, kế hoạch của Tổng thống Donald Trump nhận được sự ủng hộ, hoan nghênh từ giới chuyên gia và cộng đồng quốc tế. Thay vì chỉ tập trung vào các giải pháp quân sự, kế hoạch này mang tính chất toàn diện, với sự kết hợp của các biện pháp an ninh, nhân đạo, chính trị.

Chính quyền Palestine ca ngợi nỗ lực thúc đẩy hòa bình của ông Trump và tái khẳng định cam kết hợp tác để chấm dứt chiến sự ở Gaza. Còn phía Israel nêu rõ, việc Israel rút quân khỏi Gaza cần phải được làm rõ và thảo luận thêm, tuy nhiên cho biết vẫn ủng hộ kế hoạch này.

Sáng kiến hòa bình nêu trên, nếu dẫn đến một thỏa thuận để chấm dứt cuộc chiến khốc liệt suốt gần hai năm qua ở Gaza, sẽ là một chiến thắng ngoại giao lớn với Tổng thống Donald Trump. Đồng thời, kế hoạch cũng có thể góp phần khẳng định lại vai trò và tầm ảnh hưởng của Mỹ tại khu vực Trung Đông. Điều này có thể thấy rõ qua một điểm nổi bật được đưa ra trong kế hoạch, đó là thành lập ủy ban kỹ trị Palestine tạm thời để quản lý Gaza, đặt dưới sự giám sát của một Hội đồng hòa bình quốc tế do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm Chủ tịch.

Tuy vậy, sáng kiến đầy tham vọng này vẫn được giới quan sát cho là chưa giải quyết được một số câu hỏi quan trọng và khả năng thực hiện trên thực tế tương đối mong manh. Một trong những câu hỏi được quan tâm nhất là: Ai sẽ điều hành, quản lý Gaza giai đoạn hậu chiến? Kế hoạch nhắc đến việc thành lập ủy ban kỹ trị Palestine và Hội đồng hòa bình quốc tế, nhưng không chỉ rõ cách thức lựa chọn thành viên cho các ủy ban, hội đồng này.

Theo kế hoạch, Mỹ sẽ phối hợp các đối tác Arab và quốc tế để thành lập Lực lượng ổn định quốc tế tạm thời, được triển khai tại Gaza với nhiệm vụ hỗ trợ các đơn vị cảnh sát Palestine. Tuy nhiên, dư luận thắc mắc về việc quốc gia nào sẽ gửi quân tham gia và lực lượng này sẽ hoạt động ra sao nếu tái diễn xung đột giữa Israel và Hamas.

Sự đồng thuận của các bên liên quan, vốn là nền tảng cho việc thực thi kế hoạch, cũng là một câu chuyện cần phải bàn. Kế hoạch này chứa những điều khoản được dư luận nhận định là có lợi cho Israel hơn hẳn Hamas. Hamas khó có thể chấp nhận việc loại bỏ quyền lực ở Gaza và giải giáp vũ khí. Ông Ilan Goldenberg, một cựu cố vấn cấp cao Nhà trắng nhận định rằng, điều nguy hiểm nhất là cả Israel và Hamas đều nói đồng ý “về nguyên tắc” nhưng lại đàm phán về các chi tiết trong nhiều tháng, trong khi đó chiến tranh vẫn tiếp diễn.

Hàng loạt quốc gia bày tỏ tán thành kế hoạch hòa bình của ông Trump và cam kết hợp tác chặt chẽ để phá vỡ thế bế tắc cho cuộc chiến dai dẳng ở Gaza. Tuy vậy, những lần “lỡ hẹn” với hòa bình trong quá khứ, khi các cuộc đàm phán về Gaza đổ vỡ do thiếu lòng tin hay sự không bảo đảm công bằng trong thực thi, đã khiến dư luận phản ứng thận trọng hơn về triển vọng thành công của sáng kiến này.

Có thể bạn quan tâm

Khách hàng trải nghiệm kính thông minh ở một cửa hàng tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Những nguy cơ tiềm ẩn về "bong bóng AI"

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới bị bủa vây bởi hàng loạt thách thức, sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành “điểm sáng” hiếm hoi, tạo cú huých mạnh mẽ cho thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, khi “cơn sốt” AI ngày càng tăng nhiệt, các nền kinh tế cũng đứng trước nhiều câu hỏi lớn.

Ảnh minh họa. (nguồn: TÂN HOA XÃ)

Mở rộng EU - “Khoản đầu tư địa chiến lược”

Mở rộng Liên minh châu Âu (EU) là vấn đề gắn với lợi ích chiến lược của khối, giúp EU có vị thế và mức độ ảnh hưởng lớn hơn trên trường quốc tế. Tuy nhiên, hành trình này còn nhiều trắc trở do sự khác biệt quan điểm và chênh lệch về mức độ phát triển giữa các nước.

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.