Điểm thống nhất trong các tham luận là kiến nghị điều chỉnh tĩnh không cầu Thủ Thiêm 4 để tàu khách quốc tế có thể tiếp tục ra vào cập cảng Sài Gòn - một điều kiện quan trọng nhằm khơi dậy và phát huy tiềm năng du lịch của thành phố. Điều đáng mừng là lãnh đạo thành phố đã cầu thị, lắng nghe và kịp thời hành động. Trong quy hoạch chung đến năm 2040, tầm nhìn 2060, thành phố đã xác định quy hoạch chuyển đổi cảng Nhà Rồng-Khánh Hội thành cảng hành khách quốc tế. Đây không chỉ là quyết định đúng đắn về mặt chiến lược mà còn mở ra hướng phát triển mới cho ngành du lịch thành phố, một ngành kinh tế mũi nhọn đang rất cần sản phẩm đặc trưng mang dấu ấn riêng.
Thực tế cho thấy, Thành phố Hồ Chí Minh - trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước vẫn đang thiếu một “điểm nhấn” xứng tầm về du lịch. Các hoạt động du lịch ban đêm dù được khuyến khích nhưng triển khai còn manh mún; sản phẩm du lịch văn hóa đặc thù chưa hình thành; thiếu không gian biểu diễn thực cảnh, khu vực vui chơi giải trí quy mô lớn.
Trong bối cảnh đó, khu vực cảng Sài Gòn với cầu cảng dài 1.800m, diện tích hơn 30 ha nổi lên như một vị trí lý tưởng để hình thành trung tâm du lịch, dịch vụ, giải trí tầm quốc tế. Tại đây có thể quy hoạch đồng bộ các hoạt động kinh tế đêm: Phố đi bộ, không gian ẩm thực, trung tâm mua sắm, khu vui chơi giải trí, bảo tàng hàng hải, sân khấu biểu diễn thực cảnh… Khi được đầu tư bài bản, khu vực này không chỉ bổ sung những “mảnh ghép còn thiếu” cho ngành du lịch, mà còn góp phần nâng tầm hình ảnh thành phố trên bản đồ du lịch thế giới.
Hơn thế, với vai trò là cảng hành khách quốc tế, cảng Sài Gòn sẽ là điểm dừng chân của các chuyến tàu du lịch đến từ khắp nơi, đưa du khách trực tiếp vào trung tâm thành phố. Mỗi con tàu cập bến không chỉ chở theo hàng nghìn người mà còn mang đến cơ hội quảng bá hình ảnh Việt Nam, thu hút đầu tư, thúc đẩy giao lưu văn hóa. Đáng chú ý, việc quy hoạch khu vực này thành cảng hành khách quốc tế hoàn toàn không cản trở sự vận hành của khu du lịch phức hợp nếu được triển khai hợp lý. Khi tàu cập bến, chỉ cần hàng rào mềm tạm thời để phục vụ thủ tục an ninh, sau đó khu vực lại mở thông thoáng, đón người dân và du khách cùng tham gia các hoạt động văn hóa, giải trí, thương mại.
Phát biểu mới đây của Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang về việc dừng giao đất cho dự án nhà ở tại khu vực Bến Nhà Rồng, dành không gian để phát triển văn hóa, dịch vụ công cộng đã nhận được sự đồng thuận rộng rãi của nhân dân. Quyết định đó thể hiện tầm nhìn dài hạn: Không để “đất vàng” chỉ dành cho dự án nhà ở, mà phải trở thành không gian phục vụ cộng đồng, phát triển du lịch bền vững.
Cảng Sài Gòn, nơi ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử, nơi Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước hoàn toàn xứng đáng được quy hoạch thành trung tâm du lịch quốc tế mang tính biểu tượng. Một trung tâm vừa bảo tồn giá trị lịch sử, tạo không gian sáng tạo, sinh hoạt văn hóa, kinh tế đêm; vừa góp phần phát triển du lịch-dịch vụ, khẳng định tầm vóc của “một siêu đô thị tương lai” trong hội nhập quốc tế.
Khi tiềm năng được khơi dậy đúng hướng, cảng Sài Gòn sẽ không chỉ là điểm đến của du khách bốn phương, mà còn là minh chứng cho một tầm nhìn phát triển hài hòa giữa bảo tồn và hiện đại, giữa kinh tế và văn hóa đúng với kỳ vọng của người dân thành phố và định hướng phát triển bền vững mà Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh đang kiên trì thực hiện.
