BÌNH LUẬN QUỐC TẾ

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)
Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hungrary tuyên bố phủ quyết đề xuất của Liên minh châu Âu (EU) về gói trừng phạt thứ 20 nhằm vào Nga, cũng như khoản vay mới trị giá 90 tỷ euro (106 tỷ USD) mà EU ưu ái dành cho Ukraine. Động thái cứng rắn của Budapest cho thấy những rạn nứt không ngừng nảy sinh ngay trong nội bộ EU nhân dịp kỷ niệm 4 năm xung đột Nga-Ukraine.

Phát biểu tại cuộc họp Hội đồng Bộ trưởng Ngoại giao EU ở Brussels (Bỉ), Bộ trưởng Ngoại giao Hungary Peter Szijjarto khẳng định Budapest không ủng hộ gói trừng phạt mới nhằm vào Moskva, cũng không chấp thuận khoản vay quân sự quy mô lớn dành cho Kiev.

Budapest thời gian qua liên tục bất bình trước việc Ukraine “khóa van” đường ống dẫn dầu Druzhba từ Nga cung cấp cho khu vực Trung Âu. Đây là tuyến cung cấp dầu thô quan trọng cho Hungary và Slovakia, vốn được miễn trừ tạm thời khỏi lệnh trừng phạt của EU cấm nhập khẩu dầu từ Nga nhằm tạo điều kiện cho các quốc gia Trung Âu không giáp biển có thời gian tìm nguồn cung thay thế.

Dù Kiev lên tiếng giải thích việc ngừng trung chuyển dầu qua tuyến Druzhba là nguyên nhân kỹ thuật khách quan và bất khả kháng, nhưng Budapest khẳng định rằng Ukraine chủ ý đóng van vì lý do chính trị. Bộ trưởng Szijjarto nhấn mạnh nguồn cung gián đoạn đã đe dọa an ninh năng lượng của Hungary, cáo buộc Ukraine sử dụng vấn đề này để gây sức ép phục vụ động cơ chính trị của Kiev. Thậm chí, Budapest trả đũa bằng cách ngừng cung cấp dầu diesel cho Ukraine, trong khi đây là nguồn cung chiếm tới 10% lượng dầu diesel của Kiev.

Sát cánh cùng Hungary, Slovakia cũng có động thái “đổ thêm dầu vào lửa” khi tuyên bố ngừng cung cấp điện cho Ukraine. Động thái của Bratislava khiến Kiev như ngồi trên đống lửa, bởi Ukraine đang thiếu điện nghiêm trọng để phục vụ hoạt động sản xuất và sưởi ấm cho người dân trong mùa đông giá lạnh. Slovakia còn cảnh báo sẽ “bồi” thêm các biện pháp trả đũa cứng rắn khác, trong đó có việc “quay xe” nhằm ngăn cản tiến trình gia nhập EU của Ukraine, dù trước đây Bratislava luôn một lòng ủng hộ Kiev.

Bên cạnh đó, Thủ tướng Slovakia Robert Fico đưa ra quân bài mặc cả rõ ràng với Ukraine rằng sẽ nối lại cung cấp điện nếu Kiev khôi phục hoạt động của tuyến đường ống dẫn dầu Druzhba.

Động thái bất ngờ của Hungary và Slovakia ngay lập tức vấp phải phản ứng từ nhiều nước thành viên EU. Bộ trưởng Ngoại giao Đức Johann Wadephul bày tỏ ngạc nhiên trước lập trường của Budapest và Bratislava, cho biết sẽ thuyết phục hai quốc gia Trung Âu xem xét lại quan điểm.

Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại của EU Kaja Kallas thừa nhận khả năng đạt được đồng thuận về gói trừng phạt Nga là không cao trước sự phủ quyết của Hungary và Slovakia, nhưng khẳng định “mái nhà chung” châu Âu sẽ không bỏ cuộc.

Người phát ngôn Ủy ban châu Âu (EC) Paula Pinho nhấn mạnh các cam kết đạt được ở cấp lãnh đạo cần được tôn trọng.

Gói trừng phạt thứ 20 của EU nhằm vào Nga tưởng như sẽ được thông qua nhưng lại vấp phải sự cản trở không dễ vượt qua.

Mâu thuẫn nội bộ EU không phải lần đầu, cũng không phải vấn đề mới lạ đối với giới quan sát quốc tế. Có thể “điểm danh” một số rạn nứt tiêu biểu trong liên minh này như: Quá trình thực thi thỏa thuận Brexit, đối phó và tiếp nhận người di cư bất hợp pháp, không đồng bộ trong mở cửa biên giới sau đại dịch Covid-19, quan điểm khác biệt của hai đầu tàu Đức và Pháp trong nhiều vấn đề nội và ngoại khối… Kể từ khi cuộc xung đột ở Ukraine bùng phát năm 2022, tình trạng “ông chằng bà chuộc” giữa các nước EU về những vấn đề chung của khối, cũng như quyền lợi riêng của từng thành viên càng lộ rõ. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, vết nứt lần này sẽ khép lại nếu quyền lợi của Hungary và Slovakia được đáp ứng.

Có thể bạn quan tâm

Cá thể chà vá chân xám tại rừng phòng hộ Ba Tơ (Quảng Ngãi). (Ảnh: Trung tâm GreenViet)

Cam kết và hành động về đa dạng sinh học đến năm 2030

Theo đánh giá của Liên hợp quốc, gần như toàn bộ 23 mục tiêu về đa dạng sinh học đến năm 2030 đang phải đối diện những thách thức lớn. Thực tế cho thấy, thế giới không thiếu những mục tiêu hay cam kết về bảo vệ hành tinh xanh, nhưng lại thiếu hành động đủ quyết liệt để thu hẹp khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng.

Khói bốc lên sau các cuộc không kích xuống Sanaa, Yemen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hướng tiếp cận cần thiết cho xung đột tại Yemen

Xung đột tại Yemen đang diễn biến ngày càng phức tạp. Cuộc đối đầu giữa lực lượng nổi dậy Houthi và Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận, cũng chính là điểm nóng có nguy cơ gây bất ổn cho các tuyến vận tải biển chiến lược, làm gia tăng cạnh tranh giữa các cường quốc và đẩy an ninh Trung Đông vào vòng xoáy đối đầu mới. 

Một nhân viên y tế mặc bộ đồ bảo hộ tại trung tâm điều trị Ebola ở Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri, CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Dịch Ebola: Phép thử tinh thần đoàn kết

Sau đại dịch Covid-19, một lần nữa thế giới đứng trước phép thử về tinh thần đoàn kết, hợp tác để ứng phó thách thức y tế, khi dịch Ebola diễn biến ngày càng nghiêm trọng.

Công an tỉnh Đắk Lắk bàn giao nhà cho gia đình bà Rơ Âu H'Hra, xã Ea H'leo. (Ảnh: NGUYỄN HOÀI BÃO)

Nền tảng của cuộc chiến chống đói nghèo

Ngày Quốc tế xóa đói giảm nghèo (17/10) năm nay được Liên hợp quốc lấy chủ đề “Nhà ở an toàn cho tất cả mọi người” (Safe homes for all) nhằm gửi đi thông điệp sâu sắc rằng một mái nhà không chỉ là điều kiện sinh hoạt cơ bản, mà còn là nền tảng để con người thoát nghèo và cải thiện chất lượng cuộc sống. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: un.org)

Cuộc đua tìm người đứng đầu Liên hợp quốc nhiệm kỳ tới

Cuộc đua vào vị trí Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhiệm kỳ tiếp theo đang trong giai đoạn quyết liệt. Cộng đồng quốc tế kỳ vọng sẽ tìm ra một “vị thuyền trưởng” có khả năng tập hợp sự đồng thuận, xây dựng lòng tin giữa các nước đang có lợi ích chiến lược khác biệt...

Khách hàng trải nghiệm kính thông minh ở một cửa hàng tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Những nguy cơ tiềm ẩn về "bong bóng AI"

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới bị bủa vây bởi hàng loạt thách thức, sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành “điểm sáng” hiếm hoi, tạo cú huých mạnh mẽ cho thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, khi “cơn sốt” AI ngày càng tăng nhiệt, các nền kinh tế cũng đứng trước nhiều câu hỏi lớn.

Ảnh minh họa. (nguồn: TÂN HOA XÃ)

Mở rộng EU - “Khoản đầu tư địa chiến lược”

Mở rộng Liên minh châu Âu (EU) là vấn đề gắn với lợi ích chiến lược của khối, giúp EU có vị thế và mức độ ảnh hưởng lớn hơn trên trường quốc tế. Tuy nhiên, hành trình này còn nhiều trắc trở do sự khác biệt quan điểm và chênh lệch về mức độ phát triển giữa các nước.

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.