Động lực chuyển đổi xanh của Australia

Nhằm thúc đẩy vị thế “siêu cường về năng lượng tái tạo” của Australia, chính phủ nước này vừa quyết định cấp 840 triệu AUD (550 triệu USD) để xây dựng nhà máy lọc và khai thác đất hiếm kết hợp đầu tiên.
Mỏ đất hiếm thuộc sở hữu của Công ty Thăm dò khoáng sản Arafura của Australia, cách thị trấn Alice Springs khoảng 125 km về phía bắc. (Ảnh: ABC News)
Mỏ đất hiếm thuộc sở hữu của Công ty Thăm dò khoáng sản Arafura của Australia, cách thị trấn Alice Springs khoảng 125 km về phía bắc. (Ảnh: ABC News)

Đây là dự án quan trọng thúc đẩy ngành công nghệ mới có mức phát thải thấp, đáp ứng các mục tiêu về khí hậu. Trong lộ trình đưa phát thải ròng về 0, Australia cũng phát triển mạnh năng lượng mặt trời và xây dựng trang trại điện gió quy mô lớn.

Kế hoạch xây dựng nhà máy lọc và khai thác đất hiếm là dự án đầu tiên và là một bước tiến đầy tham vọng đối với ngành khai thác đất hiếm và khoáng sản quan trọng của Australia. Mỏ khai thác và nhà máy lọc đất hiếm nằm cách thị trấn Alice Springs 125 km về phía bắc, do công ty thăm dò khoáng sản Arafura của Australia điều hành. Đất hiếm là thành phần thiết yếu trong công nghệ quốc phòng và năng lượng tái tạo. Khoản đầu tư mang tính đột phá nêu trên được kỳ vọng sẽ đưa Australia trở thành quốc gia dẫn đầu toàn cầu về sản xuất đất hiếm một cách bền vững.

Australia xác định các khoáng sản quan trọng là nền tảng cho một tương lai năng lượng sạch và chính phủ trở thành nhà đầu tư, đối tác lớn trong lĩnh vực quan trọng này. Với trữ lượng khoáng sản quan trọng lớn nhất thế giới, thông qua dự án này, Australia khuyến khích nhiều đối tác quốc tế, trong đó có Hàn Quốc và Đức, tới đầu tư góp phần đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu. Bộ trưởng Thương mại và Du lịch Australia Don Farrell cho biết, chính phủ cam kết “mở khóa” các dự án khoáng sản quan trọng mới để giúp Australia trở thành “siêu cường về năng lượng tái tạo”.

Đất hiếm là thành phần thiết yếu trong công nghệ quốc phòng và năng lượng tái tạo. Khoản đầu tư mang tính đột phá nêu trên được kỳ vọng sẽ đưa Australia trở thành quốc gia dẫn đầu toàn cầu về sản xuất đất hiếm một cách bền vững.

Chính phủ Australia do Công đảng lãnh đạo đang tập trung đẩy nhanh tốc độ phê duyệt các dự án năng lượng tái tạo nhằm thực hiện các mục tiêu khí hậu đầy tham vọng và đưa quốc gia châu Đại Dương trở thành một trong những cường quốc năng lượng sạch. Các dự án năng lượng tái tạo trước đây đã chững lại trong nhiều năm do các chính sách về khí hậu trì trệ, giờ đây được chú trọng đầu tư đáng kể. Trong “lộ trình xương sống” để Australia có thể đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, Quốc hội Australia đã thông qua luật chính sách khí hậu mới, trong đó áp đặt mức giới hạn phát thải đối với những cơ sở công nghiệp gây ô nhiễm nhiều nhất tại Australia.

Luật mới quy định 215 cơ sở công nghiệp lớn (phát thải hơn 100.000 tấn khí thải nhà kính mỗi năm) phải giảm 30% lượng khí thải trong bảy năm. Cũng theo luật mới, các nhà máy luyện nhôm, mỏ than, nhà máy lọc dầu và các cơ sở gây ô nhiễm lớn khác ở Australia sẽ buộc phải cắt giảm 4,9% lượng khí thải mỗi năm. Với việc đưa vào luật nhằm hạn chế lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính, Chính phủ Australia dự báo họ có thể cắt giảm 200 triệu tấn carbon phát thải vào khí quyển trong vòng 10 năm tới.

Việc chuyển đổi sang năng lượng sạch và nền kinh tế khử carbon trên toàn cầu là một cơ hội kinh tế lớn đối với Australia. Quốc gia châu Đại Dương quyết tâm nắm bắt cơ hội này và đang đầu tư 500 triệu AUD vào các trung tâm hydro trên khắp Australia. Theo báo cáo “Triển vọng Năng lượng thế giới năm 2022” của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Australia được dự báo sẽ trở thành nước xuất khẩu ròng lớn thứ hai thế giới về hydro phát thải thấp vào năm 2030 và đạt vị trí dẫn đầu vào năm 2050.

Nhằm thực hiện bước đi để thúc đẩy Australia trở thành một cường quốc về năng lượng tái tạo, đầu năm 2024, Chính phủ Australia cho biết có kế hoạch đầu tư lên tới 70 triệu AUD (46,23 triệu USD) để phát triển Trung tâm Hydro vùng Townsville, phía bắc bang Queensland. Dự án có sự hợp tác với chính phủ và các doanh nghiệp Đức, với kế hoạch khởi công xây dựng vào năm 2025, hoàn thiện vào năm 2026 và đưa vào khai thác thương mại ban đầu vào năm 2027.

Trong giai đoạn đầu, trung tâm sẽ sản xuất 800 tấn hydro xanh/năm, đủ để cung cấp nhiên liệu cho hơn 40 phương tiện hạng nặng mỗi năm. Công suất sẽ được nâng lên khoảng 3.000 tấn/năm để cung cấp cho nhu cầu trong nước, cuối cùng là vượt 150.000 tấn/năm để phục vụ xuất khẩu. Trung tâm sẽ do Edify Energy - công ty lưu trữ và phát triển năng lượng tái tạo hàng đầu của Australia - chủ trì điều hành. Ngoài ra, trung tâm mới sẽ bao gồm một cơ sở sản xuất năng lượng tái tạo có công suất 17,6 MW với hệ thống lưu trữ pin tích hợp.

Chính phủ Australia cũng đã phê duyệt dự án dự trữ năng lượng tái tạo mới, mang tên Trung tâm Năng lượng tái tạo Melbourne, ở khu vực Plumpton, ngoại ô thành phố Melbourne, bang Victoria. Dự án được kỳ vọng sẽ là một trong những trung tâm năng lượng tái tạo lớn nhất thế giới và là nơi có hệ thống pin lưu trữ lớn nhất khu vực châu Á và châu Đại Dương.

Theo Bộ Môi trường và Nước Australia, dự án Trung tâm Năng lượng tái tạo Melbourne sẽ là nơi lưu trữ năng lượng điện gió, thủy điện và điện mặt trời từ các khu vực nông thôn và ngoại ô của bang Victoria, đồng thời có thể lưu trữ năng lượng dư thừa sản sinh ra từ các tấm pin năng lượng Mặt trời áp mái tại các hộ gia đình. Với việc trang bị hệ thống pin có công suất 2,4GWh, đây sẽ là nơi cung cấp năng lượng cho hơn 1 triệu hộ gia đình và giúp ổn định nguồn cung năng lượng tái tạo trong khu vực lân cận.

Chính phủ Australia mới đây cũng đã phê duyệt dự án Trang trại điện gió Yanco Delta tại bang New South Wales (NSW) - một trong những dự án năng lượng sạch lớn nhất của quốc gia châu Đại Dương này. Trang trại điện gió Yanco Delta dự kiến sẽ có công suất 1.500 megawatt, đủ để cung cấp điện cho 700.000 ngôi nhà ở bang NSW. Dự án sẽ giúp hạn chế gần 5 triệu tấn khí thải nhà kính mỗi năm, tương đương với việc loại bỏ 1,5 triệu ô-tô khỏi đường phố. Đây được đánh giá là một bước tiến lớn trong kế hoạch của Chính phủ Australia nhằm đưa quốc gia này trở thành “siêu cường về năng lượng tái tạo”.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.