Bình luận quốc tế

Đoàn kết trước vòng xoáy bất ổn an ninh

Thế giới bước vào năm 2025 với hàng loạt thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, từ các cuộc giao tranh, xung đột địa chính trị cho đến sự gia tăng của chủ nghĩa khủng bố, thiên tai, dịch bệnh, tội phạm mạng...
Trẻ em phải ngủ ngoài trời ở al-Mawasi, phía nam Dải Gaza do ảnh hưởng từ cuộc xung đột Israel-Hamas. (Ảnh: UNICEF)
Trẻ em phải ngủ ngoài trời ở al-Mawasi, phía nam Dải Gaza do ảnh hưởng từ cuộc xung đột Israel-Hamas. (Ảnh: UNICEF)

Thế nhưng, giữa những ngổn ngang thách thức, vẫn có những lý do để giới lãnh đạo các nước kỳ vọng rằng năm 2025 sẽ đánh dấu khởi đầu mới của một thế giới gắn kết hơn.

Các cuộc xung đột ở Trung Đông, châu Phi, Ukraine… chắc chắn tiếp tục là mối đe dọa an ninh toàn cầu. Theo Trung tâm Dữ liệu sự kiện và vị trí xung đột vũ trang (ACLED), số người thiệt mạng trong các cuộc xung đột năm 2024 tăng 30% so với năm 2023.

Báo cáo mới đây của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc khẳng định, trong năm mới, môi trường hòa bình, an ninh quốc tế tiếp tục gặp nhiều biến động. Khép lại năm 2024 nhiều đau thương, mất mát, bước sang năm 2025, thế giới vẫn tiếp tục bị chi phối bởi hệ lụy của các cuộc xung đột, bất ổn. Tuy nhiên, những tín hiệu tích cực về nỗ lực hợp tác, chung sức giải quyết khó khăn và tinh thần đối thoại, hòa hoãn đã dần xuất hiện, dù còn khá mong manh.

Các cuộc xung đột ở Trung Đông, châu Phi, Ukraine… chắc chắn tiếp tục là mối đe dọa an ninh toàn cầu. Theo Trung tâm Dữ liệu sự kiện và vị trí xung đột vũ trang (ACLED), số người thiệt mạng trong các cuộc xung đột năm 2024 tăng 30% so với năm 2023.

Mọi sự chú ý hiện đang dồn về chính quyền của Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump, người từng tuyên bố mạnh mẽ rằng sau khi trở lại nắm quyền sẽ điều chỉnh cách tiếp cận của Xứ Cờ hoa với các điểm nóng quân sự hiện nay, theo hướng giảm bớt sự can thiệp của Washington và thúc đẩy vai trò các đồng minh.

Ông Donald Trump từng nhiều lần đề cập khả năng nhanh chóng chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần ba năm qua ở Ukraine; tuyên bố sẽ thảo luận với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky để tìm cách sớm kết thúc những căng thẳng dai dẳng này. Tia hy vọng đã được nhen nhóm khi Nga và Ukraine vừa tiến hành trao đổi hơn 300 tù binh trong một thỏa thuận do Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) làm trung gian.

Liên quan “chảo dầu” Trung Đông không ngừng sục sôi, trang mạng eurasiareview.com cho rằng, sự trở lại ghế nóng tổng thống Mỹ của ông Donald Trump sẽ mở ra một chương phức tạp mới trong cuộc chiến ở Dải Gaza, bởi trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, ông Trump đã có những bước đi đơn phương ủng hộ Israel, nổi bật là việc công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, gây ra làn sóng bất mãn trong lòng người Palestine nói riêng và người Hồi giáo nói chung.

Tương lai của Trung Đông vẫn còn là ẩn số, còn ở hiện tại, chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đang chạy đua với thời gian để thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn và trao trả con tin giữa Israel và phong trào Hồi giáo Hamas, ghi dấu ấn cuối cùng trước khi nhiệm kỳ của ông kết thúc trong tháng này.

Xung đột bùng nổ ở Dải Gaza kể từ tháng 10/2023 đến nay làm gia tăng sự thù hận trên toàn cầu, kéo theo gia tăng các vụ tấn công khủng bố theo kiểu “sói đơn độc”, trong đó có vụ tấn công nhằm vào đám đông ngay trong ngày đầu tiên của năm 2025 ở thành phố New Orleans thuộc bang Louisiana, Mỹ.

Các chuyên gia cho rằng, các cuộc tấn công theo kiểu “sói đơn độc” rất khó ngăn chặn vì thường thiếu các dấu vết liên lạc mà cơ quan tình báo có thể dựa vào để đập tan các âm mưu.

Trong thời đại công nghệ phát triển như hiện nay, một thách thức an ninh khác là sự gia tăng tội phạm mạng cả về quy mô, phạm vi và mức độ phức tạp. Việc Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, còn gọi là “Công ước Hà Nội”, vào cuối năm 2024 sau nhiều năm đàm phán đã tạo bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến chung của cộng đồng quốc tế, nhằm đẩy lùi mối đe dọa từ những kẻ thù vô hình trên không gian mạng.

Trước hàng loạt thách thức đan xen, việc các nước tăng cường biện pháp kiểm soát an ninh chặt chẽ, chia sẻ thông tin và phối hợp truy quét tội phạm là hết sức quan trọng; song, trên tất cả, tinh thần đoàn kết, hòa giải, sẵn sàng đặt an toàn, tính mạng của người dân lên hàng đầu mới là yếu tố cốt lõi giúp giải quyết hiệu quả các thách thức này, bởi dùng bạo lực để trả đũa bạo lực sẽ chỉ tạo ra những vòng xoáy hận thù không hồi kết.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.