Ðinh Thị Như Thúy

“học lại niềm vui, học lại nỗi buồn”

Minh họa | Nguyễn Nghĩa Cương
Minh họa | Nguyễn Nghĩa Cương

Tôi biết Đinh Thị Như Thúy sinh ra ở Huế, nhưng học phổ thông ở Đà Nẵng, học đại học ở Đà Lạt. Tốt nghiệp, chị trở thành giáo viên dạy văn tại huyện Krông Pắc (cũ), tỉnh Đắk Lắk, sau đó chuyển về công tác tại Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật thành phố
Đà Nẵng.

Cho đến bây giờ Đinh Thị Như Thúy vẫn vậy, ngọt ngào, sâu lắng. Ai đã từng gặp Đinh Thị Như Thúy, đều nhận ra ở chị vẻ đẹp kiêm ái, biết lắng nghe, chia sẻ, bao dung với tất cả sự tinh tế, nhẹ nhàng.

Đọc thơ Đinh Thị Như Thúy, tôi thích được “nhâm nhi” cùng nỗi buồn trong thơ chị. Về tâm lý học, buồn là một trạng thái tâm lý người. Văn nghệ sĩ, không ai thiếu nỗi buồn, dẫu là vô cớ. Tôi nhận ra nỗi buồn và vết thương trong thi ca có sức mạnh. Người đọc không chỉ được gặp cảm xúc của tác giả khi tạo ra văn bản văn học mà còn nhận ra những khoảng lặng, biết tác giả đang “học lại niềm vui, học lại nỗi buồn”, như câu thơ của chị.

Nỗi buồn trong thơ Đinh Thị Như Thúy có rất nhiều gam, màu: Mất khả năng nghe mưa/ Chúng ta khước từ cơ hội/ Chạm mặt/ Với nỗi buồn từng mong (Xác thuyền); Linh hồn em đang chìm/ Nỗi buồn em/ Đau đáu nuối về anh (Khi hoa trà mi nở); Một nỗi buồn lớn lên/ Một trái tim yếu mềm lỗi nhịp/ Một câu kinh hiền lành từ nhà nguyện/ Một cơn đau xa lạ ra đời (Sáng Chủ nhật uống trà hoa cúc)...

Cảm xúc được chị chưng cất, từ những bất toàn của đời sống, hóa thân, cất tiếng từ vô thức, hướng đến những khát khao chân ái dành cho tự nhiên và con người. Nhân vật trữ tình, có thể là chim hải âu, con còng biển, con dã tràng... trong thơ Đinh Thị Như Thúy thường đứng trước thế giới với cảm giác đơn độc. Ở đây có quy luật từ hiện sinh, dù có tình yêu, có ký ức mà luôn thấp thoáng khoảng cách giữa “tôi” và “người”, giữa điều muốn nói và điều không thể nói.

Những lắng lo thời cuộc, những trăn trở kiếp người, những giấc mơ... đều mang dấu ấn lo lắng ở cõi phù sinh. Tuy nhiên, không thấy chị tuyệt vọng, khi đã nhận ra sự hữu hạn của đời sống, con người biết đốn ngộ và hành trình tìm đến giác ngộ.

Thơ Đinh Thị Như Thúy mới, lạ, bắt nguồn từ cảm xúc khác thường, cách nói khác thường và tiết chế ngôn ngữ. Dù viết về nỗi buồn, chị hiếm khi dùng những từ ngữ bi thương, sau những câu thơ phản tư, truy vấn toát lên vẻ đẹp cảm xúc. Ở chị có thấu kính đặc biệt: Khi ảo hóa, khi thực hóa; lúc cụ thể hóa, lúc trừu tượng hóa, ngay cả nỗi buồn. Dừng lại bên biển/ Có tiếng cười hiền lành/ Vẳng lại từ cõi nào xa/ Tôi mãi không sao đến được/ Có dấu còng đào hang/ Li ti cát làm ra mật ngữ/ Tôi mãi không sao phiên dịch được (Mỗi ngày đốt một nụ trầm).

Sự biến hóa dòng thơ, câu thơ, khổ thơ, đoạn thơ... khiến cảm xúc lan tỏa chậm mà ám ảnh, giống như dư âm của nỗi buồn hơn chính nỗi buồn. Và trong vườn côn trùng cỏ mọc/ Tất cả đã thức dậy xôn xao trong chuyển động của mùa/ Tất cả đủ cho chúng ta/... Bạn đừng tiếc đừng khóc/ Hãy thắp ngọn nến (Những bài tập).

Trong mỗi bài thơ viết về nỗi buồn đều có những câu vang lên như một câu hỏi: Lùi một bước, Buông con đường, Nhẹ buông cho hết những đam mê này, Chúng mình đang dừng lại ở vị trí nào, Sống là không giới hạn, Hãy đọc bằng trái tim bạn... Đó là những câu hỏi trước hết của tác giả, sau đó là nhân vật trữ tình trong thơ, vừa giàu tính giới, vừa nhiều
trải nghiệm.

Thơ là nghệ thuật dùng nội cảm để tri giác nội cảm. Chúng ta đã trở về nơi chúng ta từng ra đi/ Chúng ta đã được sinh ra lần nữa/...? Làm một giọt sương (Mở rộng bàn tay). Những gì bạn nhìn thấy bằng đôi mắt/ Sẽ không là vẻ đẹp chúng ta thật sự muốn kiếm tìm (Phố của những con đường ven biển).

Đọc thơ Đinh Thị Như Thúy, người ta thường thấy sau lớp buồn là một niềm tin âm thầm vào cái đẹp, vào tình người và khả năng tự chữa lành của tâm hồn. Vì thế, thơ chị không đẩy người đọc vào tuyệt vọng mà dẫn họ đến sự lắng lại và thấu hiểu chính mình. Những lát cắt nỗi buồn trong thơ Đinh Thị Như Thúy thể hiện chị mang một tâm hồn từng trải, giàu chiêm nghiệm, từ giác ngộ đến giải thoát, từ tất yếu đến tự do. Thơ chị thường ở lại trong người đọc bằng những khoảng lặng để suy tư.

Đinh Thị Như Thúy là Ủy viên Hội đồng Thơ của Hội Nhà văn Việt Nam khóa IX, khóa X. Cách đây 20 năm, khi xuất hiện trên thi đàn với tập thơ Cùng đi qua mùa hạ (NXB Văn nghệ, 2005), người yêu thơ đã nhận ra “vân chữ” (chữ của nhà thơ
Lê Đạt) mang tên chị.

Đinh Thị Như Thúy đã xuất bản 5 tập thơ và 1 tập trường ca; đã nhận được nhiều giải thưởng về thơ, trong đó danh giá nhất là Giải thưởng thơ của Hội Nhà văn Việt Nam (năm 2011).

dinh-nhu-thuy1.jpg
Ký họa chân dung nhà thơ Đinh Thị Như Thúy của họa sĩ Đỗ Hoàng Tường.

Nhân Dân hằng tháng trân trọng giới thiệu hai bài thơ tiêu biểu của nhà thơ

ĐINH THỊ NHƯ THÚY

Mỗi ngày đốt một nụ trầm

Dừng lại bên biển
Gió mùa xuân cuốn tóc tôi
Những sợi trắng
Cứ rối tung phía những con sóng bạc

Bao nhiêu lá bàng ứa ra non tươi
Từ vết sẹo xưa là giá đỏ rụng?

Mùi hương trầm cứ nghẽn hoài trong ngực
Dừng lại bên biển
Có tiếng cười hiền lành
Vẳng lại từ cõi nào xa
Tôi mãi không sao đến được
Có dấu còng đào hang
Li ti cát làm ra mật ngữ
Tôi mãi không sao phiên dịch được

Biết mình thất bại
Biết mùa xuân như mùi trầm hương
Như hơi thở nghẹn
Như vết sẹo trên thân cây bàng

Như màu hoa
Tím trên ngọn đồi vắng lặng
Nơi con đường đất vàng sỏi vụn
Có một người nói đi là đi mãi.

Sáng mùng Một lên chùa Linh Ứng

Họ đi trong bóng râm của cây cầu
Những sắt thép nói lời cứng cỏi
Họ biết ngày mai mặt trời vẫn mọc
Như vạn ngàn ân sủng
Cho sự sống mãi còn

Càng lên cao không gian càng mở ra mát rượi
Họ ngồi dưới gốc bồ đề
Lá chuốt hình tim huyền bí
Những đôi mắt khép hờ nhìn xuống
Những đôi môi mỉm nhẹ nụ cười
Biết mà không biết
Có mà không có
Đau mà không đau

Rơi xuống tự trời sâu
Một bầy hoa xanh đang chờ tay người cắm.

Có thể bạn quan tâm

Được cuộc đời yêu và yêu lại cuộc đời

Được cuộc đời yêu và yêu lại cuộc đời

Ngày 8/12/2023, sảnh nhà hát Opera Garnier tấp nập du khách viếng thăm. Đào Tố Loan vừa trải qua một chuyến bay dài, cùng các thành viên đoàn công tác của mình ghé thăm nhà hát. Mái vòm cổ kính của một trong những địa chỉ văn hóa nổi tiếng ở thủ đô nước Pháp đã khiến giọng soprano hàng đầu Việt Nam tràn đầy xúc cảm. Cô ngẫu hứng cất giọng, không micro, không nhạc đệm aria quen thuộc O Mio Babbino Caro của nhà soạn nhạc Giacomo Puccini. Số đông du khách thoáng sững sờ trong những giây đầu tiên, rồi dừng chân, tập trung ở các hành lang rộng, lắng nghe dòng suối âm thanh trong trẻo vang vọng khắp không gian nhiều trăm năm của thánh đường nghệ thuật thế giới.

Anh trai “say hi” - một trong những IP ăn khách hàng đầu đã giúp chủ thể sở hữu DatVietVAC có thể bước vào quỹ đạo tăng trưởng mới của nền kinh tế sáng tạo. Nguồn: Vie Channel

BỆ PHÓNG CHIẾN LƯỢC MANG TÊN IP

Một IP kinh dị dân gian được hoạch định hướng tới chinh phục thị trường điện ảnh quốc tế ngay từ khi phim chưa ra rạp. Một di sản văn hóa phi vật thể được lựa chọn làm chủ đề cho cuộc thi sáng tạo IP. Một hệ sinh thái công nghệ truyền thông giải trí vận hành dựa trên IP mở đăng ký mua cổ phiếu IPO. Từ một khái niệm lạ lẫm, IP (Intellectual Property - tài sản trí tuệ) đang trở thành từ khóa xuất hiện dày đặc trên các phương tiện truyền thông, với kỳ vọng sẽ trở thành bệ phóng chiến lược giúp công nghiệp văn hóa nước nhà bứt tốc.

Toàn cảnh Đền thờ liệt sĩ tại chiến trường Điện Biên Phủ - Công trình đạt Giải đặc biệt Giải thưởng Quy hoạch đô thị quốc gia 2022-2023. Ảnh | NVCC

Đưa công trình tưởng niệm chạm tới trái tim người trẻ

Do hoàn cảnh lịch sử đặc thù, hệ thống công trình tưởng niệm anh hùng, liệt sĩ của Việt Nam được đánh giá là một trong những tập hợp quy mô, toàn diện và phong phú bậc nhất thế giới. Bởi vậy, loại hình kiến trúc tưởng niệm đã trở thành mảng màu quan trọng trong bức tranh toàn cảnh của nền kiến trúc đương đại nước nhà. Nhưng làm thế nào để chạm tới trái tim người trẻ hôm nay, để họ tự nguyện trải nghiệm, hào hứng tìm hiểu rồi từ đó hình thành lòng biết ơn sự hy sinh cao đẹp của các anh hùng, liệt sĩ là bài toán mà ThS, kiến trúc sư Phạm Trung Hiếu (ảnh bên) luôn trăn trở đi tìm lời giải.

Minh họa: Kim Duẩn

Ðịnh hình văn hóa đọc cho giới trẻ thời công nghệ

Đọc sách giúp bồi dưỡng tri thức, tư duy, vun bồi nhân cách cho con người. Sách từ lâu vốn được xem là nguồn “thực phẩm” cho tâm hồn, nuôi dưỡng ước mơ, trau dồi khả năng ngôn ngữ giúp một người trẻ trưởng thành. Lịch sử đã cho thấy, những người thành công là những người chịu đọc sách. Tuy nhiên trong thời đại số, việc đọc đã có nhiều thay đổi. Thay vì sách giấy, hành vi đọc của con người phần lớn đã di chuyển lên màn hình điện thoại, các nền tảng công nghệ. Nhiều thống kê cho thấy, người trẻ vẫn đọc và có lẽ đọc không ít hơn thế hệ trước. Tuy nhiên, chất lượng và hiệu quả từ việc đọc là vấn đề đang còn nhiều băn khoăn.

“Tiệm phở của anh Hai” - nơi tinh hoa ẩm thực Việt được lan tỏa bằng ngôn ngữ game indie hiện đại.

Game Việt - NHỊP CẦU LAN TỎA VĂN HÓA HỮU HIỆU

Từ Tiệm phở của anh Hai đến Chạy trốn phồn hoa, từ Nam Quốc Sơn Hà đến Lạc thần chiến ca..., hướng đi biến văn hóa bản địa thành linh hồn của trò chơi không chỉ là nỗ lực làm mới sản phẩm của các nhà phát triển game Việt, mà còn gửi gắm tham vọng giúp giới trẻ tìm về nguồn cội bằng ngôn ngữ đương đại và bắc nhịp cầu lan tỏa giá trị Việt Nam ra với thế giới.

Nhiều hoạt động bổ ích trong chăm sóc, chữa trị, tư vấn, hướng dẫn cho người cao tuổi tại Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi Long Biên (Hà Nội).

Cây cao bóng cả và niềm vui đi “nhà già”

Một ngày đầu tháng 7/2026, bà Trịnh Thị Kim Chi, 68 tuổi, ở phường Đống Đa được con trai dìu đến Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi Long Biên (Hà Nội). Sau nhiều tháng lặng lẽ khép mình, ít giao tiếp và có dấu hiệu sa sút trí nhớ, đây là ngày đầu tiên bà đi “nhà già” bán trú - cách người dân vẫn gọi vui mô hình “sáng đưa đi, chiều đón về”, tương tự trẻ nhỏ đi nhà trẻ. Với người con trai, đó không chỉ là nơi gửi gắm mẹ trong lúc cả gia đình đi học, đi làm, mà còn là hy vọng bà sẽ tìm lại niềm vui tuổi xế chiều.

Minh họa | Kim Duẩn

AI và điện ảnh Cuộc trở về với con người

Công nghệ có thể tạo nên những khuôn hình ngày càng hoàn hảo, nhưng điện ảnh chưa bao giờ được nhớ đến chỉ bởi những khuôn hình. Điều còn ở lại sau khi màn ảnh khép lại vẫn là một câu chuyện, một số phận và những rung động rất con người. Khi trí tuệ nhân tạo bước vào thế giới điện ảnh, người làm nghề buộc phải đối diện với một câu hỏi tưởng cũ mà chưa bao giờ cấp thiết đến thế: Điều gì làm nên giá trị của một bộ phim?

Ký họa chân dung nhà thơ Tùng Bách của họa sĩ Đỗ Hoàng Tường.

Niềm trắc ẩn giấu sau nụ cười

Nhà thơ Xứ Nghệ - chưa hẳn vì mưu sinh, đã lưu lạc hơn một phần tư thế kỷ (26 năm) nơi phương trời nam. Đọc thơ Tùng Bách người đọc cảm thấy thoải mái vì đa phần các bài thơ ngắn, giản dị và vui. Đặc biệt thơ ông vừa ngắn lại vừa có “tứ”, một thủ pháp mà nhiều thi sĩ rất đề cao. Hoặc lập tứ kiểu tùy hứng (dân gian) hoặc song song, điểm đọng hay tương phản (hiện đại).

Minh họa | Kim Duẩn

Mùa sen

Đâu cứ hạ mới rộ mùa sen, thực ra sen thường trú trong hầu hết tinh thần người Việt Nam. Phức cảm sen từ cuộc sống hiện thực đến văn hóa phương Đông là khúc liên ca truyền sinh bất tận.

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Thị Minh Hải ở châu Phi.

Hành trình khám phá vẻ đẹp thiên nhiên ở 6 châu lục của nhiếp ảnh gia

Mấy năm trước, trong một chuyến săn ảnh chim quý ở Đồng Nai, tôi tình cờ ngồi chung túp lều ngụy trang với Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Thị Minh Hải. Chị cười tươi: “Tớ U70 rồi, chân đang đau, nếu lóng ngóng quá thì các bạn trẻ thông cảm nhé”. Nhìn người phụ nữ tóc đã bạc ôm chiếc máy ảnh nặng hơn 4kg giữa rừng sâu, tôi không khỏi tò mò: Điều gì khiến chị vẫn không ngừng lên đường, băng qua gần 70 quốc gia trên 6 châu lục để đi tìm những khoảnh khắc của thiên nhiên hoang dã?

Minh họa | KIM DUẨN

Showbiz, ma túy và cái giá của sự nổi tiếng

Liên tiếp những vụ nghệ sĩ Việt dính ma túy gần đây khiến công chúng đang nhìn showbiz bằng con mắt khác. Sau ánh đèn, những buổi tiệc sang trọng và các cơn “viral” chớp nhoáng là nỗi cô đơn, áp lực và những cuộc vui có thể nuốt chửng đời người rất nhanh. Nhưng pháp luật không ưu ái cho nỗi cô đơn. Nó chỉ bảo vệ đời người khỏi tệ nạn và cạm bẫy.

“Thỏ ơi” - quán quân hiện tại trên đường đua phim Việt 2026.

THỊ TRƯỜNG ĐIỆN ẢNH VIỆT: KHI CUNG ĐÃ VƯỢT CẦU

Nhìn tổng thể, điện ảnh Việt Nam đang trải qua một giai đoạn bứt tốc mạnh mẽ chưa từng có. Khi doanh thu phòng vé liên tục thiết lập kỷ lục, khi phim nội địa chiếm thế thượng phong trên sân nhà và số lượng dự án mới ngày một gia tăng với tốc độ chóng mặt. Nhưng phía sau con số 70-80 tác phẩm dự kiến ra rạp trong năm 2026 cũng tiềm ẩn những hệ lụy khôn lường, khi tốc độ tăng trưởng quá nóng thường hiếm khi song hành cùng cái đích phát triển bền vững.

Xây dựng chuẩn mực con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Xây dựng chuẩn mực con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới

LTS: Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh: “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng bộ trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam”.

Ký họa chân dung nhà thơ Nguyễn Thị Kim Nhung của họa sĩ Đỗ Hoàng Tường.

Trung du khắc khoải cuộc về

Tôi nhớ một buổi trưa lâu rồi, gặp và quen Nguyễn Thị Kim Nhung, biên tập viên Tạp chí Văn nghệ Quân đội ở một quán ồn ã hợp với cánh đàn ông.

Minh họa | ĐẶNG TIẾN

Tro tình

Giọng Chênh ngà ngà hơi rượu, mắc kẹt trong bóng tối um ủm của căn nhà khăn khẳn mùi nước đái chuột. Từ ngày ở rừng về, hôm nào Chênh cũng say ngật ngưỡng.

Tiến sĩ Nguyễn Việt.

Nỗi nhớ của nhà khảo cổ khi gió heo may về

Tiến sĩ Nguyễn Việt (ảnh bên), nguyên cán bộ Viện Khảo cổ học, Giám đốc Trung tâm Tiền sử Đông Nam Á là một nhà khảo cổ danh tiếng với nhiều thành tựu lớn ở cả trong và ngoài nước.

Booth Check-in mà fandom SUNDAYS dành tặng HIEUTHUHAI trước liveshow Genfest.

Fandom Prosumer - Quyền năng đáng gờm!

Không phải ngẫu nhiên mà Báo cáo Tổng quan ngành công nghiệp âm nhạc Việt Nam 2025-2026 của Đại học RMIT chọn đưa Fandom Prosumer vào Top 10 xu hướng mới 2026 của đời sống âm nhạc nước nhà.