Soprano Đào Tố Loan:

Được cuộc đời yêu và yêu lại cuộc đời

Ngày 8/12/2023, sảnh nhà hát Opera Garnier tấp nập du khách viếng thăm. Đào Tố Loan vừa trải qua một chuyến bay dài, cùng các thành viên đoàn công tác của mình ghé thăm nhà hát. Mái vòm cổ kính của một trong những địa chỉ văn hóa nổi tiếng ở thủ đô nước Pháp đã khiến giọng soprano hàng đầu Việt Nam tràn đầy xúc cảm. Cô ngẫu hứng cất giọng, không micro, không nhạc đệm aria quen thuộc O Mio Babbino Caro của nhà soạn nhạc Giacomo Puccini. Số đông du khách thoáng sững sờ trong những giây đầu tiên, rồi dừng chân, tập trung ở các hành lang rộng, lắng nghe dòng suối âm thanh trong trẻo vang vọng khắp không gian nhiều trăm năm của thánh đường nghệ thuật thế giới.

Được cuộc đời yêu và yêu lại cuộc đời

Nhớ lại phút ngẫu hứng và xuất thần ấy, Đào Tố Loan từng tiếc nuối vì trong khoảnh khắc quá bất ngờ và bối rối, cô chưa đủ bình tĩnh để chọn một bài hát Việt Nam, như Bài ca hy vọng chẳng hạn. Tuy nhiên tiếc nuối ấy đã được dịp bù đắp, cô có thêm nhiều lần chính thức biểu diễn tại các nhà hát danh tiếng châu Âu và các nước trong những chuyến giao lưu nghệ thuật hoặc làm sứ giả ngoại giao văn hóa hoặc tháp tùng các đoàn lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước trong các chuyến thăm quan trọng. Cô đã thỏa ước mong được hát, được nói chuyện bằng tiếng Ý tại chính biểu tượng của văn hóa và kiến trúc Italia: Teatro Massimo (nhà hát opera chỉ đứng sau hai tên tuổi lẫy lừng: Opéra National de Paris và Vienna State Opera). Năm 2023, cô vào vai công nữ Anio trong vở nhạc kịch cùng tên - một tác phẩm là thành quả hợp tác giữa các nghệ sĩ Việt Nam và Nhật Bản nhân kỷ niệm 50 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước.

Liên tục đi và diễn, Đào Tố Loan đang trong chuỗi thời gian thật bận rộn. Cô đứng trước cơ hội được trọn vẹn đắm chìm đủ đầy bài bản, trọn vẹn trong thế giới của nhà soạn nhạc vĩ đại người Italia: đảm nhiệm vai nữ chính Floria Tosca. Cách 126 năm ngày ra đời, vở opera Tosca sẽ hiện diện trên sân khấu nhà hát Hồ Gươm vào cuối tháng 9, do các nghệ sĩ nhà hát Nhạc Vũ kịch Việt Nam trình diễn, trong hành trình dài đưa nghệ thuật hàn lâm tới gần hơn với công chúng rộng rãi.

Sự phấn khích, hứng khởi đang ngập tràn tâm trí giọng ca hàng đầu của dòng nhạc kịch Việt Nam hiện nay. “Phải nói rằng, chinh phục âm nhạc Puccini không hề đơn giản. Nếu Mozart mang vẻ đẹp cân bằng, trong sáng và tinh tế của thời kỳ cổ điển; Verdi đậm tinh thần lãng mạn với những đường giai điệu giàu tính kịch thì Puccini với Tosca sừng sững ở điểm giao thoa giữa chủ nghĩa lãng mạn cuối thế kỷ XIX với những chuyển động âm nhạc mới đầu thế kỷ XX. Âm nhạc của ông giàu màu sắc orchestral, dày cảm xúc, tinh tế trong hòa âm, đòi hỏi người hát phải vừa làm chủ kỹ thuật thanh nhạc, vừa thật sự sống trong từng khoảnh khắc của nhân vật”, Đào Tố Loan chia sẻ.

Những tháng ngày này. Hà Nội đang là điểm đến của nhiều nhà hát lừng lẫy trên thế giới cả ở lĩnh vực nhạc kịch và ballet. Hơn hai năm trước, Đào Tố Loan đã ngất ngây với Violetta trong vở opera La Traviata của “âm nhạc Verdi” và năm nay - Tosca lại thêm một nhân vật đáng mơ ước mà các giọng ca soprano luôn hướng tới. Có một điểm chung, đều là nữ nghệ sĩ opera xuất sắc, nhưng nàng Floria Tosca ở thành Rome những năm 1800 phải gánh chịu số phận bi kịch, còn Đào Tố Loan đang đủ đầy những cái gạch đầu dòng mà một người phụ nữ hướng tới: Tài năng trời cho, sự nghiệp phát triển, gia đình hạnh phúc…

Để có thể gặt hái những mùa trái ngọt, Đào Tố Loan đã đi trên con đường dài và đầy chướng ngại vật, có những khúc quanh quá mỏi mệt, tưởng như đã phải dừng chân. Mồ côi mẹ khi mới lên 6, cô em út trong gia đình có 3 chị em lớn lên nhờ sự chăm sóc đùm bọc của chị gái. Đi qua một tuổi thơ nghèo khó, thiếu ăn thiếu mặc, thiếu cả sự ấm áp tròn vẹn của một mái ấm bình thường, tốt nghiệp phổ thông, cô em út từng lựa chọn đi học trung cấp cốt nhanh ra trường kiếm việc làm đỡ gánh nặng cho chị. Rồi cơ duyên hay sự bao dung của số phận đã khiến cô gái non nớt đường đời gặp được một tri kỷ, cũng là mối tình đầu và người chồng bây giờ - người đã phát hiện ra giọng hát trời cho cùng tư chất nghệ và động viên cô bỏ học trung cấp để thi vào Nhạc viện Hà Nội. May mắn nữa là trong sự băn khoăn dùng dằng bước đầu, Đào Tố Loan đã quyết đoán chọn Nhạc viện học về nhạc cổ điển mà từ chối học nhạc nhẹ ở một ngôi trường khác.

sp3.jpg
Soprano Đào Tố Loan biểu diễn cùng Dàn nhạc tại Massimo, Palermo, Italy.

Sở hữu chất giọng coloratura soprano (nữ cao màu sắc) quý hiếm với âm vực rộng, lại được rèn cặp, luyện nghề ở những môi trường chuyên nghiệp, khắc nghiệt bậc nhất, tiếng hát Đào Tố Loan càng lúc càng trưởng thành. Từ Giải nhất dòng nhạc thính phòng ở cuộc thi Sao Mai 2011, cái tên Đào Tố Loan rụt rè xuất hiện, rồi tới những giải thưởng quốc tế uy tín, cô gái quê Thái Nguyên chậm mà chắc vượt qua từng chướng ngại vật, chỉ dùng duy nhất giọng hát và những kiến thức trau dồi tích lũy từ nhiều môi trường học thuật cả trong nước lẫn quốc tế làm hành trang.

Bằng cấp, các giải thưởng và cả danh tiếng đã có đủ, được cả công chúng và nhất là giới chuyên môn, các đồng nghiệp bạn nghề xưng tụng như giọng opera quý giá ở Việt Nam đương thời, dẫu vậy ngoài đời Đào Tố Loan vẫn chân thành, ấm áp với tâm niệm: “Mỗi lần được bước lên sân khấu, lại càng cảm nhận sâu sắc hơn một điều: thật sự biết ơn cuộc đời vì đã cho Loan được hát, được sống với âm nhạc và được sống cùng niềm đam mê của mình”.

Hát với cô chính là lan tỏa chia sẻ tình yêu âm nhạc đến chung quanh mình và cũng là cách cô bù đắp cho những tháng ngày khốn khó, tri ân những nghĩa cử đã nhận được ở đời. Yêu hát, yêu cả khán giả đến độ, trong một chuyến du lịch cùng gia đình, dừng chân ở một quán cafe có nhạc sống dọc đường, được mọi người nhận ra và chào đón, Đào Tố Loan dù lử đử vì say xe, quần áo phục trang dã ngoại thường ngày, vẫn say sưa dành nguyên buổi tối hát theo yêu cầu của các vị khách đang ngồi trong quán.

Được cuộc đời yêu và yêu lại cuộc đời Đào Tố Loan lúc nào cũng năng lượng ngút ngàn, sục sôi sức sống dù trên sân khấu hay ở cuộc đời thật, dù thể hiện các bài hát cách mạng trong các chương trình nghệ thuật nhân các sự kiện trọng đại của đất nước hay những vở opera danh tiếng vượt ra ngoài biên giới quốc gia.

Quân phục xanh tóc thắt bím, giọng soprano tươi mát, nữ nghệ sĩ làm bừng sáng cả khán phòng nhà hát Hồ Gươm bằng ca khúc Nổi lửa lên em trong chương trình “Vang mãi bản hùng ca” khiến một cựu chiến binh - một người hâm mộ lặng thầm không kìm được xúc cảm: “Xúc động quá những người lính U70 chúng tôi vẫn nhớ ca khúc này của cố nhạc sĩ Huy Du phát trên làn sóng của Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam do ca sĩ Bích Liên hát lúc 5 giờ sáng trong chương trình “Tiếng hát gửi vào nam”. Bác nào đã hành quân đi B và nấu cơm bằng bếp Hoàng Cầm chắc đều nhớ. Giờ các bạn trẻ phối âm phối khí hát theo phong cách thính phòng vừa hiện đại vừa sang trọng nhưng vẫn giữ được chất lính trận mạc ngày xưa”!

Tự nhận mình đã gặp nhiều may mắn, Đào Tố Loan cũng nhủ lòng rằng, trên mỗi bước đường cô đi dường như luôn có mẹ dõi theo, dang tay ra đỡ, nâng bước giúp cô vượt qua các chướng ngại vật, dù ngáng trở cách nào.

Có thể bạn quan tâm

Anh trai “say hi” - một trong những IP ăn khách hàng đầu đã giúp chủ thể sở hữu DatVietVAC có thể bước vào quỹ đạo tăng trưởng mới của nền kinh tế sáng tạo. Nguồn: Vie Channel

BỆ PHÓNG CHIẾN LƯỢC MANG TÊN IP

Một IP kinh dị dân gian được hoạch định hướng tới chinh phục thị trường điện ảnh quốc tế ngay từ khi phim chưa ra rạp. Một di sản văn hóa phi vật thể được lựa chọn làm chủ đề cho cuộc thi sáng tạo IP. Một hệ sinh thái công nghệ truyền thông giải trí vận hành dựa trên IP mở đăng ký mua cổ phiếu IPO. Từ một khái niệm lạ lẫm, IP (Intellectual Property - tài sản trí tuệ) đang trở thành từ khóa xuất hiện dày đặc trên các phương tiện truyền thông, với kỳ vọng sẽ trở thành bệ phóng chiến lược giúp công nghiệp văn hóa nước nhà bứt tốc.

Toàn cảnh Đền thờ liệt sĩ tại chiến trường Điện Biên Phủ - Công trình đạt Giải đặc biệt Giải thưởng Quy hoạch đô thị quốc gia 2022-2023. Ảnh | NVCC

Đưa công trình tưởng niệm chạm tới trái tim người trẻ

Do hoàn cảnh lịch sử đặc thù, hệ thống công trình tưởng niệm anh hùng, liệt sĩ của Việt Nam được đánh giá là một trong những tập hợp quy mô, toàn diện và phong phú bậc nhất thế giới. Bởi vậy, loại hình kiến trúc tưởng niệm đã trở thành mảng màu quan trọng trong bức tranh toàn cảnh của nền kiến trúc đương đại nước nhà. Nhưng làm thế nào để chạm tới trái tim người trẻ hôm nay, để họ tự nguyện trải nghiệm, hào hứng tìm hiểu rồi từ đó hình thành lòng biết ơn sự hy sinh cao đẹp của các anh hùng, liệt sĩ là bài toán mà ThS, kiến trúc sư Phạm Trung Hiếu (ảnh bên) luôn trăn trở đi tìm lời giải.

Minh họa: Kim Duẩn

Ðịnh hình văn hóa đọc cho giới trẻ thời công nghệ

Đọc sách giúp bồi dưỡng tri thức, tư duy, vun bồi nhân cách cho con người. Sách từ lâu vốn được xem là nguồn “thực phẩm” cho tâm hồn, nuôi dưỡng ước mơ, trau dồi khả năng ngôn ngữ giúp một người trẻ trưởng thành. Lịch sử đã cho thấy, những người thành công là những người chịu đọc sách. Tuy nhiên trong thời đại số, việc đọc đã có nhiều thay đổi. Thay vì sách giấy, hành vi đọc của con người phần lớn đã di chuyển lên màn hình điện thoại, các nền tảng công nghệ. Nhiều thống kê cho thấy, người trẻ vẫn đọc và có lẽ đọc không ít hơn thế hệ trước. Tuy nhiên, chất lượng và hiệu quả từ việc đọc là vấn đề đang còn nhiều băn khoăn.

“Tiệm phở của anh Hai” - nơi tinh hoa ẩm thực Việt được lan tỏa bằng ngôn ngữ game indie hiện đại.

Game Việt - NHỊP CẦU LAN TỎA VĂN HÓA HỮU HIỆU

Từ Tiệm phở của anh Hai đến Chạy trốn phồn hoa, từ Nam Quốc Sơn Hà đến Lạc thần chiến ca..., hướng đi biến văn hóa bản địa thành linh hồn của trò chơi không chỉ là nỗ lực làm mới sản phẩm của các nhà phát triển game Việt, mà còn gửi gắm tham vọng giúp giới trẻ tìm về nguồn cội bằng ngôn ngữ đương đại và bắc nhịp cầu lan tỏa giá trị Việt Nam ra với thế giới.

Nhiều hoạt động bổ ích trong chăm sóc, chữa trị, tư vấn, hướng dẫn cho người cao tuổi tại Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi Long Biên (Hà Nội).

Cây cao bóng cả và niềm vui đi “nhà già”

Một ngày đầu tháng 7/2026, bà Trịnh Thị Kim Chi, 68 tuổi, ở phường Đống Đa được con trai dìu đến Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi Long Biên (Hà Nội). Sau nhiều tháng lặng lẽ khép mình, ít giao tiếp và có dấu hiệu sa sút trí nhớ, đây là ngày đầu tiên bà đi “nhà già” bán trú - cách người dân vẫn gọi vui mô hình “sáng đưa đi, chiều đón về”, tương tự trẻ nhỏ đi nhà trẻ. Với người con trai, đó không chỉ là nơi gửi gắm mẹ trong lúc cả gia đình đi học, đi làm, mà còn là hy vọng bà sẽ tìm lại niềm vui tuổi xế chiều.

Minh họa | Kim Duẩn

AI và điện ảnh Cuộc trở về với con người

Công nghệ có thể tạo nên những khuôn hình ngày càng hoàn hảo, nhưng điện ảnh chưa bao giờ được nhớ đến chỉ bởi những khuôn hình. Điều còn ở lại sau khi màn ảnh khép lại vẫn là một câu chuyện, một số phận và những rung động rất con người. Khi trí tuệ nhân tạo bước vào thế giới điện ảnh, người làm nghề buộc phải đối diện với một câu hỏi tưởng cũ mà chưa bao giờ cấp thiết đến thế: Điều gì làm nên giá trị của một bộ phim?

Ký họa chân dung nhà thơ Tùng Bách của họa sĩ Đỗ Hoàng Tường.

Niềm trắc ẩn giấu sau nụ cười

Nhà thơ Xứ Nghệ - chưa hẳn vì mưu sinh, đã lưu lạc hơn một phần tư thế kỷ (26 năm) nơi phương trời nam. Đọc thơ Tùng Bách người đọc cảm thấy thoải mái vì đa phần các bài thơ ngắn, giản dị và vui. Đặc biệt thơ ông vừa ngắn lại vừa có “tứ”, một thủ pháp mà nhiều thi sĩ rất đề cao. Hoặc lập tứ kiểu tùy hứng (dân gian) hoặc song song, điểm đọng hay tương phản (hiện đại).

Minh họa | Kim Duẩn

Mùa sen

Đâu cứ hạ mới rộ mùa sen, thực ra sen thường trú trong hầu hết tinh thần người Việt Nam. Phức cảm sen từ cuộc sống hiện thực đến văn hóa phương Đông là khúc liên ca truyền sinh bất tận.

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Thị Minh Hải ở châu Phi.

Hành trình khám phá vẻ đẹp thiên nhiên ở 6 châu lục của nhiếp ảnh gia

Mấy năm trước, trong một chuyến săn ảnh chim quý ở Đồng Nai, tôi tình cờ ngồi chung túp lều ngụy trang với Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Thị Minh Hải. Chị cười tươi: “Tớ U70 rồi, chân đang đau, nếu lóng ngóng quá thì các bạn trẻ thông cảm nhé”. Nhìn người phụ nữ tóc đã bạc ôm chiếc máy ảnh nặng hơn 4kg giữa rừng sâu, tôi không khỏi tò mò: Điều gì khiến chị vẫn không ngừng lên đường, băng qua gần 70 quốc gia trên 6 châu lục để đi tìm những khoảnh khắc của thiên nhiên hoang dã?

Minh họa | KIM DUẨN

Showbiz, ma túy và cái giá của sự nổi tiếng

Liên tiếp những vụ nghệ sĩ Việt dính ma túy gần đây khiến công chúng đang nhìn showbiz bằng con mắt khác. Sau ánh đèn, những buổi tiệc sang trọng và các cơn “viral” chớp nhoáng là nỗi cô đơn, áp lực và những cuộc vui có thể nuốt chửng đời người rất nhanh. Nhưng pháp luật không ưu ái cho nỗi cô đơn. Nó chỉ bảo vệ đời người khỏi tệ nạn và cạm bẫy.

“Thỏ ơi” - quán quân hiện tại trên đường đua phim Việt 2026.

THỊ TRƯỜNG ĐIỆN ẢNH VIỆT: KHI CUNG ĐÃ VƯỢT CẦU

Nhìn tổng thể, điện ảnh Việt Nam đang trải qua một giai đoạn bứt tốc mạnh mẽ chưa từng có. Khi doanh thu phòng vé liên tục thiết lập kỷ lục, khi phim nội địa chiếm thế thượng phong trên sân nhà và số lượng dự án mới ngày một gia tăng với tốc độ chóng mặt. Nhưng phía sau con số 70-80 tác phẩm dự kiến ra rạp trong năm 2026 cũng tiềm ẩn những hệ lụy khôn lường, khi tốc độ tăng trưởng quá nóng thường hiếm khi song hành cùng cái đích phát triển bền vững.

Xây dựng chuẩn mực con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Xây dựng chuẩn mực con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới

LTS: Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh: “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng bộ trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam”.

Ký họa chân dung nhà thơ Nguyễn Thị Kim Nhung của họa sĩ Đỗ Hoàng Tường.

Trung du khắc khoải cuộc về

Tôi nhớ một buổi trưa lâu rồi, gặp và quen Nguyễn Thị Kim Nhung, biên tập viên Tạp chí Văn nghệ Quân đội ở một quán ồn ã hợp với cánh đàn ông.

Minh họa | ĐẶNG TIẾN

Tro tình

Giọng Chênh ngà ngà hơi rượu, mắc kẹt trong bóng tối um ủm của căn nhà khăn khẳn mùi nước đái chuột. Từ ngày ở rừng về, hôm nào Chênh cũng say ngật ngưỡng.

Tiến sĩ Nguyễn Việt.

Nỗi nhớ của nhà khảo cổ khi gió heo may về

Tiến sĩ Nguyễn Việt (ảnh bên), nguyên cán bộ Viện Khảo cổ học, Giám đốc Trung tâm Tiền sử Đông Nam Á là một nhà khảo cổ danh tiếng với nhiều thành tựu lớn ở cả trong và ngoài nước.

Booth Check-in mà fandom SUNDAYS dành tặng HIEUTHUHAI trước liveshow Genfest.

Fandom Prosumer - Quyền năng đáng gờm!

Không phải ngẫu nhiên mà Báo cáo Tổng quan ngành công nghiệp âm nhạc Việt Nam 2025-2026 của Đại học RMIT chọn đưa Fandom Prosumer vào Top 10 xu hướng mới 2026 của đời sống âm nhạc nước nhà.