Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh thành viên Hội đồng Lãnh đạo Tổng thống (PLC) - cơ quan cao nhất nắm quyền điều hành đất nước, ông Abdulrahman al-Mahrami cảnh báo nguy cơ bất ổn tại Aden, sau khi một số thành phần thuộc Hội đồng Chuyển tiếp miền nam (STC) giải thể. Ông khẳng định chính phủ sẽ không cho phép bất kỳ hành động nào gây bất ổn trật tự công cộng hoặc đẩy thành phố vào vòng xoáy hỗn loạn và xung đột.

Yemen đến nay vẫn là một điểm nóng phức tạp với sự đan xen giữa xung đột nội bộ, căng thẳng địa chính trị khu vực và khủng hoảng nhân đạo trầm trọng. Cấu trúc chính quyền tại Yemen hiện vẫn bị chia cắt làm hai, gồm chính phủ được quốc tế công nhận đặt trụ sở tạm thời tại Aden và bộ máy chính quyền song song do lực lượng Houthi kiểm soát tại thủ đô Sanaa và miền bắc nước này, không được quốc tế công nhận nhưng nắm giữ phần lớn dân cư và hạ tầng quân sự.

Theo báo cáo của Liên hợp quốc vào tháng 2, khoảng 18 triệu người ở Yemen đang đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Yemen đã phải ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia liên quan an ninh và sự sụp đổ của hệ thống y tế và hạ tầng cơ sở.

Lực lượng Houthi vẫn tiếp tục đe dọa và thực hiện các vụ tập kích bằng tên lửa hoặc thiết bị bay không người lái (UAV) vào các tàu thương mại có liên quan Israel, Mỹ và Anh tại khu vực Biển Đỏ, khiến các hãng vận tải lớn như Maersk vẫn phải duy trì lộ trình vòng qua mũi Hảo Vọng thay vì qua kênh đào Suez. Mỹ tiếp tục thực hiện các cuộc không kích vào các cơ sở quân sự của Houthi. Israel cũng thực hiện các đòn tập kích quy mô lớn vào thủ đô Sanaa và cảng Hodeidah để đáp trả các vụ tấn công bằng UAV của Houthi vào lãnh thổ Israel. Điều này làm gia tăng nguy cơ Yemen bị lôi kéo hoàn toàn vào một cuộc chiến tranh khu vực rộng lớn hơn.

Chính phủ của tân Thủ tướng Zindani đang đối mặt với thách thức rất lớn khi Saudi Arabia bắt đầu giảm dần viện trợ và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã rút quân hoàn toàn vào đầu năm 2026. Từng là đồng minh thân cận trong liên quân chống Houthi, nay hai nước này đang có những mục tiêu chiến lược trái ngược. Saudi Arabia tập trung vào việc bảo vệ biên giới phía nam và duy trì một chính phủ thống nhất thông qua PLC để ổn định khu vực. Riyadh đang nỗ lực đóng vai trò trung gian hòa giải trực tiếp với Houthi để thoát khỏi rắc rối của xung đột liên miên.

Còn UAE lại chú trọng vào việc kiểm soát các cảng biển và tuyến đường hàng hải chiến lược ở miền nam Yemen, vì thế hậu thuẫn mạnh mẽ cho STC. Sự mâu thuẫn này đã dẫn đến các cuộc đụng độ giữa các phe phái do hai nước này bảo trợ tại các tỉnh giàu dầu mỏ như Hadramout. STC đã có những bước đi gây sức ép, thậm chí tuyên bố giải tán vào đầu năm 2026 sau các đợt giao tranh tại tỉnh Hadramout và AlMahra, gây khó khăn cho nỗ lực hòa giải của quốc tế.

Phát biểu tại cuộc họp đầu tiên của nội các mới ngày 19/2 vừa qua, Thủ tướng Zindani nhấn mạnh không có chỗ cho các thành viên chính phủ ở ngoài lãnh thổ Yemen, đồng thời khẳng định chính phủ sẽ hiện diện tại thực địa, đồng hành cùng người dân và giải quyết các nhu cầu hằng ngày nhằm khôi phục niềm tin và nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhà nước.

Đối với vấn đề miền nam, Thủ tướng Zindani khẳng định không dung thứ các hành vi kích động hỗn loạn, tin tưởng đối thoại do Riyadh bảo trợ có thể mở ra giải pháp, kêu gọi các bên từ bỏ luận điệu chia rẽ, tăng cường khoan dung và vượt qua xung đột trong quá khứ.

Liên quan lực lượng Houthi, ông khẳng định nhà nước Yemen giữ mọi lựa chọn nhằm khôi phục các thể chế nếu lực lượng này tiếp tục lập trường cứng rắn, song vẫn “chìa tay hòa bình” để chấm dứt xung đột và khởi động tiến trình tái thiết, phát triển đất nước.

Theo giới phân tích, bất chấp những nỗ lực của chính phủ mới, Yemen vẫn chưa thể sớm thoát khỏi vòng xoáy bất ổn do sự cạnh tranh lợi ích gay gắt giữa các cường quốc khu vực và thế giới trên “bàn cờ” địa chính trị quan trọng này.

Có thể bạn quan tâm

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.