Cuộc đua thu hút lao động nhập cư giữa các nền kinh tế phát triển

Nhật Bản có thể thiếu 10 triệu lao động vào năm 2040, Ðức cần bổ sung 7 triệu lao động tới năm 2035, Canada đứng trước làn sóng nghỉ hưu khi 14% dân số nước này trong độ tuổi từ 55 đến 64. Tình trạng thiếu hụt nhân lực ngày càng trầm trọng ở hàng loạt nền kinh tế phát triển khiến cuộc đua thu hút lao động nhập cư ngày càng khốc liệt.
Ngành nông nghiệp Canada đứng trước nguy cơ thiếu lao động. Ảnh CROPTRACKER
Ngành nông nghiệp Canada đứng trước nguy cơ thiếu lao động. Ảnh CROPTRACKER

Theo dự báo của Viện Nghiên cứu Recruit Works, Nhật Bản có thể thiếu hơn 10 triệu lao động vào năm 2040, thời điểm những người sinh ra trong thời kỳ bùng nổ dân số sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai bước sang tuổi 65 hoặc cao hơn. Ngoại trừ thủ đô Tokyo, tất cả các địa phương ở Nhật Bản đều rơi vào tình trạng thiếu hụt lao động. 18 trong tổng số 47 tỉnh, thành phố ở Nhật Bản có tỷ lệ thiếu hụt lao động ở mức hơn 20%. Tỷ lệ này ở các tỉnh Kyoto, Niigata và Nagano thậm chí ở mức hơn 30%.

Tại Canada, ngành nông nghiệp đối mặt nguy cơ gặp phải cú sốc về thiếu hụt lao động, do đứng trước làn sóng nghỉ hưu của các chủ trang trại.

Nhật Bản có thể thiếu hơn 10 triệu lao động vào năm 2040, thời điểm những người sinh ra trong thời kỳ bùng nổ dân số sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai bước sang tuổi 65 hoặc cao hơn.

Theo báo cáo của Viện Hành động khí hậu của Ngân hàng Hoàng gia Canada (RBC), trong vòng 10 năm tới, cứ năm người điều hành trang trại ở Canada thì sẽ có hai người nghỉ hưu. Khoảng hai phần ba số nhà sản xuất chưa có kế hoạch về những người điều hành kế nhiệm. Trong khi đó, 66% số nông dân không có kế hoạch tiếp tục gắn bó với nghề, khiến các trang trại, vườn ươm ở Canada sẽ thiếu khoảng 24.000 nhân lực trong 10 năm tới.

Một cuộc khảo sát thực hiện tại Ðức hồi đầu năm 2023 cho thấy, hơn một nửa số công ty ở nền kinh tế lớn nhất châu Âu phải chật vật giải bài toán nguồn nhân lực. Ðức từng dựa vào nguồn lao động từ các nước thành viên khác của Liên minh châu Âu (EU), song nguồn nhân lực này bắt đầu khan hiếm. Viện Nghiên cứu việc làm (IAB) ở Nuremberg của Ðức lý giải rằng, Ðức không còn thu hút lao động từ các nước như trước, do thu nhập ở các quốc gia thành viên khác của EU tăng lên và chính các nước này cũng đang đối mặt tình trạng khó khăn về nguồn lao động.

Trong bối cảnh thiếu lao động trong nước, nguồn cung lao động từ nước ngoài được xem là giải pháp "lấp chỗ trống" hiệu quả. Các nước tích cực cải thiện các quy định trong hệ thống nhập cư để trở thành điểm đến hấp dẫn hơn đối với các lao động nước ngoài.

Chính phủ Nhật Bản ngày 21/4 tới sẽ giới thiệu một hệ thống mới, đơn giản hơn để cấp thị thực tay nghề cao cho lao động nước ngoài. Những ứng viên có số điểm vượt mức nhất định theo hệ thống tính điểm dựa trên học vấn, thời gian làm việc, thu nhập, sẽ được cấp thị thực tay nghề cao với thời hạn 5 năm và có thể nhận thị thực với thời gian lưu trú không giới hạn chỉ sau 3 năm.

Canada cho phép các sinh viên quốc tế đã tốt nghiệp và có giấy phép lao động hết hạn vào năm 2022 và 2023 có thể gia hạn giấy phép thêm 18 tháng. Các sinh viên quốc tế đã tốt nghiệp đang trở thành lực lượng lao động nhập cư quan trọng ở Canada. Việc nới lỏng quy định cho phép các sinh viên quốc tế sau tốt nghiệp được ở lại làm việc cũng sẽ giúp chính những nhân lực nước ngoài này có thêm thời gian tích lũy kinh nghiệm làm việc tại Canada, qua đó tăng khả năng đáp ứng các điều kiện để có thể nộp hồ sơ trở thành thường trú nhân.

Bộ Lao động Ðức cho biết, một trong những cải cách quan trọng trong dự thảo luật nhập cư mới được công bố ở nước này là nhằm tháo các rào cản đối với người di cư đến Ðức, nhất là với những người đến từ các nước bên ngoài EU. Theo nội dung bản dự thảo, người nước ngoài có thể đăng ký quốc tịch sau 5 năm cư trú tại Ðức, thay vì 8 năm như hiện nay. Những người có nỗ lực đặc biệt để hòa nhập xã hội, như thông thạo tiếng Ðức, sẽ đủ điều kiện nộp đơn sau chỉ 3 năm.

Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) nhấn mạnh, lao động nước ngoài là động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế và phát triển ở cả nước xuất cư và nhập cư. Việc các nước ban hành các chính sách nhập cư thông thoáng hơn góp phần tạo nên các dòng di cư an toàn và có trật tự hơn. Bên cạnh đó, việc quan tâm, bảo vệ toàn diện và hiệu quả các quyền cơ bản của người nhập cư cũng phải được nêu cao như nghĩa vụ đạo đức và pháp lý trong vấn đề thu hút các lao động từ nước ngoài.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.