Khẳng định tiếng nói của các quốc đảo

Hội nghị cấp cao Diễn đàn các quốc đảo và quần đảo (AIS) lần thứ nhất vừa diễn ra tại Indonesia. Hội nghị không chỉ là cơ hội để các quốc đảo tăng cường tình đoàn kết mà còn khẳng định tiếng nói, đóng góp giải quyết thách thức toàn cầu. Đặc biệt, các quốc đảo đang chịu tác động của tình trạng biến đổi khí hậu.

Hội nghị cấp cao AIS diễn ra trong bối cảnh các quốc đảo trên thế giới đang đối mặt hàng loạt tác động tiêu cực do tình trạng nước biển dâng, ô nhiễm môi trường, mất đa dạng sinh học…

Liên hợp quốc nhấn mạnh, biến đổi khí hậu có tác động đầu tiên và trực tiếp đến các quốc đảo ở Thái Bình Dương. Trong bối cảnh đó, hội nghị kêu gọi các nước tăng cường hợp tác trong 4 lĩnh vực chính, gồm giảm ảnh hưởng và thích ứng biến đổi khí hậu; phát triển kinh tế biển xanh và du lịch sinh thái; giải quyết rác thải nhựa trên biển và ven biển; quản trị hàng hải.

Liên hợp quốc nhấn mạnh, biến đổi khí hậu có tác động đầu tiên và trực tiếp đến các quốc đảo ở Thái Bình Dương. Trong bối cảnh đó, hội nghị kêu gọi các nước tăng cường hợp tác trong 4 lĩnh vực chính, gồm giảm ảnh hưởng và thích ứng biến đổi khí hậu; phát triển kinh tế biển xanh và du lịch sinh thái; giải quyết rác thải nhựa trên biển và ven biển; quản trị hàng hải.

Quy tụ sự tham dự của các nhà lãnh đạo từ nhiều quốc gia thành viên AIS và các tổ chức quốc tế, Hội nghị thượng đỉnh AIS lần thứ nhất được coi là sự kiện mang tính bước ngoặt, đặt nền tảng để các quốc đảo tìm ra hướng đi chung, đóng góp giải quyết những thách thức toàn cầu.

Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Retno Marsudi kêu gọi các quốc đảo, quần đảo tăng cường đoàn kết, đưa AIS trở thành “ngọn hải đăng” dẫn đường trong tiến trình thúc đẩy hợp tác bao trùm, hiệu quả.

Hội nghị cấp cao AIS là minh chứng cho thấy, các quốc đảo đang ngày càng khẳng định tiếng nói quan trọng trong xử lý các vấn đề toàn cầu và tại nhiều diễn đàn quốc tế.

Điều này cũng được thể hiện rõ tại Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 78, diễn ra tháng 9 vừa qua tại New York (Mỹ), khi tiếng nói của các quốc đảo như Kiribati, Tuvalu, Nauru, Timor Leste nhận được sự chia sẻ, hưởng ứng nhiệt tình của cộng đồng quốc tế.

Với vị thế địa chính trị ngày càng được nâng cao, các quốc đảo cũng có vai trò quan trọng trong chính sách đối ngoại của các nước lớn. Cuối tháng 9 vừa qua, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã tiếp đón các nhà lãnh đạo 18 quốc đảo Thái Bình Dương tại Nhà trắng nhân dịp Hội nghị cấp cao Mỹ-Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương (PIF) lần thứ 2. Trước sự kiện ở Nhà trắng, Washington công bố thiết lập quan hệ ngoại giao với 2 quốc đảo Thái Bình Dương là quần đảo Cook và Niue. Mỹ cũng đã mở Đại sứ quán tại quần đảo Solomon và Tonga. Năm 2022, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ thăm Fiji sau 36 năm...

Những bước đi quyết liệt nêu trên cho thấy quyết tâm của Washington trong việc củng cố kết nối với khu vực này, đúng như lời Tổng thống Biden từng nhấn mạnh: Các quốc đảo Thái Bình Dương đóng góp tiếng nói quan trọng định hình thế giới trong những thập niên tới và đó là lý do Mỹ ưu tiên tăng cường hợp tác với các quốc đảo.

Tại Hội nghị cấp cao đầu tiên giữa Hàn Quốc và 18 thành viên PIF diễn ra tháng 5 vừa qua, Seoul đã cam kết tăng gấp đôi vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) cho khu vực này, lên 39,9 triệu USD vào năm 2027, đồng thời tăng cường cung cấp tài chính, công nghệ giúp các nước ứng phó biến đổi khí hậu. Nhân Diễn đàn hợp tác Ấn Độ-các quốc đảo Thái Bình Dương được tổ chức ở Papua New Guinea, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cũng khẳng định New Delhi là đối tác tin cậy của các quốc đảo gặp khó khăn do chuỗi cung ứng gián đoạn và biến đổi khí hậu.

Tiếng nói của các quốc đảo ngày càng được coi trọng, bởi họ là “nạn nhân chính” của tình trạng biến đổi khí hậu. Trong báo cáo công bố mới đây, Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) cảnh báo, mực nước biển phía tây và nam Thái Bình Dương dâng nhanh hơn mức trung bình toàn cầu, khiến các đợt triều cường ngày càng cao, đe dọa các đảo thấp. Nhiệt độ nước biển tăng cũng gây thiệt hại nghiêm trọng cho hệ sinh thái biển. Theo WMO, chỉ trong năm 2022, khu vực trên đã trải qua 35 thảm họa thiên tai, như bão và lũ lụt, khiến hơn 700 người thiệt mạng, ảnh hưởng cuộc sống của hơn 8 triệu người, gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng. Đáng lo ngại, mực nước biển dâng cao đang đe dọa sự tồn vong của các quốc đảo.

Đứng nơi đầu sóng ngọn gió, gánh chịu tác động trực tiếp của tình trạng nước biển dâng, các quốc đảo cần được thế giới lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành trong nỗ lực thích ứng với biến đổi khí hậu.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.