Những ngày qua, Syria đón nhận tin vui khi Liên minh châu Âu (EU), Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) cùng nhiều nước nối lại hợp tác, mở đường giúp quốc gia Trung Đông tái hòa nhập vào dòng chảy chung của khu vực và quốc tế sau nhiều thập niên chìm trong xung đột. Dù còn đối mặt hàng loạt thách thức, Syria đang nỗ lực từng bước xây dựng lại đất nước.
Sau hơn 10 năm bị gián đoạn, hiệp định hợp tác giữa Cộng đồng Kinh tế châu Âu (EEC) và Syria - nền tảng pháp lý quan trọng điều chỉnh mối quan hệ kinh tế và thương mại giữa Damascus và các nước thành viên EU - vừa được khôi phục đầy đủ hiệu lực. Việc hồi sinh hiệp định ghi dấu mốc lịch sử trong tiến trình hợp tác giữa hai bên, đồng thời tiếp nối các nỗ lực trước đó của EU nhằm giúp Syria tháo gỡ những “hòn đá tảng” trên con đường phát triển.
Cùng với EU, nhiều nước cũng sẵn sàng chào đón sự trở lại của Syria. Khác với thái độ thận trọng và hoài nghi trước đây khi đối thoại với chính quyền mới tại Syria, UAE đang thể hiện sự cởi mở hơn khi khẳng định mong muốn trở thành đối tác chiến lược trong công cuộc tái thiết Syria.
Tại diễn đàn kinh doanh đầu tiên giữa hai nước, vừa được tổ chức ở Damascus, UAE và Syria nhất trí khai thác tiềm năng hợp tác kinh tế và thương mại song phương trên nhiều lĩnh vực, nhất là cơ sở hạ tầng, năng lượng, công nghiệp và hậu cần. Trong khi đó, cửa khẩu thứ 6 trong số 12 cửa khẩu giữa Syria và Thổ Nhĩ Kỳ cũng vừa mở cửa trở lại, đánh dấu nỗ lực nối lại sợi dây liên kết giữa Syria với các nước láng giềng.
Syria đang trên con đường hướng tới sự ổn định sau hơn 10 năm rơi vào vòng xoáy của cuộc nội chiến đầy đau thương và mất mát. Theo Liên hợp quốc, với những nỗ lực trong thời gian qua, Syria đã gặt hái một số thành công bước đầu trong việc khôi phục các dịch vụ thiết yếu, mở rộng khả năng tiếp cận viện trợ và cải thiện chất lượng sống cho người dân.
Tuy nhiên, con đường phía trước còn nhiều chông gai. Bức tranh an ninh quốc gia bị phân mảnh sâu sắc với sự tồn tại của các nhóm vũ trang theo đuổi những lợi ích riêng. Bên cạnh đó, xung đột kéo dài cũng tàn phá phần lớn cơ sở hạ tầng quan trọng, hủy hoại nền kinh tế, đồng thời đẩy nhiều người dân vào cảnh nghèo đói, buộc phải di dời để chạy trốn bạo lực. Tình hình nhân đạo vẫn ở mức báo động khi hàng chục triệu người sống trong cảnh cần viện trợ lương thực, thiếu nước sạch và dịch vụ y tế. Ngân hàng Thế giới (WB) ước tính, chi phí tái thiết quốc gia Trung Đông này có thể lên tới 216 tỷ USD, thậm chí lớn hơn.
Trong bối cảnh đó, sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế là đòn bẩy giúp Syria chuyển mình. Khai thông quan hệ ngoại giao với các cường quốc như: Mỹ, Đức, Anh cùng nhiều nền kinh tế lớn khác trên thế giới sẽ giúp Syria tranh thủ nguồn viện trợ từ đối tác và thu hút vốn đầu tư nước ngoài phục vụ tiến trình xây dựng lại đất nước.
Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc phụ trách các vấn đề nhân đạo Tom Fletcher khẳng định, nếu nhận được sự hỗ trợ bền vững từ cộng đồng quốc tế, Syria không chỉ phục hồi mà còn có thể viết nên câu chuyện thành công về một quốc gia vươn lên từ đống tro tàn của xung đột.
Đây là mối quan hệ đôi bên cùng có lợi, bởi ở chiều ngược lại, hỗ trợ Syria cũng là cơ hội để nhiều nước củng cố tầm ảnh hưởng tại Trung Đông. Syria sở hữu vị trí địa chiến lược quan trọng khi có chung đường biên giới với 5 quốc gia, gồm Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq, Jordan, Israel và Liban, đồng thời nằm án ngữ cửa ngõ kết nối cộng đồng Arab và lục địa Á-Âu.
Vì vậy, Syria từ lâu đã tồn tại như một mắt xích quan trọng trong không gian chính trị khu vực và là điểm tựa quan trọng giúp các nước duy trì cán cân quyền lực ở Trung Đông. Để không chậm chân, nhiều nước nhanh chóng mở lại các kênh liên lạc vốn bị đóng băng trong hơn 10 năm qua, đẩy nhanh các cuộc tiếp xúc cấp cao và tìm kiếm mối quan hệ mang tính xây dựng hơn với Syria
