Con đường mà những nhà tư bản… không dám làm
Một sáng tháng 1, cậu bé 10 tuổi Jhay Ar Calma sống ở Manila trèo lên nóc mái tôn của ngôi nhà trong khu người nghèo, ngồi thu mình trong một chiếc chậu nhựa đã vỡ, cố gắng thu tín hiệu internet vào chiếc iPad từ đường truyền miễn phí của chính phủ Philippines để bắt kịp buổi học online giữa thời điểm dịch Covid-19 đã khiến hơn 480.000 người dân quốc gia này nhiễm bệnh, con số cao thứ hai Đông Nam Á.
Tín hiệu chập chờn, Calma phải cầu cứu mẹ. Nhưng ngay cả khi mẹ cậu phát tín hiệu 3G bằng điện thoại, mức phí đắt đỏ cũng như chất lượng dịch vụ thấp vẫn khiến việc học của cậu bé lớp 4 vô cùng khó khăn.
Cách Manila gần 7.000 km, giữa thủ đô London hoa lệ, một gia đình người Anh cũng vật lộn với tín hiệu internet và hóa đơn quá lớn để duy trì việc học cho cô con gái. “Tiền internet đã tăng gấp rưỡi, và chúng tôi không biết có thể duy trì được đến lúc nào để phục vụ việc học cho con. Chi phí quá lớn, mà chất lượng lại không như ý”, người mẹ nói với phóng viên.
Hai câu chuyện cùng được kể trên Reuters cho thấy bức tranh không khác nhau nhiều giữa những người dân ở tầng lớp thu nhập thấp cũng như trung lưu tại nhiều quốc gia có mạng viễn thông di động và internet đắt đỏ, chỉ tập trung phục vụ người giàu và khu vực trung tâm, thay vì trở thành dịch vụ toàn dân. Trên thực tế, dù là nền kinh tế lớn thứ ba tại ASEAN, nhưng quốc gia có 108 triệu dân Philippines lại chỉ đưa được internet đến 1/5 số hộ gia đình, và ít hơn thế với thiết bị di động.
Bức tranh của London hay Manila bất ngờ lại đối ngược với những gì đã và đang diễn ra tại Haiti, đất nước nghèo nhất châu Mỹ La Tinh, với thu nhập bình quân đầu người năm 2020 chỉ là gần 700 USD/năm, tương đương 2 USD/ngày. Từ một đất nước chìm trong hoang tàn sau thảm họa động đất năm 2010, Haiti với sự tham gia của Natcom – mạng di động là liên doanh của Viettel, triển khai kinh doanh chỉ ba ngày sau thảm họa – giờ đây là quốc gia có hạ tầng cáp quang lớn nhất khu vực Caribean, kết nối viễn thông với hạ tầng 5.000km, tốc độ tăng trưởng thuê bao lên tới 15%.
Sự có mặt của Natcom đã giúp giảm tới 20% giá cước viễn thông tại quốc gia này, đưa nhiều người dân tiếp cận gần hơn với viễn thông di động, tạo việc làm cho hơn 100.000 người. Bộ trưởng Kế hoạch Haiti Michel Presume cảm động nói: “Xin cảm ơn các bạn vì đã nỗ lực tái thiết Haiti”. Còn hãng truyền thông Anh Reuters thừa nhận “Viettel bắt đầu đi trên con đường mà những nhà tư bản sợ phải đi”.
Thành công đầu tư sau cột mốc 15 năm
15 năm trước, khi Viettel bước chân ra nước ngoài đầu tư, có không ít ánh mắt nghi ngại về quyết định của Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông quân đội khi ấy. Nhưng nhờ thành công từ thị trường Campuchia, nơi Viettel chỉ mang theo 1 triệu USD tiền vốn, lấy doanh thu từ dịch vụ VoIP nuôi cả mảng internet và di động sau này, Viettel đã ghi tên mình vào kỳ tích thế giới cùng Metfone chỉ sau hai năm với vị trí mạng di động đứng số 1 về thị phần.
Sau Campuchia, Viettel đầu tư sang Lào. Ngay từ khi khai trương, nhà mạng Unitel đã đứng đầu về mạng lưới, và nhanh chóng trở thành nhà mạng đứng đầu về thị phần với 35% chỉ sau chưa đầy hai năm kinh doanh chính thức. Doanh thu của Unitel năm 2011 cao gấp 11 lần so với năm 2009, phủ sóng 100% huyện và 95% dân số, triển khai rộng khắp dịch vụ 3G.
“Sự phát triển của Unitel trong hai năm đầu tiên kể từ lúc mở mạng cứ như một giấc mơ. Chỉ trong hai năm từ khi khai trương, Unitel đã vươn lên vị trí hãng viễn thông số 1 của Lào, cả về mạng lưới, thuê bao, doanh thu, nộp thuế…”, ông Bee Mua, Phó Tổng giám đốc Unitel chia sẻ. Giờ đây, nhà mạng này tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu với thị phần 57%, và nhận giải thưởng quốc tế về cho hạng mục “Đổi mới trong Dịch vụ hành chính công” và “Đổi mới trong Sản phẩm, dịch vụ dành cho người tiêu dùng”.
Không dừng lại ở những thị trường gần gũi, Viettel còn đầu tư tới các quốc gia xa xôi như Mozambique, Tanzania và thử sức tại thị trường khó như Peru hay Myanmar. Được mệnh danh là “điều kỳ diệu của châu Phi”, Movitel (thương hiệu Viettel tại Mozambique) có kết quả kinh doanh sáu tháng đầu năm 2020 tăng trưởng cao nhất trong vòng bảy năm qua, đạt hơn 26%, chạm mốc 4,5 triệu thuê bao.
Trước thành công của Movitel, ông Makame M.Mbarawa, Bộ trưởng Truyền thông, Khoa học và Công nghệ Tanzania thể hiện mong mỏi Viettel sẽ làm được những điều thần kỳ cho ngành viễn thông Tanzania như đã làm được với Mozambique. “Tôi rất tự hào vì đã góp phần thúc đẩy để Viettel đầu tư kinh doanh vào đất nước chúng tôi. Tôi coi dự án của Viettel như con đẻ của mình, và sẽ luôn dõi theo, hỗ trợ để mang lại thành công tốt nhất cho hoạt động của các bạn”.
Và Viettel đã không phụ lòng chính phủ và người dân quốc gia này. Chỉ trong thời gian ngắn, Viettel đã đầu tư mạng lưới hạ tầng viễn thông với 2.500 trạm phát sóng di động BTS và 18.000km cáp quang phủ sóng tới từng xã. Tính tới giữa năm 2017, số lượng thuê bao di động đã đạt khoảng 3,5 triệu thuê bao. Thậm chí, trong sáu tháng đầu năm 2020, nhà mạng này còn đạt mức tăng trưởng cao nhất trong ba năm trở lại đây với mốc gần 30%.
Ở các thị trường nhiều thách thức như Myanmar và Peru, tốc độ phát triển của Viettel vẫn vượt yêu cầu đề ra. Mytel (thương hiệu Viettel tại Myanmar) vượt mốc 10 triệu thuê bao sau hai năm kinh doanh, chiếm gần 30% thị phần, sớm hơn mục tiêu đề ra nửa năm. Trong đó khi đó, dù đối đầu với nhiều đối thủ, Bitel (Peru) vẫn liên tiếp thắng thầu các dự án đem lại doanh thu sáu tháng đầu năm 2020 gần 10 triệu USD, lợi nhuận hơn 1,5 triệu USD.
Chia sẻ về chặng đường 15 năm đầu tư ra nước ngoài của Viettel, ông Tào Đức Thắng, Phó Tổng giám đốc Viettel, Chủ tịch HĐQT Viettel Global nói: “Khi đến quốc gia nào đầu tư, Viettel đều không chỉ làm kinh doanh mà luôn thực hiện tốt trách nhiệm xã hội, mang những điều tốt đẹp, đóng góp cho đất nước mình đang hoạt động. Đó là chiến lược nhất quán, không thay đổi. Vì thế, ở Việt Nam, Viettel đã tiên phong kiến tạo xã hội số thì chúng tôi cũng làm điều tương tự ở các thị trường quốc tế”.
