Khẳng định tiếng nói của các quốc đảo

Hội nghị cấp cao Diễn đàn các quốc đảo và quần đảo (AIS) lần thứ nhất vừa diễn ra tại Indonesia. Hội nghị không chỉ là cơ hội để các quốc đảo tăng cường tình đoàn kết mà còn khẳng định tiếng nói, đóng góp giải quyết thách thức toàn cầu. Đặc biệt, các quốc đảo đang chịu tác động của tình trạng biến đổi khí hậu.

Hội nghị cấp cao AIS diễn ra trong bối cảnh các quốc đảo trên thế giới đang đối mặt hàng loạt tác động tiêu cực do tình trạng nước biển dâng, ô nhiễm môi trường, mất đa dạng sinh học…

Liên hợp quốc nhấn mạnh, biến đổi khí hậu có tác động đầu tiên và trực tiếp đến các quốc đảo ở Thái Bình Dương. Trong bối cảnh đó, hội nghị kêu gọi các nước tăng cường hợp tác trong 4 lĩnh vực chính, gồm giảm ảnh hưởng và thích ứng biến đổi khí hậu; phát triển kinh tế biển xanh và du lịch sinh thái; giải quyết rác thải nhựa trên biển và ven biển; quản trị hàng hải.

Liên hợp quốc nhấn mạnh, biến đổi khí hậu có tác động đầu tiên và trực tiếp đến các quốc đảo ở Thái Bình Dương. Trong bối cảnh đó, hội nghị kêu gọi các nước tăng cường hợp tác trong 4 lĩnh vực chính, gồm giảm ảnh hưởng và thích ứng biến đổi khí hậu; phát triển kinh tế biển xanh và du lịch sinh thái; giải quyết rác thải nhựa trên biển và ven biển; quản trị hàng hải.

Quy tụ sự tham dự của các nhà lãnh đạo từ nhiều quốc gia thành viên AIS và các tổ chức quốc tế, Hội nghị thượng đỉnh AIS lần thứ nhất được coi là sự kiện mang tính bước ngoặt, đặt nền tảng để các quốc đảo tìm ra hướng đi chung, đóng góp giải quyết những thách thức toàn cầu.

Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Retno Marsudi kêu gọi các quốc đảo, quần đảo tăng cường đoàn kết, đưa AIS trở thành “ngọn hải đăng” dẫn đường trong tiến trình thúc đẩy hợp tác bao trùm, hiệu quả.

Hội nghị cấp cao AIS là minh chứng cho thấy, các quốc đảo đang ngày càng khẳng định tiếng nói quan trọng trong xử lý các vấn đề toàn cầu và tại nhiều diễn đàn quốc tế.

Điều này cũng được thể hiện rõ tại Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 78, diễn ra tháng 9 vừa qua tại New York (Mỹ), khi tiếng nói của các quốc đảo như Kiribati, Tuvalu, Nauru, Timor Leste nhận được sự chia sẻ, hưởng ứng nhiệt tình của cộng đồng quốc tế.

Với vị thế địa chính trị ngày càng được nâng cao, các quốc đảo cũng có vai trò quan trọng trong chính sách đối ngoại của các nước lớn. Cuối tháng 9 vừa qua, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã tiếp đón các nhà lãnh đạo 18 quốc đảo Thái Bình Dương tại Nhà trắng nhân dịp Hội nghị cấp cao Mỹ-Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương (PIF) lần thứ 2. Trước sự kiện ở Nhà trắng, Washington công bố thiết lập quan hệ ngoại giao với 2 quốc đảo Thái Bình Dương là quần đảo Cook và Niue. Mỹ cũng đã mở Đại sứ quán tại quần đảo Solomon và Tonga. Năm 2022, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ thăm Fiji sau 36 năm...

Những bước đi quyết liệt nêu trên cho thấy quyết tâm của Washington trong việc củng cố kết nối với khu vực này, đúng như lời Tổng thống Biden từng nhấn mạnh: Các quốc đảo Thái Bình Dương đóng góp tiếng nói quan trọng định hình thế giới trong những thập niên tới và đó là lý do Mỹ ưu tiên tăng cường hợp tác với các quốc đảo.

Tại Hội nghị cấp cao đầu tiên giữa Hàn Quốc và 18 thành viên PIF diễn ra tháng 5 vừa qua, Seoul đã cam kết tăng gấp đôi vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) cho khu vực này, lên 39,9 triệu USD vào năm 2027, đồng thời tăng cường cung cấp tài chính, công nghệ giúp các nước ứng phó biến đổi khí hậu. Nhân Diễn đàn hợp tác Ấn Độ-các quốc đảo Thái Bình Dương được tổ chức ở Papua New Guinea, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cũng khẳng định New Delhi là đối tác tin cậy của các quốc đảo gặp khó khăn do chuỗi cung ứng gián đoạn và biến đổi khí hậu.

Tiếng nói của các quốc đảo ngày càng được coi trọng, bởi họ là “nạn nhân chính” của tình trạng biến đổi khí hậu. Trong báo cáo công bố mới đây, Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) cảnh báo, mực nước biển phía tây và nam Thái Bình Dương dâng nhanh hơn mức trung bình toàn cầu, khiến các đợt triều cường ngày càng cao, đe dọa các đảo thấp. Nhiệt độ nước biển tăng cũng gây thiệt hại nghiêm trọng cho hệ sinh thái biển. Theo WMO, chỉ trong năm 2022, khu vực trên đã trải qua 35 thảm họa thiên tai, như bão và lũ lụt, khiến hơn 700 người thiệt mạng, ảnh hưởng cuộc sống của hơn 8 triệu người, gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng. Đáng lo ngại, mực nước biển dâng cao đang đe dọa sự tồn vong của các quốc đảo.

Đứng nơi đầu sóng ngọn gió, gánh chịu tác động trực tiếp của tình trạng nước biển dâng, các quốc đảo cần được thế giới lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành trong nỗ lực thích ứng với biến đổi khí hậu.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.

Người dân mua sắm tại siêu thị ở Vienna, Áo. Ảnh: THX/TTXVN

Kinh tế châu Âu phục hồi ấn tượng

Kinh tế Khu vực đồng euro (Eurozone) ghi nhận dấu hiệu phục hồi ấn tượng khi tăng trưởng vượt các dự báo. Với mức 1,5% trong năm 2025, đây là năm tăng trưởng thứ hai liên tiếp của Eurozone, bất chấp một năm đầy biến động với những thách thức từ tranh chấp thương mại và căng thẳng địa chính trị toàn cầu.