Gian nan chặng đường đến hòa bình của Syria

Thời hạn chính quyền lâm thời tại Syria phải chuyển giao quyền lực cho chính phủ mới vào ngày 1/3 đã qua, song quá trình chuyển đổi chính trị và tái thiết ở quốc gia Trung Ðông này vẫn như một bức tranh hỗn độn. Dù chính quyền có nhiều nỗ lực thúc đẩy đối thoại quốc gia, con đường đi đến một nền hòa bình, ổn định và trật tự bền vững cho Syria vẫn còn nhiều chông gai, chủ yếu do mâu thuẫn về quan điểm, lợi ích giữa các bên.
Người dân Syria tại thủ đô Damascus ngày 8/12/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)
Người dân Syria tại thủ đô Damascus ngày 8/12/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)

Theo kế hoạch được chính quyền lâm thời Syria công bố hồi tháng 2 vừa qua, một chính phủ mới đại diện cho toàn thể nhân dân và bảo đảm sự đa dạng về chính trị, sắc tộc, tôn giáo sẽ nhậm chức vào ngày 1/3. Tuy nhiên, thời hạn này đã bị các bên ở Syria bỏ lỡ. Trong một bước đi nhằm thúc đẩy quá trình chuyển giao quyền lực, Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa mới đây thông báo thành lập một ủy ban gồm bảy thành viên để soạn thảo hiến pháp cho giai đoạn chuyển tiếp.

Không thể phủ nhận những nỗ lực của chính quyền lâm thời Syria nhằm khôi phục ổn định, tái thiết đất nước và tăng cường hợp tác với các quốc gia trong khu vực. Hội nghị Ðối thoại quốc gia Syria, diễn ra hôm 25/2, được coi là cơ hội để các phe phái trao đổi về một lộ trình chuyển đổi có trật tự, hòa bình, đáng tin cậy. Tuyên bố của hội nghị đã đưa ra 18 điểm đóng vai trò định hướng cho chương trình cải cách thể chế, bao gồm các lĩnh vực chính trị, kinh tế, quốc phòng và quyền công dân. Ðáng chú ý, tuyên bố nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng một quân đội quốc gia chuyên nghiệp.

Tuy vậy, để thực hiện những nội dung của tuyên bố là điều không hề dễ dàng. Ðây cũng là yếu tố khiến quá trình chuyển đổi ở Syria trở nên không chắc chắn. Sự sụp đổ của chính quyền cựu Tổng thống Bashar al-Assad đã dẫn đến cuộc đấu tranh mới giữa các phe phái trong nước, và việc giải giáp các nhóm vũ trang ở Syria - điều kiện tiên quyết để xây dựng quân đội quốc gia thống nhất - chắc chắn gặp nhiều thách thức.

Các lực lượng vũ trang do người Kurd lãnh đạo chưa chấp thuận đề xuất của ông al-Sharaa về giải giáp và hợp nhất vào quân đội quốc gia, cũng như không có đại diện tham gia Hội nghị Ðối thoại quốc gia Syria. Ðây là minh chứng cho tình trạng chia rẽ sâu sắc tại nước này. Theo hãng The New Arab, một số người dân Syria cho rằng, chính quyền dưới sự lãnh đạo của ông al-Sharaa đang dành ưu ái cho nhóm Hayat Tahrir al-Sham (HTS), bởi hầu hết thành viên của Ủy ban soạn thảo hiến pháp đều có mối liên hệ chặt chẽ với HTS và điều này có thể dẫn đến việc ủy ban chỉ đại diện cho "một bộ phận người dân Syria".

Hiện một số khu vực ở quốc gia Trung Ðông vẫn xảy ra xung đột giữa các phe phái, ảnh hưởng đến tình hình an ninh chung. Cùng với đó, các hành động gia tăng tấn công của Israel nhằm phá hủy cơ sở hạ tầng quân sự ở Syria càng làm căng thẳng dâng cao.

Ngày 3/3 vừa qua, Israel tiến hành các cuộc không kích vào một tiểu đoàn phòng không Syria gần thành phố ven biển phía tây Tartus. Ðặc phái viên Liên hợp quốc về Syria Geir Pedersen phản đối mạnh mẽ hành động leo thang quân sự này; kêu gọi tất cả các bên phải tôn trọng chủ quyền, sự thống nhất, độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của Syria.

Sau hơn một thập kỷ chìm trong khói lửa giao tranh, nền kinh tế Syria đang trong tình trạng khó khăn nghiêm trọng. Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) chỉ ra rằng, thiệt hại về cơ sở hạ tầng là một trong những trở ngại chính đối với công cuộc tái thiết Syria. Gần 50% số trường học bị đóng cửa, hơn 33% số nhà ở bị phá hủy.

Với tốc độ tăng trưởng hằng năm chỉ 1,3% hiện nay, Syria sẽ mất hơn 50 năm để khôi phục GDP về mức trước xung đột. Bởi vậy, chính quyền mới ở Syria phải gánh vác trọng trách khôi phục nền kinh tế, thu hút đầu tư, tái thiết đất nước trong điều kiện nguồn lực hết sức hạn chế.

Con đường đi đến một tương lai hòa bình và ổn định ở Syria vẫn còn nhiều gian truân. Ðiều cốt lõi là đất nước này chỉ thật sự phục hồi và hòa nhập với cộng đồng quốc tế khi các lực lượng chính trị đạt được đồng thuận nội bộ và giới lãnh đạo có chính sách đối ngoại cân bằng.

Có thể bạn quan tâm

Mực nước sông Loire ở Pháp xuống thấp kỷ lục. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu

Ảnh hưởng trầm trọng đến nhiều lĩnh vực, biến đổi khí hậu không chỉ là một thách thức về môi trường đơn thuần mà đã được giới chuyên gia nhìn nhận như mối đe dọa an ninh, địa chính trị toàn cầu.

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.