Thực hiện Chỉ thị số 17-CT/TW ngày 21/10/2022 của Ban Bí thư và Chỉ thị số 34/CT-TTg ngày 11/12/2014 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm, Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm đã ban hành Kế hoạch triển khai “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” năm 2026 với chủ đề “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”.
Để triển khai các nội dung trên, ngày 20/4/2026, Cục Hải quan ban hành Công văn số 15440/CHQ-VP yêu cầu các Chi cục Hải quan cửa khẩu và Chi cục Điều tra chống buôn lậu tăng cường kiểm soát, siết chặt kiểm tra, giám sát đối với thực phẩm nhập khẩu, phụ gia thực phẩm; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Thực hiện chỉ đạo, các đơn vị hải quan địa phương đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, qua đó phát hiện, bắt giữ nhiều lô hàng thực phẩm không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn.
Tại Cửa khẩu quốc tế Lào Cai (Chi cục Hải quan khu vực VII), ngày 21/4/2026, lực lượng hải quan chủ trì phát hiện, bắt giữ 180kg thực phẩm các loại, gồm 90kg lạp xưởng đông lạnh, 30kg xiên thịt đông lạnh, 60kg xúc xích khô ăn liền, không có hóa đơn chứng từ hợp pháp, vận chuyển từ Trung Quốc vào Việt Nam để tiêu thụ.
Trước đó, ngày 31/3/2026, tại khu vực cách ly thuộc Trung tâm quản lý Cửa khẩu quốc tế Lào Cai, Hải quan Cửa khẩu quốc tế Lào Cai chủ trì, phối hợp Trạm Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lào Cai phát hiện một lô hàng thực phẩm không rõ nguồn gốc.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 271kg thực phẩm các loại, bao gồm xúc xích khô ăn liền, xúc xích đông lạnh, lạp xưởng đông lạnh và xiên thịt đông lạnh. Toàn bộ số hàng hóa trên đều không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp, không xác định được chủ sở hữu hoặc người quản lý.
Qua xác minh ban đầu, lô hàng có dấu hiệu được tập kết để chia nhỏ, vận chuyển trái phép từ Trung Quốc vào Việt Nam qua đường bộ, nhằm trốn tránh sự kiểm soát của lực lượng chức năng.
Ngày 26/3/2026, tại khu vực kiểm tra hành lý của hành khách nhập cảnh thuộc Trung tâm quản lý Cửa khẩu quốc tế Lào Cai, Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai chủ trì, phối hợp Trạm Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lào Cai kiểm tra hành lý của hành khách Lê Thị Hải Yến (giấy thông hành số: Y0943506 cấp ngày 9/2/2026 tại Công an phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai) phát hiện 54,3kg thực phẩm đông lạnh (lạp xưởng và xiên thịt) không rõ nguồn gốc.
Tại khu vực cửa khẩu Hoành Mô, Móng Cái (Chi cục Hải quan khu vực VIII), chỉ trong chưa đầy một tuần (từ ngày 16 đến 22/4/2026), nhiều vụ vận chuyển thực phẩm không rõ nguồn gốc đã bị phát hiện, ngăn chặn.
Cụ thể, ngày 22/4/2026, Hải quan Cửa khẩu Hoành Mô bắt giữ đối tượng vận chuyển 266kg xúc xích thịt lợn chế biến sẵn và 96kg bánh quy có nguồn gốc từ Trung Quốc, tổng trị giá ước tính khoảng 47,36 triệu đồng.
Ngày 21/4/2026, Chi cục Hải quan khu vực VIII (Hải quan cửa khẩu cảng Vạn Gia chủ trì phối hợp với Đội Kiểm soát Hải quan) đã phát hiện và bắt giữ đối tượng Trương Văn Đạt (sinh năm 1999, trú tại Quảng Hà, Quảng Ninh), sử dụng bè gỗ tự đóng để vận chuyển: 15 túi nilon; bên trong mỗi túi có chứa, đựng 10kg xúc xích, có xuất xứ Trung Quốc. Tổng trọng lượng là 150kg và 6 thùng xốp, kích thước (40x60x40)cm/thùng, bên trong mỗi thùng có chứa, đựng 25kg lạp xưởng, có xuất xứ Trung Quốc. Tổng trọng lượng 150kg. Tình trạng hàng hóa đã bị mốc, có màu xanh. Trị giá lô hàng ước tính khoảng 48.000.000 đồng (bốn mươi tám triệu đồng).
Ngày 20/4/2026, Hải quan Cửa khẩu quốc tế Móng Cái chủ trì phát hiện bắt giữ đối tượng Ngô Văn Cần (sinh năm 1987, trú tại Móng Cái, Quảng Ninh) đang vận chuyển 370 gói xúc xích (loại 10 cái/gói 700g/gói), toàn bộ bao bì sản phẩm in chữ Trung Quốc, không có nhãn phụ tiếng Việt sản xuất và không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp. Trị giá tang vật được xác định là 33,3 triệu đồng.
Trước đó, ngày 16/4/2026, Hải quan Cửa khẩu quốc tế Móng Cái đã phối hợp bắt giữ một lô hàng lậu bao gồm: 35kg xúc xích lợn sống, 26kg gia cầm đông lạnh (gà, vịt, ngỗng), 75kg thịt lợn, bò sống và 30kg nội tạng động vật, 350 quả trứng gà. Tổng trị giá hàng hóa ước tính khoảng 18,9 triệu đồng.
Toàn bộ số hàng hóa này đều không có giấy chứng nhận kiểm dịch, tiềm ẩn nguy cơ cao về dịch bệnh và mất an toàn thực phẩm.
Qua các vụ việc cho thấy, các đối tượng thường lợi dụng đường mòn, lối mở, vận chuyển trái phép đưa thực phẩm không rõ nguồn gốc hoặc có xuất xứ từ Trung Quốc vào Việt Nam nhằm trốn tránh sự kiểm soát của lực lượng chức năng.
Bên cạnh đó, ngày 22/4/2026, Chi cục Hải quan VIII đã phối hợp cùng Chi cục Quản lý thị trường và Công an tỉnh Quảng Ninh phát hiện, thu giữ hơn 25 tấn thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc, cụ thể: 10.500kg chân gà đông lạnh được đóng trong 700 thùng carton, không có thông tin nhãn mác; 3.300kg cánh gà đông lạnh chứa trong 220 bao tải dứa; 12.000kg chân lợn cắt khúc đông lạnh chứa trong 600 bao tải.
Trước tình trạng buôn lậu thực phẩm gia tăng, lực lượng hải quan đã và đang triển khai quyết liệt các biện pháp kiểm soát tại biên giới. Động thái này không chỉ răn đe các đối tượng vi phạm, mà còn khẳng định trách nhiệm của lực lượng hải quan ngăn chặn kịp thời thực phẩm không rõ nguồn gốc, không bảo đảm chất lượng, góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, giữ vững kỷ cương pháp luật trên tuyến biên giới và ổn định thị trường nội địa.
