Đổi mới sáng tạo mở xã hội, lấy cộng đồng và hệ sinh thái làm trung tâm

Đổi mới sáng tạo không chỉ nhằm tạo ra sản phẩm mới mà còn hướng tới giải quyết các thách thức xã hội, môi trường và phát triển bền vững tại Việt Nam.

Trao giải quán quân trị giá 10.000 USD cho Vandalsoft - giải pháp nông nghiệp thông minh cho mô hình nuôi côn trùng làm thực phẩm. (Ảnh: PV)
Trao giải quán quân trị giá 10.000 USD cho Vandalsoft - giải pháp nông nghiệp thông minh cho mô hình nuôi côn trùng làm thực phẩm. (Ảnh: PV)

Dự án Giải pháp Tương lai - Shinhan Square Bridge Việt Nam 2025–2026 (Đổi mới sáng tạo mở xã hội) đã đến chặng tổng kết hành trình thử nghiệm Proof of Concept (PoC) tại Việt Nam. Dự án được tài trợ bởi Quỹ Hy vọng, Tập đoàn Tài chính Shinhan (Shinhan Financial Group Hope Foundation) thông qua United Way Worldwide, do Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững MSD (MSD United Way Việt Nam) điều phối và triển khai theo định hướng hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đã được phê duyệt theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP của Chính phủ, với sự phối hợp đồng hành của Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo quốc gia (NSSC).

Trên nền tảng đổi mới sáng tạo mở xã hội, sáng kiến “Bay lên-Soar” của Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững MSD được xác định là triết lý và mô hình vận hành xuyên suốt của dự án, dựa trên bốn trụ cột: S (Social Impact)-tạo tác động xã hội và môi trường rõ ràng; O (Open Innovation)-đồng kiến tạo với nhiều bên liên quan; A (Action and Evidence)-hành động dựa trên dữ liệu, bằng chứng và PoC thực tế; R (Responsible Scaling)-mở rộng có trách nhiệm, phù hợp với bối cảnh địa phương.

ndo_br_daibieu.png
Giải pháp Tương lai được thiết kế như một mô hình Đổi mới sáng tạo mở xã hội (Social Open Innovation), nơi start-up không phát triển giải pháp một cách đơn lẻ, mà đồng kiến tạo cùng hệ sinh thái và được “đặt” vào bối cảnh triển khai thực tế ngay từ đầu.

Thông qua sáng kiến này, các start-up không chỉ chứng minh tính khả thi của công nghệ mà còn từng bước xác lập vị trí của mình trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững tại Việt Nam.

Theo đó, tại sự kiện ở Hà Nội ngày 15/1 vừa qua, 10 start-up đến từ Việt Nam và Hàn Quốc, hoạt động trong hai lĩnh vực giáo dục trong kỷ nguyên mới và nông nghiệp hiệu quả-bền vững tại Việt Nam đã cùng nhau trực tiếp triển khai Proof of Concept (PoC) tại Việt Nam nhằm giải quyết những thách thức cụ thể liên quan chuyển đổi giáo dục và ứng dụng công nghệ, tối ưu sản xuất nông nghiệp, giảm phát thải và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Quá trình này được triển khai theo một lộ trình có cấu trúc và gắn với thực tiễn: các đội nhận được cố vấn chuyên sâu theo cơ chế đa bên, với sự tham gia của startup, chuyên gia, đối tác và đơn vị/cơ quan tiếp nhận giải pháp (host organization); đồng thời làm việc trực tiếp với các nhóm đối tượng và đối tác tại địa phương như cộng đồng, trường học, nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp để kiểm chứng mức độ phù hợp của giải pháp.

Trên nền tảng triển khai thực địa, các start-up thu thập dữ liệu và bằng chứng sử dụng, đo lường các chỉ báo tác động xã hội-môi trường, từ đó điều chỉnh mô hình kinh doanh và định hình chiến lược mở rộng trong giai đoạn tiếp theo. Giai đoạn triển khai và hoàn thiện PoC đã diễn ra từ 27/10 đến 31/12/2025, tạo nền tảng để các start-up bước vào Demo Day với các kết quả và minh chứng cụ thể trong bối cảnh Việt Nam.

Theo ông Phạm Hồng Quất, Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ (nguyên Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ), trong bối cảnh Việt Nam đang vươn mình mạnh mẽ để trở thành một quốc gia khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, không thể chỉ trông chờ vào nỗ lực đơn lẻ của từng start-up hay từng chương trình hỗ trợ.

ndo_br_ongquat.png
Ông Phạm Hồng Quất, Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ.

“Đổi mới sáng tạo chỉ thật sự bền vững khi được đặt trong một cơ chế hệ sinh thái, nơi các giải pháp có không gian thử nghiệm, được kết nối đồng bộ với chính sách, thị trường và cộng đồng. Những start-up tham gia Shinhan Square Bridge và dự án đã minh chứng các em không chỉ phát triển công nghệ, mà đã trực tiếp đi vào những thách thức thực tiễn của Việt Nam trong giáo dục, nông nghiệp và phát triển bền vững; triển khai thử nghiệm, tạo ra dữ liệu, bằng chứng và tác động xã hội cụ thể. Quan trọng hơn cả là chương trình đã góp phần xây dựng một nền tảng hợp tác giữa cơ quan nhà nước, viện nghiên cứu-Trường đại học-doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức xã hội và cộng đồng. Chính sự chung tay của toàn bộ hệ sinh thái này mới là động lực giúp các startup không chỉ tồn tại, mà có thể phát triển, mở rộng và đóng góp lâu dài cho mục tiêu đổi mới sáng tạo quốc gia”, ông Phạm Hồng Quất nói.

Chia sẻ về ý nghĩa của cơ chế cộng đồng trong đánh giá giải pháp, bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện MSD, Giám đốc dự án bày tỏ tin tưởng đổi mới sáng tạo chỉ thật sự có ý nghĩa khi được đồng kiến tạo với nhiều bên liên quan, khi tiếng nói của cộng đồng và những người hưởng lợi cuối cùng được lắng nghe, và khi không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển.

ndo_br_ongsukkun.png
Ông Sukkun Sun, Giám đốc Shinhan Square Bridge, Quỹ Hy vọng, Tập đoàn Tài chính Shinhan.

Dịp này, ông Sukkun Sun, Giám đốc Shinhan Square Bridge, Quỹ Hy vọng, Tập đoàn tài chính Shinhan nhận định, trong khuôn khổ đổi mới sáng tạo mở xã hội, start-up không chỉ cung cấp công nghệ mà đóng vai trò là những người giải quyết các thách thức thực tiễn, tạo ra giá trị xã hội thông qua các giải pháp nhằm cải thiện cuộc sống và cộng đồng, với mô hình phát triển bền vững và có khả năng nhân rộng.

Từ nền tảng đối thoại và kết nối đa bên tại sự kiện, Ban tổ chức cũng chứng kiến và công bố các hợp tác được hình thành trong khuôn khổ dự án như một kết quả “hữu hình” của cách tiếp cận đổi mới sáng tạo mở xã hội, khi thử nghiệm được chuyển hóa thành cam kết đồng hành dài hạn giữa startup và đối tác. Các hợp tác tiêu biểu bao gồm: BizCare với Plantner, Ecosoi với Kymviet, Ecosoi với Saigon Heritage by Lê House, DDOIT với Zodiac Clarity và MSD United Way Vietnam với Shoes Agtech.

Cũng dịp này, Ban tổ chức đã công bố kết quả giải thưởng, bao gồm: Giải Quán quân với trị giá 10.000 USD, thuộc về Vandalsoft - giải pháp nông nghiệp thông minh cho mô hình nuôi côn trùng làm thực phẩm; Giải Á quân với trị giá 7.500 USD, thuộc về Shoes Agtech - Airboots (robot siêu nhẹ đa năng trong nông nghiệp); hai giải Quý quân, trị giá 5.000 USD/giải, thuộc về: Plantner - phân bón thân thiện môi trường từ nguyên liệu tự nhiên/phụ phẩm và Recycle Ledger - nền tảng giao dịch B2B cho dầu ăn đã qua sử dụng (UCO).

Bên cạnh đó, còn có giải Bình chọn từ Cộng đồng (Community Vote) thuộc về Ecosoi - chuyển đổi phế phẩm lá dứa thành sợi dệt bền vững: Ecosoi tận dụng lá dứa thải bỏ để sản xuất sợi dệt, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và giảm chất thải nông nghiệp.

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động tại phòng thí nghiệm Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: Diệp Ngọc)

Chiến lược công nghệ lượng tử nhằm bảo vệ chủ quyền công nghệ, tích hợp không gian số toàn cầu

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, công nghệ lượng tử được đặt ở vị trí trung tâm, cụ thể hóa trong Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao tăng mạnh mức xử phạt.

Tăng mức xử phạt hàng loạt thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao

Từ 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP có hiệu lực, thay thế nhiều quy định của Nghị định 15/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. Đáng chú ý, nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao... đã tăng mạnh mức xử phạt.

Một hội nghị của Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) trao đổi về công tác thanh tra xử lý vi phạm bản quyền về sở hữu công nghiệp.

Bước chuyển trong tư duy chính sách về sở hữu trí tuệ

Kết luận 51-KL/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội trong tình hình mới đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy chính sách, đưa sở hữu trí tuệ từ công cụ bảo hộ quyền thành nguồn lực phát triển quốc gia, gắn với yêu cầu hoàn thiện thể chế và tổ chức thực thi đồng bộ.

Diễn đàn châu Âu-châu Phi nhằm tăng cường hợp tác trong kỷ nguyên số. (Ảnh: ACCORD)

Đối phó thách thức tin giả

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, song cũng tạo ra những thách thức lớn. Nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch gia tăng không chỉ ở những khu vực công nghệ chưa phát triển đồng đều như châu Phi mà ở cả những nơi đã phát triển mạnh mẽ như châu Âu. 

Tiến sĩ Hoàng Lương trao đổi với nhóm nghiên cứu về kết quả xử lý nước thải bằng công nghệ EBB (Ảnh: LƯƠNG HIẾU)

Ứng dụng “gạch sinh học” xử lý nước thải

Việc xử lý nước thải tại các khu dân cư, làng nghề, trang trại chăn nuôi ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn như chi phí đầu tư cao, công nghệ xử lý phức tạp do nhiều loại nước thải đan xen và khó vận hành ở quy mô nhỏ…

Hoạt động nghiên cứu, thực hành tại Trường đại học Phenikaa. (Ảnh: VŨ THƠM)

Mô hình hợp tác “3 nhà” trong phát triển khoa học, công nghệ

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là sự nghiệp của toàn dân, toàn hệ thống chính trị; trong đó, người dân và doanh nghiệp là trung tâm, chủ thể; nhà khoa học là nhân tố then chốt; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt và thúc đẩy.

Xã Phụng Hiệp, thành phố Cần Thơ lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Chuyển đổi số - “chìa khóa” vận hành hiệu quả chính quyền cơ sở

Thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị theo yêu cầu đặt ra tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã từng bước góp phần tạo đột phá trong xây dựng và vận hành chính quyền nhân dân.

Nông dân tham gia dự án hỗ trợ kinh doanh nông hộ tại Cao Bằng (Ảnh: VIỆT HÀ)

Chuyển giao công nghệ, đổi mới tư duy sản xuất

Chuyển giao khoa học và công nghệ đang góp phần đổi mới tư duy sản xuất, hình thành nhiều mô hình kinh tế và nâng cao năng lực công nghệ tại địa phương. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả cao hơn, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng gắn chặt với thị trường, doanh nghiệp và mục tiêu tăng trưởng.

Quang cảnh sự kiện Shopee Brands And Creators Summit 2026.

AI trở thành động lực tăng trưởng mới của thương mại điện tử

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử, không chỉ góp phần nâng cao trải nghiệm mua sắm, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu vận hành, mở rộng tiếp cận khách hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong môi trường số.

Nghiên cứu khoa học tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Triển khai Nghị quyết 57: Tạo đột phá trong phát triển và trọng dụng nhân tài khoa học

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhiều kết quả quan trọng đã tạo nền tảng cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, để tạo đột phá tăng trưởng, yêu cầu cấp bách hiện nay là xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao đủ năng lực làm chủ các công nghệ chiến lược.

Hội thảo “Kết nối 3 nhà - Huy động nguồn lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế-xã hội thành phố Huế” diễn ra chiều 2/7 tại Huế.

Huế kích hoạt nền tảng số kết nối “3 nhà”: Biến bài toán thực tiễn thành động lực đổi mới sáng tạo

Từ quản lý đô thị thông minh, bảo tồn di sản đến phát triển kinh tế số, thành phố Huế đang đứng trước nhiều bài toán lớn cần lời giải. Nền tảng số kết nối “3 nhà” vừa được Huế ra mắt kỳ vọng sẽ tạo cơ chế liên kết thực chất giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển.