Giải pháp toàn diện và lâu dài cho Sudan

Thỏa thuận ngừng bắn trong bảy ngày giữa Lực lượng Vũ trang Sudan (SAF) và nhóm bán quân sự Các lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) nhận được sự đánh giá tích cực, song mới chỉ là biện pháp chữa cháy tạm thời, bởi khủng hoảng nhân đạo tại Sudan đang lan rộng. Cộng đồng quốc tế nhấn mạnh: Đã đến lúc ngưng tiếng súng và tìm giải pháp toàn diện, lâu dài cho Sudan.
Khói bốc lên từ các tòa nhà sau các cuộc giao tranh ở Khartoum, Sudan, ngày 15/4/2023. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Khói bốc lên từ các tòa nhà sau các cuộc giao tranh ở Khartoum, Sudan, ngày 15/4/2023. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Theo tuyên bố chung của Mỹ và Saudi Arabia, tại thành phố Jeddah của Saudi Arabia, các phe đối đầu tại Sudan đã ký một thỏa thuận ngừng bắn nhân đạo, có hiệu lực từ ngày 22/5 và kéo dài trong bảy ngày. Trong bối cảnh nhiều thỏa thuận ngừng bắn trước đó đã bị vi phạm, một cơ chế với sự tham gia của Mỹ, Saudi Arabia và cộng đồng quốc tế sẽ giám sát việc tuân thủ thỏa thuận lần này.

Tình hình nhân đạo tại Sudan đang trong tình trạng đặc biệt nghiêm trọng. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 700 người đã thiệt mạng và hàng nghìn người bị thương trong bối cảnh cuộc xung đột đã bước sang tuần thứ 6 tại Sudan. Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) cho biết, hơn một triệu người đã phải rời nhà cửa để lánh nạn, trong đó hơn 200.000 người di tản sang các nước láng giềng.

Tình hình nhân đạo tại Sudan đang trong tình trạng đặc biệt nghiêm trọng. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 700 người đã thiệt mạng và hàng nghìn người bị thương trong bối cảnh cuộc xung đột đã bước sang tuần thứ 6 tại Sudan.

Liên hợp quốc đã kêu gọi gần 2,6 tỷ USD để hỗ trợ những người bị ảnh hưởng bởi cuộc giao tranh tại Sudan, trong bối cảnh khoảng 25 triệu người, hơn một nửa dân số tại quốc gia này đang cần trợ giúp nhân đạo và được bảo vệ.

Đây là số người cần trợ giúp nhiều nhất từng ghi nhận tại Sudan và con số gần 2,6 tỷ USD cũng là khoản tiền lớn nhất được kêu gọi để hỗ trợ nhân đạo cho Sudan. Liên hợp quốc ước tính cần thêm hơn 470 triệu USD để hỗ trợ những người Sudan đã rời khỏi đất nước để lánh nạn.

Tình hình những tuần qua nghiêm trọng hơn khi các tổ chức cứu trợ không thể cung cấp hỗ trợ tại thủ đô Khartoum, do không có sự bảo đảm an ninh và di chuyển an toàn cho nhân viên. Các vụ cướp phá xảy ra tại các kho của Chương trình Lương thực Thế giới (WFP), các ngân hàng, đại sứ quán, cơ quan hỗ trợ và cả các nhà thờ.

Hôm 20/5, Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) đã lên án vụ tấn công và phá hoại Đại sứ quán Qatar ở Khartoum. Trước đó, đại sứ quán các nước Jordan, Saudi Arabia, Kuwait, Oman và Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã bị tấn công.

Nhằm tìm kiếm một giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột ở Sudan, Liên đoàn Arab (AL) đã thành lập một Ủy ban tiếp xúc về Sudan. AL liên tục kêu gọi các bên đối đầu tôn trọng các nguyên tắc nhân đạo trong xung đột; nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giải quyết khủng hoảng như một vấn đề nội bộ và phản đối bất kỳ sự can thiệp nào từ bên ngoài.

Liên hợp quốc đã báo cáo về một số lượng đáng kể các đối tượng có vũ trang tràn vào Sudan từ các nước trong khu vực Sahel. Trong khi đó, Tư lệnh quân đội Sudan cáo buộc lực lượng đối địch tuyển mộ chiến binh từ các quốc gia chung quanh như Chad, Cộng hòa Trung Phi và Niger.

Mặc dù lệnh ngừng bắn lần này tại Sudan chỉ kéo dài trong vòng một tuần, nhưng được đánh giá đặc biệt quan trọng trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động cứu trợ nhân đạo, khôi phục dịch vụ thiết yếu, sơ tán dân thường khỏi các khu vực giao tranh. Cộng đồng quốc tế bày tỏ hy vọng lệnh ngừng bắn này sẽ được các bên đối đầu tuân thủ và xem xét gia hạn trong bối cảnh tình hình nhân đạo nghiêm trọng hiện nay.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres (A.Gu-tê-rét) cảnh báo, cuộc chiến quy mô lớn và kéo dài tại Sudan nếu tiếp diễn có thể châm “ngòi nổ” xuyên biên giới, bởi tất cả bảy quốc gia giáp Sudan đều từng trải qua xung đột hoặc tình trạng bất ổn nghiêm trọng trong 10 năm qua. Ông Guterres nhấn mạnh, rõ ràng cuộc xung đột tại Sudan không thể được giải quyết trên chiến trường và bằng mạng sống của những người vô tội.

Do đó, ba ưu tiên trước mắt của Liên hợp quốc và các đối tác là thúc đẩy một lệnh ngừng bắn bền vững với một cơ chế giám sát chặt chẽ, đưa các bên trở lại đàm phán chính trị, và nỗ lực hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn. Ông Guterres khẳng định: Liên hợp quốc sẽ làm việc không mệt mỏi để chấm dứt bạo lực và khôi phục hy vọng về một tương lai tốt đẹp hơn ở Sudan.

Có thể bạn quan tâm

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.