Bệnh nhân N.A.N (25 tuổi) đến Phòng khám đa khoa Medlatec Tây Hồ khám do sờ thấy khối vùng thượng đòn trái, đau thượng vị, được phát hiện mắc U lympho Hodgkin - một loại ung thư ác tính của hệ bạch huyết.
Dấu hiệu bất thường ở cổ
Khai thác bệnh sử được biết, khoảng 1 tháng gần đây chị N. xuất hiện đau bụng thượng vị, ợ hơi, tự sờ thấy khối vùng thượng đòn trái, không đau, người mệt mỏi, đôi khi hụt hơi khi lên xuống cầu thang.
Tại Medlatec, qua khám lâm sàng bác sĩ ghi nhận tại vùng hố thượng đòn trái có khối kích thước khoảng 3x2cm, bề mặt nhẵn, mật độ chắc, ranh giới tương đối rõ, di động kém, ấn hơi tức, da trên bề mặt khối không loét.
Siêu âm vú cho thấy hình ảnh nhân tuyến vú trái (BIRADS 3), nang tuyến vú trái (BIRADS 2). Hạch hố nách hai bên (theo dõi hạch phản ứng).
Siêu âm tuyến giáp ghi nhận hố thượng phải có vài hạch giảm âm, bờ và ranh giới rõ, còn cấu trúc rốn hạch, hạch lớn kích thước 24x13mm. Hố thượng đòn trái có vài hạch giảm âm, bờ và ranh giới rõ, không rõ cấu trúc rốn hạch, hạch lớn kích thước 35x15mm.
Chụp CT lồng ngực có tiêm cản quang phát hiện tổn thương trung thất trên, lan vào rốn phổi trái, ôm quanh và làm hẹp lòng các nhánh động mạch - tĩnh mạch phổi, phế quản thùy trên. Nhiều hạch vùng nền cổ, hố thượng đòn hai bên. Nhiều hạch và khối hạch bất thường trong trung thất.
Để đánh giá bản chất tổn thương, bệnh nhân đã được chỉ định chọc tế bào kim nhỏ và sinh thiết hạch thượng đòn trái.
Kết quả chọc tế bào hạch thượng đòn trái hướng tới u lympho ác tính. Mô bệnh học sinh thiết hạch thượng đòn trái có tế bào không điển hình chưa loại trừ U lympho Hodgkin. Nhuộm hóa mô miễn dịch 5 dấu ấn cho kết quả dương tính với CD 15, CD 30, PAX 5.
Dựa vào kết quả trên, chị N. được chẩn đoán mắc u lympho Hodgkin, viêm dạ dày. Bệnh nhân đã được tư vấn và hướng dẫn chuyển đến bệnh viện chuyên khoa phù hợp để điều trị.
Theo bác sĩ chuyên khoa I Đoàn Như Hoa, Chuyên khoa Nội cho biết, bệnh Hodgkin là một trong 2 nhóm bệnh ác tính của tế bào lympho. Trong đó, u lympho Hodgkin hay còn gọi là ung thư hạch Hodgkin (chiếm khoảng 20-30%) và u lympho không Hodgkin (chiếm khoảng 70-80%). Tại Việt Nam, bệnh này xếp thứ 14 trong các loại ung thư hay gặp.
Báo cáo từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho thấy, tổng số ca mắc Lympho Hodgkin trong năm 2022 ước đạt 82.469 ca, con số tử vong tương ứng 22.733 ca (chiếm 27.5%). Bệnh gặp ở nam nhiều hơn nữ và phân bố chủ yếu ở hai nhóm tuổi: thanh thiếu niên, người trẻ (khoảng 20 tuổi) và người cao tuổi (khoảng 60 tuổi).
Cho đến nay, nguyên nhân dẫn đến ung thư hạch Hodgkin vẫn chưa được xác định chính xác. Mặc dù vậy, nhiều yếu tố nguy cơ được cho là có khả năng tạo điều kiện cho căn bệnh này khởi phát. Đơn cử như: nhiễm virus Epstein-Barr virus (EBV), Cytomegalovirus (CMV); suy giảm miễn dịch (sau ghép tạng, nhiễm HIV/AIDS...); các bệnh lý tự miễn và tiền sử gia đình có người mắc ung thư hạch bạch huyết.
Dễ nhầm lẫn trong phát hiện u lympho Hodgkin
Theo các chuyên gia ung bướu, u lympho Hodgkin có biểu hiện lâm sàng rất đa dạng và dễ gây nhầm lẫn với các tình trạng nhiễm trùng thông thường.
Người bệnh sẽ thấy hạch to bất thường (chiếm 70% trường hợp), thường xuất hiện ở cổ, nách, bẹn. Hạch có mật độ chắc, số lượng nhiều nhưng đặc biệt không đau.
Khối u trung thất (vị trí tổn thương phổ biến thứ hai) thường diễn tiến âm thầm hoặc gây ra các triệu chứng hô hấp không đặc hiệu như: đau tức sau xương ức, ho kéo dài, khó thở (thở nông) hoặc tràn dịch màng phổi.
Triệu chứng toàn thân gồm ngứa, mệt mỏi, tam chứng B (sốt, ra mồ hôi đêm, sút cân trên 10% trọng lượng cơ thể trong 6 tháng không giải thích được nguyên nhân);
Một vài hội chứng cận u hiếm như đau do rượu (đau xương hoặc ở vị trí hạch xảy ra sau vài phút sử dụng rượu dù với lượng nhỏ), tổn thương da (mày đay, hồng ban..), hội chứng thận hư.
Bệnh thường tiến triển theo hướng lan tràn có trật tự, ban đầu từ một nhóm hạch khu trú sang các hạch lân cận, sau đó có thể xâm lấn tới các cơ quan ngoài hạch như lách và tủy xương.
Khi khối u phát triển kích thước lớn và không được kiểm soát, bệnh sẽ gây ra các biến chứng do thâm nhiễm và chèn ép như: Hội chứng chèn ép tĩnh mạch chủ trên gây phù áo khoác (phù mặt, cổ, tay), tĩnh mạch cổ nổi to do máu không lưu thông được về tim.
Biến chứng hô hấp có thể gặp phải như tràn dịch màng phổi diện rộng, chèn ép khí quản gây suy hô hấp cấp; suy kiệt hệ thống như thiếu máu nặng, xuất huyết do giảm tiểu cầu và nhiễm trùng cơ.
Để chẩn đoán u lympho Hodgkin và xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả các cần có sự phối hợp của đa chuyên khoa (Lâm sàng, Chẩn đoán hình ảnh, Xét nghiệm, Giải phẫu bệnh).
Bác sĩ Hoa cho hay, ung thư hạch Hodgkin có điều trị thành công được hay không còn phụ thuộc vào một số yếu tố như: giai đoạn tiến triển, tình trạng sức khỏe người bệnh, khả năng đáp ứng điều trị...
Nếu được chữa trị trong giai đoạn đầu, khả năng kéo dài sự sống cho người bệnh thêm ít nhất 5 năm là khá cao. Tuy nhiên, nếu bệnh đã tiến triển sang giai đoạn muộn, khả năng điều trị thành công thường giảm sút đáng kể.
Do đó, bác sĩ Hoa khuyến cáo người dân khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ bệnh cần chủ động đến cơ sở y tế uy tín, có đầy đủ năng lực chuyên môn để được thăm khám và điều trị kịp thời.
