Đổi mới sáng tạo mở xã hội, lấy cộng đồng và hệ sinh thái làm trung tâm

Đổi mới sáng tạo không chỉ nhằm tạo ra sản phẩm mới mà còn hướng tới giải quyết các thách thức xã hội, môi trường và phát triển bền vững tại Việt Nam.

Trao giải quán quân trị giá 10.000 USD cho Vandalsoft - giải pháp nông nghiệp thông minh cho mô hình nuôi côn trùng làm thực phẩm. (Ảnh: PV)
Trao giải quán quân trị giá 10.000 USD cho Vandalsoft - giải pháp nông nghiệp thông minh cho mô hình nuôi côn trùng làm thực phẩm. (Ảnh: PV)

Dự án Giải pháp Tương lai - Shinhan Square Bridge Việt Nam 2025–2026 (Đổi mới sáng tạo mở xã hội) đã đến chặng tổng kết hành trình thử nghiệm Proof of Concept (PoC) tại Việt Nam. Dự án được tài trợ bởi Quỹ Hy vọng, Tập đoàn Tài chính Shinhan (Shinhan Financial Group Hope Foundation) thông qua United Way Worldwide, do Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững MSD (MSD United Way Việt Nam) điều phối và triển khai theo định hướng hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đã được phê duyệt theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP của Chính phủ, với sự phối hợp đồng hành của Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo quốc gia (NSSC).

Trên nền tảng đổi mới sáng tạo mở xã hội, sáng kiến “Bay lên-Soar” của Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững MSD được xác định là triết lý và mô hình vận hành xuyên suốt của dự án, dựa trên bốn trụ cột: S (Social Impact)-tạo tác động xã hội và môi trường rõ ràng; O (Open Innovation)-đồng kiến tạo với nhiều bên liên quan; A (Action and Evidence)-hành động dựa trên dữ liệu, bằng chứng và PoC thực tế; R (Responsible Scaling)-mở rộng có trách nhiệm, phù hợp với bối cảnh địa phương.

ndo_br_daibieu.png
Giải pháp Tương lai được thiết kế như một mô hình Đổi mới sáng tạo mở xã hội (Social Open Innovation), nơi start-up không phát triển giải pháp một cách đơn lẻ, mà đồng kiến tạo cùng hệ sinh thái và được “đặt” vào bối cảnh triển khai thực tế ngay từ đầu.

Thông qua sáng kiến này, các start-up không chỉ chứng minh tính khả thi của công nghệ mà còn từng bước xác lập vị trí của mình trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững tại Việt Nam.

Theo đó, tại sự kiện ở Hà Nội ngày 15/1 vừa qua, 10 start-up đến từ Việt Nam và Hàn Quốc, hoạt động trong hai lĩnh vực giáo dục trong kỷ nguyên mới và nông nghiệp hiệu quả-bền vững tại Việt Nam đã cùng nhau trực tiếp triển khai Proof of Concept (PoC) tại Việt Nam nhằm giải quyết những thách thức cụ thể liên quan chuyển đổi giáo dục và ứng dụng công nghệ, tối ưu sản xuất nông nghiệp, giảm phát thải và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Quá trình này được triển khai theo một lộ trình có cấu trúc và gắn với thực tiễn: các đội nhận được cố vấn chuyên sâu theo cơ chế đa bên, với sự tham gia của startup, chuyên gia, đối tác và đơn vị/cơ quan tiếp nhận giải pháp (host organization); đồng thời làm việc trực tiếp với các nhóm đối tượng và đối tác tại địa phương như cộng đồng, trường học, nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp để kiểm chứng mức độ phù hợp của giải pháp.

Trên nền tảng triển khai thực địa, các start-up thu thập dữ liệu và bằng chứng sử dụng, đo lường các chỉ báo tác động xã hội-môi trường, từ đó điều chỉnh mô hình kinh doanh và định hình chiến lược mở rộng trong giai đoạn tiếp theo. Giai đoạn triển khai và hoàn thiện PoC đã diễn ra từ 27/10 đến 31/12/2025, tạo nền tảng để các start-up bước vào Demo Day với các kết quả và minh chứng cụ thể trong bối cảnh Việt Nam.

Theo ông Phạm Hồng Quất, Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ (nguyên Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ), trong bối cảnh Việt Nam đang vươn mình mạnh mẽ để trở thành một quốc gia khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, không thể chỉ trông chờ vào nỗ lực đơn lẻ của từng start-up hay từng chương trình hỗ trợ.

ndo_br_ongquat.png
Ông Phạm Hồng Quất, Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ.

“Đổi mới sáng tạo chỉ thật sự bền vững khi được đặt trong một cơ chế hệ sinh thái, nơi các giải pháp có không gian thử nghiệm, được kết nối đồng bộ với chính sách, thị trường và cộng đồng. Những start-up tham gia Shinhan Square Bridge và dự án đã minh chứng các em không chỉ phát triển công nghệ, mà đã trực tiếp đi vào những thách thức thực tiễn của Việt Nam trong giáo dục, nông nghiệp và phát triển bền vững; triển khai thử nghiệm, tạo ra dữ liệu, bằng chứng và tác động xã hội cụ thể. Quan trọng hơn cả là chương trình đã góp phần xây dựng một nền tảng hợp tác giữa cơ quan nhà nước, viện nghiên cứu-Trường đại học-doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức xã hội và cộng đồng. Chính sự chung tay của toàn bộ hệ sinh thái này mới là động lực giúp các startup không chỉ tồn tại, mà có thể phát triển, mở rộng và đóng góp lâu dài cho mục tiêu đổi mới sáng tạo quốc gia”, ông Phạm Hồng Quất nói.

Chia sẻ về ý nghĩa của cơ chế cộng đồng trong đánh giá giải pháp, bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện MSD, Giám đốc dự án bày tỏ tin tưởng đổi mới sáng tạo chỉ thật sự có ý nghĩa khi được đồng kiến tạo với nhiều bên liên quan, khi tiếng nói của cộng đồng và những người hưởng lợi cuối cùng được lắng nghe, và khi không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển.

ndo_br_ongsukkun.png
Ông Sukkun Sun, Giám đốc Shinhan Square Bridge, Quỹ Hy vọng, Tập đoàn Tài chính Shinhan.

Dịp này, ông Sukkun Sun, Giám đốc Shinhan Square Bridge, Quỹ Hy vọng, Tập đoàn tài chính Shinhan nhận định, trong khuôn khổ đổi mới sáng tạo mở xã hội, start-up không chỉ cung cấp công nghệ mà đóng vai trò là những người giải quyết các thách thức thực tiễn, tạo ra giá trị xã hội thông qua các giải pháp nhằm cải thiện cuộc sống và cộng đồng, với mô hình phát triển bền vững và có khả năng nhân rộng.

Từ nền tảng đối thoại và kết nối đa bên tại sự kiện, Ban tổ chức cũng chứng kiến và công bố các hợp tác được hình thành trong khuôn khổ dự án như một kết quả “hữu hình” của cách tiếp cận đổi mới sáng tạo mở xã hội, khi thử nghiệm được chuyển hóa thành cam kết đồng hành dài hạn giữa startup và đối tác. Các hợp tác tiêu biểu bao gồm: BizCare với Plantner, Ecosoi với Kymviet, Ecosoi với Saigon Heritage by Lê House, DDOIT với Zodiac Clarity và MSD United Way Vietnam với Shoes Agtech.

Cũng dịp này, Ban tổ chức đã công bố kết quả giải thưởng, bao gồm: Giải Quán quân với trị giá 10.000 USD, thuộc về Vandalsoft - giải pháp nông nghiệp thông minh cho mô hình nuôi côn trùng làm thực phẩm; Giải Á quân với trị giá 7.500 USD, thuộc về Shoes Agtech - Airboots (robot siêu nhẹ đa năng trong nông nghiệp); hai giải Quý quân, trị giá 5.000 USD/giải, thuộc về: Plantner - phân bón thân thiện môi trường từ nguyên liệu tự nhiên/phụ phẩm và Recycle Ledger - nền tảng giao dịch B2B cho dầu ăn đã qua sử dụng (UCO).

Bên cạnh đó, còn có giải Bình chọn từ Cộng đồng (Community Vote) thuộc về Ecosoi - chuyển đổi phế phẩm lá dứa thành sợi dệt bền vững: Ecosoi tận dụng lá dứa thải bỏ để sản xuất sợi dệt, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và giảm chất thải nông nghiệp.

Có thể bạn quan tâm

Cục Sở hữu trí tuệ hỗ trợ, tư vấn trực tiếp về sở hữu trí tuệ tại sự kiện. (Ảnh: BAN TỔ CHỨC)

Giới thiệu sáng chế và tư vấn sở hữu trí tuệ tại Tây Ninh

Từ hệ nano giúp giảm khoảng 10 lần lượng kháng sinh trong chăn nuôi gà đến phụ gia tiết kiệm nhiên liệu, nhiều sáng chế đã được giới thiệu tới doanh nghiệp và người dân Tây Ninh trong các ngày diễn ra Ngày hội khoa học, công nghệ của tỉnh Tây Ninh. Song song, Cục Sở hữu trí tuệ thực hiện gần 50 lượt tư vấn về sở hữu trí tuệ.

FPT ra mắt chương trình đào tạo Thạc sĩ Công nghệ thông tin định hướng Trí tuệ nhân tạo vạn vật (MIT-AIoT) nhằm đáp ứng nhu cầu đội ngũ nhân lực chất lượng cao có khả năng xây dựng các hệ thống AIoT thông minh, an toàn. Ảnh: FSB.

Đào tạo nhân lực làm chủ hệ thống thông minh trong kỷ nguyên AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT) đang mở ra nhiều cơ hội phát triển các hệ thống sản xuất, đô thị và dịch vụ thông minh, đồng thời đặt ra yêu cầu mới về an toàn thông tin. Việc đào tạo đội ngũ nhân lực có khả năng thiết kế, tích hợp và vận hành các hệ thống này đang trở thành một bài toán quan trọng.

Đoàn công tác của Bộ Khoa học và Công nghệ khảo sát tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công tỉnh Quảng Trị. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số, lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo

Sau hơn hai tháng triển khai đợt cao điểm 100 ngày, Bộ Khoa học và Công nghệ đã hoàn thành nhiều nhiệm vụ về thể chế, kết nối dữ liệu, tái cấu trúc thủ tục hành chính và bảo đảm an toàn hệ thống. Yêu cầu trong thời gian còn lại là đưa các kết quả này vào vận hành thực chất, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Quang cảnh chương trình Cơ hội hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ chiến lược và sản phẩm chiến lược. (Ảnh: HÀ LINH)

Gắn nghiên cứu công nghệ năng lượng với nhu cầu doanh nghiệp

Ngày 10/10, trong khuôn khổ chuỗi sự kiện chào mừng kỷ niệm 70 năm thành lập Đại học Bách khoa Hà Nội, Viện Công nghệ năng lượng (Đại học Bách khoa Hà Nội) tổ chức chương trình Cơ hội hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ chiến lược và sản phẩm chiến lược.

Quang cảnh buổi làm việc. (Ảnh: LƯƠNG TÙNG)

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng làm việc với Trung tâm ICISE

Ngày 10/10, tại Trung tâm quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE), tỉnh Gia Lai, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng có buổi làm việc với Giáo sư Trần Thanh Vân, Giám đốc Trung tâm ICISE để bàn về các giải pháp tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện để Trung tâm phát triển hoạt động nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế.

Nâng cao năng lực thực hành cho các nhà lãnh đạo, quản lý trong chuyển đổi số và ứng dụng AI

Nâng cao năng lực thực hành cho các nhà lãnh đạo, quản lý trong chuyển đổi số và ứng dụng AI

Ngày 10/10, tại Hà Nội, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức buổi trao đổi chuyên đề "Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đối với lãnh đạo, quản lý: Kinh nghiệm của Cộng hòa Pháp", với sự tham gia của khoảng 700 học viên là các nhà lãnh đạo, quản lý.

Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành phố Đà Nẵng - SURF 2026. (Ảnh: THANH TÂM)

Đà Nẵng: Xây dựng Đề án Truyền thông khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Ngày 10/10, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng phối hợp Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng tổ chức Hội thảo “Góp ý xây dựng Đề án Truyền thông khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2026-2030”.

Giới thiệu Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số tới các đại biểu tham dự sự kiện chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức. (Ảnh: Hà Linh)

Đẩy nhanh triển khai Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số

Bộ Khoa học và Công nghệ đang khẩn trương triển khai các nhiệm vụ đưa Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số vào thực tiễn. Qua đó, bảo đảm sự thống nhất trong xây dựng, vận hành các hệ thống số, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu, khắc phục đầu tư phân tán, trùng lặp, góp phần nâng cao hiệu quả chuyển đổi số quốc gia. 

"Hiến kế" sẽ là không gian tương tác, giúp tất cả các ý kiến đóng góp hay, mang tính xây dựng của người dân được chính quyền trân trọng tiếp nhận. (Ảnh: Ng. Hiếu)

Lắng nghe dân, đồng hành cùng doanh nghiệp, mở lối thu hút đầu tư

Hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia và Ngày Doanh nhân Việt Nam, thành phố Huế đưa vào vận hành ba nền tảng số trên Hue-S, mở thêm kênh tiếp nhận hiến kế, giải quyết kiến nghị doanh nghiệp và công khai thông tin dự án đầu tư, hướng đến chính quyền kiến tạo, phục vụ, minh bạch và hiệu quả.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long cùng các đại biểu thực hiện nghi thức bấm nút ra mắt nền tảng ứng dụng chuyển đổi số cấp xã. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Khơi thông nguồn lực, thúc đẩy chuyển đổi số

Chuyển đổi số ngày càng trở thành yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Vì vậy, tạo lập môi trường thuận lợi, kết nối nguồn lực và tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, dữ liệu là điều kiện quan trọng để chuyển đổi số tạo sức bật mới cho doanh nghiệp.

Các đại biểu tham quan gian hàng trưng bày sản phẩm chuyển đổi số tại sự kiện chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức. (Ảnh: Hà Linh)

Đổi mới cách hỗ trợ địa phương chuyển đổi số

Năm 2027, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ đổi mới cách hỗ trợ địa phương chuyển đổi số, tập trung giải quyết các bài toán cụ thể của người dân và doanh nghiệp. Những mô hình triển khai thành công sẽ được nhân rộng.