Khẳng định tiếng nói của các quốc đảo

Hội nghị cấp cao Diễn đàn các quốc đảo và quần đảo (AIS) lần thứ nhất vừa diễn ra tại Indonesia. Hội nghị không chỉ là cơ hội để các quốc đảo tăng cường tình đoàn kết mà còn khẳng định tiếng nói, đóng góp giải quyết thách thức toàn cầu. Đặc biệt, các quốc đảo đang chịu tác động của tình trạng biến đổi khí hậu.

Hội nghị cấp cao AIS diễn ra trong bối cảnh các quốc đảo trên thế giới đang đối mặt hàng loạt tác động tiêu cực do tình trạng nước biển dâng, ô nhiễm môi trường, mất đa dạng sinh học…

Liên hợp quốc nhấn mạnh, biến đổi khí hậu có tác động đầu tiên và trực tiếp đến các quốc đảo ở Thái Bình Dương. Trong bối cảnh đó, hội nghị kêu gọi các nước tăng cường hợp tác trong 4 lĩnh vực chính, gồm giảm ảnh hưởng và thích ứng biến đổi khí hậu; phát triển kinh tế biển xanh và du lịch sinh thái; giải quyết rác thải nhựa trên biển và ven biển; quản trị hàng hải.

Liên hợp quốc nhấn mạnh, biến đổi khí hậu có tác động đầu tiên và trực tiếp đến các quốc đảo ở Thái Bình Dương. Trong bối cảnh đó, hội nghị kêu gọi các nước tăng cường hợp tác trong 4 lĩnh vực chính, gồm giảm ảnh hưởng và thích ứng biến đổi khí hậu; phát triển kinh tế biển xanh và du lịch sinh thái; giải quyết rác thải nhựa trên biển và ven biển; quản trị hàng hải.

Quy tụ sự tham dự của các nhà lãnh đạo từ nhiều quốc gia thành viên AIS và các tổ chức quốc tế, Hội nghị thượng đỉnh AIS lần thứ nhất được coi là sự kiện mang tính bước ngoặt, đặt nền tảng để các quốc đảo tìm ra hướng đi chung, đóng góp giải quyết những thách thức toàn cầu.

Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Retno Marsudi kêu gọi các quốc đảo, quần đảo tăng cường đoàn kết, đưa AIS trở thành “ngọn hải đăng” dẫn đường trong tiến trình thúc đẩy hợp tác bao trùm, hiệu quả.

Hội nghị cấp cao AIS là minh chứng cho thấy, các quốc đảo đang ngày càng khẳng định tiếng nói quan trọng trong xử lý các vấn đề toàn cầu và tại nhiều diễn đàn quốc tế.

Điều này cũng được thể hiện rõ tại Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 78, diễn ra tháng 9 vừa qua tại New York (Mỹ), khi tiếng nói của các quốc đảo như Kiribati, Tuvalu, Nauru, Timor Leste nhận được sự chia sẻ, hưởng ứng nhiệt tình của cộng đồng quốc tế.

Với vị thế địa chính trị ngày càng được nâng cao, các quốc đảo cũng có vai trò quan trọng trong chính sách đối ngoại của các nước lớn. Cuối tháng 9 vừa qua, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã tiếp đón các nhà lãnh đạo 18 quốc đảo Thái Bình Dương tại Nhà trắng nhân dịp Hội nghị cấp cao Mỹ-Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương (PIF) lần thứ 2. Trước sự kiện ở Nhà trắng, Washington công bố thiết lập quan hệ ngoại giao với 2 quốc đảo Thái Bình Dương là quần đảo Cook và Niue. Mỹ cũng đã mở Đại sứ quán tại quần đảo Solomon và Tonga. Năm 2022, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ thăm Fiji sau 36 năm...

Những bước đi quyết liệt nêu trên cho thấy quyết tâm của Washington trong việc củng cố kết nối với khu vực này, đúng như lời Tổng thống Biden từng nhấn mạnh: Các quốc đảo Thái Bình Dương đóng góp tiếng nói quan trọng định hình thế giới trong những thập niên tới và đó là lý do Mỹ ưu tiên tăng cường hợp tác với các quốc đảo.

Tại Hội nghị cấp cao đầu tiên giữa Hàn Quốc và 18 thành viên PIF diễn ra tháng 5 vừa qua, Seoul đã cam kết tăng gấp đôi vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) cho khu vực này, lên 39,9 triệu USD vào năm 2027, đồng thời tăng cường cung cấp tài chính, công nghệ giúp các nước ứng phó biến đổi khí hậu. Nhân Diễn đàn hợp tác Ấn Độ-các quốc đảo Thái Bình Dương được tổ chức ở Papua New Guinea, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cũng khẳng định New Delhi là đối tác tin cậy của các quốc đảo gặp khó khăn do chuỗi cung ứng gián đoạn và biến đổi khí hậu.

Tiếng nói của các quốc đảo ngày càng được coi trọng, bởi họ là “nạn nhân chính” của tình trạng biến đổi khí hậu. Trong báo cáo công bố mới đây, Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) cảnh báo, mực nước biển phía tây và nam Thái Bình Dương dâng nhanh hơn mức trung bình toàn cầu, khiến các đợt triều cường ngày càng cao, đe dọa các đảo thấp. Nhiệt độ nước biển tăng cũng gây thiệt hại nghiêm trọng cho hệ sinh thái biển. Theo WMO, chỉ trong năm 2022, khu vực trên đã trải qua 35 thảm họa thiên tai, như bão và lũ lụt, khiến hơn 700 người thiệt mạng, ảnh hưởng cuộc sống của hơn 8 triệu người, gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng. Đáng lo ngại, mực nước biển dâng cao đang đe dọa sự tồn vong của các quốc đảo.

Đứng nơi đầu sóng ngọn gió, gánh chịu tác động trực tiếp của tình trạng nước biển dâng, các quốc đảo cần được thế giới lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành trong nỗ lực thích ứng với biến đổi khí hậu.

Có thể bạn quan tâm

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế.