Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh thành viên Hội đồng Lãnh đạo Tổng thống (PLC) - cơ quan cao nhất nắm quyền điều hành đất nước, ông Abdulrahman al-Mahrami cảnh báo nguy cơ bất ổn tại Aden, sau khi một số thành phần thuộc Hội đồng Chuyển tiếp miền nam (STC) giải thể. Ông khẳng định chính phủ sẽ không cho phép bất kỳ hành động nào gây bất ổn trật tự công cộng hoặc đẩy thành phố vào vòng xoáy hỗn loạn và xung đột.

Yemen đến nay vẫn là một điểm nóng phức tạp với sự đan xen giữa xung đột nội bộ, căng thẳng địa chính trị khu vực và khủng hoảng nhân đạo trầm trọng. Cấu trúc chính quyền tại Yemen hiện vẫn bị chia cắt làm hai, gồm chính phủ được quốc tế công nhận đặt trụ sở tạm thời tại Aden và bộ máy chính quyền song song do lực lượng Houthi kiểm soát tại thủ đô Sanaa và miền bắc nước này, không được quốc tế công nhận nhưng nắm giữ phần lớn dân cư và hạ tầng quân sự.

Theo báo cáo của Liên hợp quốc vào tháng 2, khoảng 18 triệu người ở Yemen đang đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Yemen đã phải ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia liên quan an ninh và sự sụp đổ của hệ thống y tế và hạ tầng cơ sở.

Lực lượng Houthi vẫn tiếp tục đe dọa và thực hiện các vụ tập kích bằng tên lửa hoặc thiết bị bay không người lái (UAV) vào các tàu thương mại có liên quan Israel, Mỹ và Anh tại khu vực Biển Đỏ, khiến các hãng vận tải lớn như Maersk vẫn phải duy trì lộ trình vòng qua mũi Hảo Vọng thay vì qua kênh đào Suez. Mỹ tiếp tục thực hiện các cuộc không kích vào các cơ sở quân sự của Houthi. Israel cũng thực hiện các đòn tập kích quy mô lớn vào thủ đô Sanaa và cảng Hodeidah để đáp trả các vụ tấn công bằng UAV của Houthi vào lãnh thổ Israel. Điều này làm gia tăng nguy cơ Yemen bị lôi kéo hoàn toàn vào một cuộc chiến tranh khu vực rộng lớn hơn.

Chính phủ của tân Thủ tướng Zindani đang đối mặt với thách thức rất lớn khi Saudi Arabia bắt đầu giảm dần viện trợ và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã rút quân hoàn toàn vào đầu năm 2026. Từng là đồng minh thân cận trong liên quân chống Houthi, nay hai nước này đang có những mục tiêu chiến lược trái ngược. Saudi Arabia tập trung vào việc bảo vệ biên giới phía nam và duy trì một chính phủ thống nhất thông qua PLC để ổn định khu vực. Riyadh đang nỗ lực đóng vai trò trung gian hòa giải trực tiếp với Houthi để thoát khỏi rắc rối của xung đột liên miên.

Còn UAE lại chú trọng vào việc kiểm soát các cảng biển và tuyến đường hàng hải chiến lược ở miền nam Yemen, vì thế hậu thuẫn mạnh mẽ cho STC. Sự mâu thuẫn này đã dẫn đến các cuộc đụng độ giữa các phe phái do hai nước này bảo trợ tại các tỉnh giàu dầu mỏ như Hadramout. STC đã có những bước đi gây sức ép, thậm chí tuyên bố giải tán vào đầu năm 2026 sau các đợt giao tranh tại tỉnh Hadramout và AlMahra, gây khó khăn cho nỗ lực hòa giải của quốc tế.

Phát biểu tại cuộc họp đầu tiên của nội các mới ngày 19/2 vừa qua, Thủ tướng Zindani nhấn mạnh không có chỗ cho các thành viên chính phủ ở ngoài lãnh thổ Yemen, đồng thời khẳng định chính phủ sẽ hiện diện tại thực địa, đồng hành cùng người dân và giải quyết các nhu cầu hằng ngày nhằm khôi phục niềm tin và nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhà nước.

Đối với vấn đề miền nam, Thủ tướng Zindani khẳng định không dung thứ các hành vi kích động hỗn loạn, tin tưởng đối thoại do Riyadh bảo trợ có thể mở ra giải pháp, kêu gọi các bên từ bỏ luận điệu chia rẽ, tăng cường khoan dung và vượt qua xung đột trong quá khứ.

Liên quan lực lượng Houthi, ông khẳng định nhà nước Yemen giữ mọi lựa chọn nhằm khôi phục các thể chế nếu lực lượng này tiếp tục lập trường cứng rắn, song vẫn “chìa tay hòa bình” để chấm dứt xung đột và khởi động tiến trình tái thiết, phát triển đất nước.

Theo giới phân tích, bất chấp những nỗ lực của chính phủ mới, Yemen vẫn chưa thể sớm thoát khỏi vòng xoáy bất ổn do sự cạnh tranh lợi ích gay gắt giữa các cường quốc khu vực và thế giới trên “bàn cờ” địa chính trị quan trọng này.

Có thể bạn quan tâm

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...