Sông Hồng trong tầm nhìn 100 năm: Biểu tượng phát triển mới của Hà Nội

Sông Hồng trong tầm nhìn 100 năm: Biểu tượng phát triển mới của Hà Nội

Từ dòng chảy gắn với lịch sử Thăng Long - Hà Nội suốt hàng nghìn năm, sông Hồng không chỉ là yếu tố tự nhiên mà còn là trục hình thành, phát triển đô thị. Trong tư duy quy hoạch mới, sông Hồng được xác định là trục cảnh quan trung tâm, đóng vai trò “xương sống” tổ chức không gian và là biểu tượng phát triển mới của Thủ đô.

Chiều 28/3, tại Kỳ họp thứ nhất Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa XVII, đã biểu quyết thông qua Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Theo các chuyên gia, quy hoạch Thủ đô lần này đánh dấu sự thay đổi mang tính nền tảng về tư duy phát triển. Nếu trước đây, các đồ án quy hoạch chủ yếu mang tính ngắn hạn, theo từng giai đoạn 10-20 năm, thì nay lần đầu tiên Hà Nội đặt ra tầm nhìn 100 năm, hướng tới sự ổn định lâu dài và phát triển bền vững.

Trong bối cảnh đó, mô hình phát triển “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm” được xác định là bước ngoặt, góp phần tái cấu trúc không gian đô thị, giảm áp lực cho khu vực lõi và hình thành các cực tăng trưởng mới.

Một trong những điểm nhấn nổi bật của quy hoạch lần này là cách tiếp cận mới đối với sông Hồng. Từ tư duy “ngăn lũ” truyền thống, quy hoạch chuyển sang thích ứng với tự nhiên, coi sông Hồng là trục trung tâm, là “mặt tiền” của Thủ đô.

904e3247ebe84cb615f916-743-2267.jpg
Sông Hồng giữ vai trò “xương sống” trong cấu trúc đô thị Hà Nội tương lai.

Trong tiến trình lịch sử, sông Hồng luôn giữ vai trò đặc biệt đối với sự hình thành và phát triển của Thăng Long - Hà Nội. Dòng sông không chỉ bồi đắp phù sa, mà còn nuôi dưỡng đời sống cư dân, đồng thời tích tụ lớp lớp giá trị văn hóa, lịch sử qua hệ thống làng mạc, di tích ven sông. Chính chiều sâu lịch sử-văn hóa cùng giá trị sinh thái và không gian mở hiếm có đã tạo nên lợi thế đặc thù, khiến sông Hồng trở thành trục phát triển tự nhiên, gần gũi với người dân và là nền tảng để kiến tạo diện mạo đô thị hiện đại, bền vững cho Thủ đô trong tương lai.

Theo chuyên gia Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, lần đầu tiên trong các định hướng lớn, sông Hồng không chỉ được nhìn nhận là yếu tố cảnh quan mà còn được xác định là trục không gian trung tâm và xa hơn là biểu tượng phát triển của Thủ đô.

ndo_bl_1841825609796717063.jpg
“Không nhiều thành phố trên thế giới có được lợi thế như vậy, nên nếu khai thác tốt, đây sẽ là điểm nhấn rất đặc biệt trong cấu trúc đô thị Hà Nội”, chuyên gia Đào Ngọc Nghiêm (bên phải) cho biết. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Thực tế, trong suốt quá trình phát triển, Hà Nội chủ yếu mở rộng về phía nam sông Hồng, trong khi không gian phía đông chỉ thực sự được chú ý từ những năm đầu thế kỷ XXI. Điều này cho thấy, tiềm năng của sông Hồng đã được nhận diện từ lâu, nhưng chưa được khai thác một cách tương xứng.

Lần quy hoạch này, sông Hồng được đặt vào vị trí trung tâm trong cấu trúc đô thị, với định hướng phát triển không gian mở, tăng cường hệ thống cây xanh, công viên, bãi bồi, vừa bảo tồn hệ sinh thái, vừa tạo dựng không gian công cộng phục vụ người dân.

Ông Nguyễn Đức Hùng, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội, chia sẻ: “Không gian ven sông sẽ được tái cấu trúc theo hướng mở, tăng cường các khu vực cây xanh, công viên, bãi bồi, vừa bảo tồn hệ sinh thái vừa tạo không gian công cộng cho người dân. Các dự án phát triển sẽ được kiểm soát chặt chẽ, tránh tình trạng bê tông hóa hay hình thành những dải bất động sản đơn điệu”.

Theo ông Hùng, nếu được khai thác hiệu quả, trục sông Hồng sẽ trở thành động lực phát triển mới, góp phần tái cấu trúc đô thị, mở rộng không gian phát triển, đồng thời tạo dựng hình ảnh một Thủ đô xanh, hiện đại, có bản sắc và sức cạnh tranh quốc tế.

ndo_bl_2955311218329459848-1.jpg
Ông Nguyễn Đức Hùng, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội, chia sẻ về định hướng phát triển không gian sông Hồng trong quy hoạch Thủ đô. (Ảnh: LÊ CHÍ)

Bên cạnh đó, các nhà khoa học cũng chỉ ra rằng sông Hồng mang đặc điểm rất riêng với quy luật “nay lở, mai bồi”, biến đổi theo chu kỳ tự nhiên. Theo chuyên gia Đào Ngọc Nghiêm, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, việc nhận diện đúng đặc tính này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ để bảo đảm an toàn dòng chảy mà còn là cơ sở để định hướng phát triển không gian ven sông theo hướng thích ứng, bền vững và hài hòa với tự nhiên.

Không chỉ mang ý nghĩa không gian, sông Hồng còn được nhìn nhận như một trục kết nối lịch sử, văn hóa và tương lai phát triển của Hà Nội. Dọc hai bên sông, là nơi hội tụ nhiều giá trị đặc sắc, từ di sản văn hóa, các làng nghề truyền thống đến hệ thống di tích lịch sử và không gian sinh hoạt cộng đồng. Đây không chỉ là nguồn lực phát triển kinh tế-du lịch mà còn là “dòng chảy ký ức” gắn với bản sắc đô thị.

2483026875384713010.jpg
Sông Hồng - trục cảnh quan trung tâm trong quy hoạch phát triển Thủ đô Hà Nội.

Việc xác định sông Hồng là biểu tượng phát triển mới cũng đặt ra yêu cầu phải kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữa gìn giữ bản sắc và đổi mới sáng tạo. Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị đã nhấn mạnh, trục tư duy xuyên suốt là “văn hiến, bản sắc, sáng tạo”, coi đây là nền tảng để xây dựng Thủ đô hiện đại nhưng không đánh mất cốt lõi là các giá trị truyền thống.

Với tầm nhìn 100 năm, việc đặt sông Hồng vào vị trí trung tâm không chỉ là lựa chọn về mặt không gian, mà còn là quyết định mang tính chiến lược. Sông Hồng không chỉ là dòng chảy nội đô mà còn là một hệ thống liên vùng, liên quốc gia, đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể, gắn với vùng Đồng bằng sông Hồng và các hành lang kinh tế rộng lớn.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa định hướng này, theo chuyên gia Nguyễn Đức Hùng, cần có cơ chế, chính sách đồng bộ, huy động nguồn lực xã hội và đặc biệt là sự tham gia của người dân. Bởi, như các chuyên gia nhấn mạnh, quy hoạch chỉ thực sự thành công khi đặt con người vào vị trí trung tâm và nhận được sự đồng thuận rộng rãi của xã hội. Bởi vì sông Hồng không chỉ là một dòng sông, mà gắn liền với lịch sử, văn hóa và cả tâm thức của người Việt.

Có thể bạn quan tâm

Đại tá Đinh Văn Hưng, Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng kiểm tra công tác lấy mẫu ADN. (Ảnh: QUANG CƯỜNG)

Đà Nẵng hoàn thành lấy mẫu ADN gần 26.000 mộ liệt sĩ

Với trách nhiệm cao nhất, thành phố Đà Nẵng đã hoàn thành vượt tiến độ thu nhận gần 26.000 mẫu ADN mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính; tạo nền tảng then chốt để đẩy nhanh việc trả lại tên cho các anh hùng và khẳng định sâu sắc đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tuy khảo sát vùng trồng cà-phê xứ lạnh tại xã Tu Mơ Rông. (Ảnh: BÁ THANH)

Khát vọng vươn lên từ vùng đất khó

Từ một địa phương nghèo, với sự quyết tâm và phát huy mạnh mẽ nội lực, tranh thủ nguồn lực xã hội, xã Tu Mơ Rông (Quảng Ngãi) từng bước vươn lên chuyển mình mạnh mẽ, trở thành vùng trọng điểm về cà-phê xứ lạnh, dược liệu.

Đề xuất đưa người làm việc trên nền tảng số vào diện bảo hiểm xã hội bắt buộc

Đề xuất đưa người làm việc trên nền tảng số vào diện bảo hiểm xã hội bắt buộc

Chính phủ đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số, nhằm bảo đảm có lộ trình mở rộng độ bao phủ của chính sách bảo hiểm xã hội phù hợp, khả thi đối với nhóm đối tượng này.

Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị và các đại biểu tặng quà cho các em học và trường học ở Hóa Sơn. (Ảnh: HG)

Bộ đội Biên phòng Quảng Trị tổ chức “Đêm hội trăng rằm” tại 36 điểm trường vùng biên giới

Tối 22/9, tại khuôn viên Trường tiểu học và trung học cơ sở Hóa Sơn, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị phối hợp Ủy ban nhân dân xã Kim Điền tổ chức chương trình “Biên cương - Đêm hội trăng rằm” năm 2026. Đây là hoạt động mở đầu cho chương trình tổ chức Tết Trung thu cho trẻ em vùng biên giới trong tỉnh.  

Công trình kè chống sạt lở bờ biển đoạn qua các thôn: An Vĩnh, Kỳ Xuyên (xã Tịnh Khê) xây dựng theo lệnh khẩn cấp. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi đầu tư 80 tỷ đồng xây dựng khẩn cấp kè chống sạt lở bờ biển

Để bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản và ổn định đời sống, sản xuất cho nhân dân, bảo vệ các công trình hiện hữu, hạn chế thiệt hại do thiên tai gây ra, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi ban hành lệnh xây dựng khẩn cấp công trình kè chống sạt lở bờ biển đoạn qua các thôn: An Vĩnh, Kỳ Xuyên (xã Tịnh Khê).

Đoàn đại biểu Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh do đồng chí Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện làm Trưởng đoàn thăm và làm việc Bộ Hành chính và An toàn Hàn Quốc. (Ảnh: TTXVN)

Việt Nam-Hàn Quốc tăng cường hợp tác quản trị công

Trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Hàn Quốc từ ngày 20 đến 22/9, Đoàn đại biểu Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh do đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện làm trưởng đoàn, đã làm việc với các cơ quan chính quyền, tập đoàn kinh tế hàng đầu của Hàn Quốc.

Tọa đàm “Chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu tại Hà Nội”

Tọa đàm “Chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu tại Hà Nội”

Sáng 23/9, Báo Nhân Dân phối hợp với Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) tổ chức tọa đàm “Chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu tại Hà Nội”, nhằm nhìn thẳng vào thực trạng, làm rõ những điểm nghẽn trong việc chấm dứt nuôi nhốt gấu và trao đổi các giải pháp, lộ trình cụ thể để đưa mục tiêu này từ cam kết thành hành động thực tế.

Tin nổi bật ngày 22/9: Hoạt động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hoa Kỳ; Nỗ lực bảo đảm giải ngân 100% vốn đầu tư công các dự án trọng điểm giao thông vận tải

Tin nổi bật ngày 22/9: Hoạt động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hoa Kỳ; Nỗ lực bảo đảm giải ngân 100% vốn đầu tư công các dự án trọng điểm giao thông vận tải

Hoạt động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hoa Kỳ; Nỗ lực bảo đảm giải ngân 100% vốn đầu tư công các dự án trọng điểm giao thông vận tải; Huy chương Vàng đầu tiên của Việt Nam tại Asian Games 2026... là một số tin tức nổi bật trong ngày 22/9.