Cuộc đàm phán cam go nhằm ngăn chặn sự nóng lên của Trái đất

Hội nghị lần thứ 29 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP29) tại Baku (Azerbaijan) chưa thể tìm ra tiếng nói chung đối với vấn đề lớn là tài chính khí hậu trong những giờ đàm phán cuối cùng. Bất đồng khó có thể thỏa hiệp giữa các nước là yếu tố cản trở nỗ lực toàn cầu nhằm ngăn chặn sự nóng lên của Trái đất.
Các nhà lãnh đạo thế giới tham dự COP29 tại Baku. Ảnh: REUTERS
Các nhà lãnh đạo thế giới tham dự COP29 tại Baku. Ảnh: REUTERS

Dự thảo tuyên bố chung của COP29 không đưa ra bất kỳ con số cụ thể nào về mức tài trợ mà các nước giàu sẽ cung cấp để giúp các quốc gia đang phát triển chuyển đổi sang năng lượng sạch và thích ứng những tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, đã gây thất vọng cho nhiều đại biểu. Dự thảo công nhận rằng các nước đang phát triển cần ít nhất "X tỷ USD" mỗi năm, có điều con số quan trọng này - vốn là yếu tố quyết định để đạt được thỏa thuận, lại không được nêu rõ.

Việc không có con số cụ thể đã khiến các nhà đàm phán cảm thấy bế tắc, nhất là khi dự thảo nêu hai quan điểm đối lập rõ rệt. Một bên là các quốc gia giàu có, trong đó có Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, cho rằng tài chính khí hậu nên bao gồm cả nguồn tài trợ từ các tổ chức tư nhân và các quốc gia đang phát triển như Trung Quốc. Bên kia, các nước đang phát triển lại yêu cầu rằng nguồn tài chính chủ yếu đến từ ngân sách chính phủ các nước giàu, và chủ yếu là dưới dạng viện trợ không hoàn lại, thay vì cho vay có thể làm gia tăng nợ công.

Theo báo cáo độc lập được Liên hợp quốc công bố, các nước đang phát triển, ngoại trừ Trung Quốc, sẽ cần 1.000 tỷ USD viện trợ bên ngoài mỗi năm vào cuối thập kỷ này để ứng phó tình trạng nóng lên toàn cầu. Con số này gấp hàng chục lần cam kết 100 tỷ USD/năm hiện tại. Các nước đang phát triển, nhất là các quốc gia ở châu Phi, Mỹ Latin và châu Á, từ lâu đã kêu gọi mục tiêu tài chính là 1.300 tỷ USD mỗi năm vào năm 2035. Số tiền này là cần thiết để giúp họ giảm phát thải, xây dựng khả năng thích ứng tác động của biến đổi khí hậu và thích nghi những ảnh hưởng ngày càng tồi tệ của sự nóng lên toàn cầu. Tuy nhiên, các nước giàu lại tiếp tục phản đối yêu cầu này, dẫn đến không thể đề xuất bất kỳ cam kết nghiêm túc nào. Việc đàm phán vấp phải nhiều nút thắt, như tranh cãi về việc chia sẻ gánh nặng từ các quốc gia mới nổi giàu có hay nguy cơ Mỹ từ chối trả tiền dưới thời chính quyền mới.

Sự thiếu tiến triển trên mặt trận tài chính khiến các nhà đàm phán thất vọng. Ông Ali Mohamed, Chủ tịch Nhóm đàm phán của các quốc gia châu Phi, bày tỏ: "Ðây là lý do chúng tôi có mặt ở đây... nhưng chúng tôi vẫn chưa tiến gần hơn (thỏa thuận) và chúng tôi cần các quốc gia phát triển nhanh chóng tham gia vấn đề này". Giám đốc tổ chức Power Shift Africa Mohamed Adow tỏ ra thất vọng về việc không có con số cụ thể khi ông nhấn mạnh: "Chúng tôi cần một tấm séc, nhưng tất cả những gì chúng tôi có hiện tại chỉ là một mảnh giấy trắng". Thiếu các con số cụ thể trong cam kết tài chính của các nước giàu được coi là một bước lùi lớn. Ủy viên khí hậu EU Wopke Hoekstra đánh giá, đây là sự mất cân bằng, không khả thi và không thể chấp nhận, đồng thời chỉ trích việc thiếu sự cụ thể về các đóng góp tài chính.

Trong khi tài chính khí hậu được xem là ưu tiên hàng đầu của chương trình nghị sự COP29, thì nhiên liệu hóa thạch tiếp tục là một vấn đề gây tranh cãi tại hội nghị năm nay. Tuy những cam kết quan trọng về việc chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch đã được đưa ra tại COP28, thế nhưng COP29 lại không đưa ra các bước đi cụ thể để giảm sự phụ thuộc vào các nguồn năng lượng này. Khi nhắc đến nhiên liệu hóa thạch, COP29 chỉ đề cập việc loại bỏ các khoản trợ cấp nhiên liệu hóa thạch không hiệu quả và khuyến khích các doanh nghiệp đóng góp những hành động vì khí hậu và điều chỉnh các hoạt động của doanh nghiệp để phù hợp Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu năm 2015.

Giới quan sát cho rằng, trong cuộc đàm phán cam go này, các nhà đàm phán cần nhanh chóng đồng thuận về ba vấn đề chính: số tiền cụ thể được cam kết, bao nhiêu trong số đó sẽ dưới dạng viện trợ không hoàn lại và cách thức tài trợ sẽ được thu thập và phân phối. Các nhà lãnh đạo quốc tế đã hối thúc các nước thỏa hiệp để nhanh chóng đạt được thỏa thuận tài chính then chốt. Thư ký điều hành Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC), ông Simon Stiell cảnh báo, các chiêu trò tính toán sẽ đốt cháy thời gian quý báu và làm giảm thiện chí cần thiết để đạt được thỏa thuận tài chính cho các quốc gia nghèo hơn. Ông nhấn mạnh, thỏa thuận này quyết định sự an toàn và ngăn chặn thảm họa hủy diệt cuộc sống của hàng tỷ người. Trong khi đó, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cho rằng, các nước trong Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) cần làm gương trong việc dẫn đầu và thỏa hiệp trong vấn đề quan trọng này.

Có thể bạn quan tâm

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cánh cửa hòa bình hé mở

Những diễn biến trên chiến trường song hành với các tín hiệu ngoại giao đang đẩy căng thẳng Nga-Ukraine vào thế giằng co, chênh vênh nơi lằn ranh đàm phán và xung đột. Cánh cửa hòa bình vẫn hé mở, song giữa hai bên tồn tại khác biệt chiến lược sâu sắc cùng những nút thắt khó gỡ trên cục diện chiến trường.

Cảnh đổ nát sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thách thức trên hành trình tái thiết Afghanistan

Afghanistan vừa tổ chức các hoạt động kỷ niệm 5 năm lực lượng Taliban trở lại nắm quyền. Từng bị tàn phá nặng nề bởi xung đột, Afghanistan đang nỗ lực xây dựng lại đất nước từ đống tro tàn của chiến tranh. Mặc dù tình hình an ninh đã được cải thiện, quốc gia này vẫn bị bủa vây bởi nhiều thách thức.

Một người phụ nữ và các con trong một căn lều tại trại tị nạn gần thị trấn biên giới Al-Tina ở miền tây Sudan, vào ngày 19/6/2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Cơ hội tới trường của trẻ em ở các khu vực xung đột: Khoảng trống khó khỏa lấp

Tháng 9, tháng tựu trường đang đến gần, hàng triệu trẻ em trên thế giới nô nức chuẩn bị sách vở, háo hức đón chờ ngày khai giảng. Tuy nhiên, không phải trẻ em nào cũng được hưởng niềm vui và quyền cơ bản đó. Đối với trẻ em tại nhiều nước đang xảy ra xung đột, cơ hội đến trường vẫn chỉ là ước mơ xa vời.

Mực nước sông Loire ở Pháp xuống thấp kỷ lục. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu

Ảnh hưởng trầm trọng đến nhiều lĩnh vực, biến đổi khí hậu không chỉ là một thách thức về môi trường đơn thuần mà đã được giới chuyên gia nhìn nhận như mối đe dọa an ninh, địa chính trị toàn cầu.

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.